KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 40.
Na podstawie fragmentu dziennika do obliczenia współrzędnych punktu zdjętego metodą biegunową obliczone współrzędne punktu P wynoszą
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z obliczaniem współrzędnych punktu metodą biegunową, co jest częścią kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie biegunowej współrzędne punktu P liczy się przez dodanie przyrostów do współrzędnych stanowiska:
X_P = X_A + Δx, Y_P = Y_A + Δy. Dla X_A=1000,00 i Δx=-83,07 otrzymujemy X_P=916,93, a dla Y_A=1000,00 i Δy=+107,41 otrzymujemy Y_P=1107,41.

Pełne wyjaśnienie:

W obliczeniach metody biegunowej punkt P jest wyznaczany względem punktu o znanych współrzędnych (stanowiska A). Z dziennika/tabeli odczytuje się współrzędne stanowiska A oraz obliczone przyrosty współrzędnych dla kierunku do punktu P: Δx i Δy.

Krok 1. Zastosuj definicję przyrostów
Przyrost Δx oznacza zmianę współrzędnej X, a Δy zmianę współrzędnej Y. Współrzędne punktu P otrzymuje się przez proste dodanie (z zachowaniem znaku):
X_P = X_A + Δx
Y_P = Y_A + Δy

Krok 2. Podstaw dane i wykonaj rachunek

  • X_A = 1000,00 oraz Δx = −83,07, więc X_P = 1000,00 + (−83,07) = 916,93.
  • Y_A = 1000,00 oraz Δy = +107,41, więc Y_P = 1000,00 + 107,41 = 1107,41.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wariant z zamienionymi wartościami X i Y odpowiada typowej pomyłce polegającej na odwróceniu kolejności współrzędnych.
  • Warianty z liczbami 892,59 oraz 1083,07 sugerują błędy rachunkowe (np. użycie innych danych z tabeli albo nieuwzględnienie znaku przyrostu), ewentualnie pomylenie, do czego dodajemy Δx i Δy.
  • Warianty z zamienioną kolejnością (1083,07; 892,59) łączą w sobie dwa błędy naraz: złą wartość i zamianę osi.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź, czy znak przyrostu jest zachowany (minus zostaje minusem), oraz czy Δx dodano do X, a Δy do Y. To najszybszy sposób wychwycenia 90% błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda biegunowa to sposób wyznaczania położenia punktu terenowego względem stanowiska o znanych współrzędnych. W praktyce mierzy się kąt poziomy i odległość, wyznacza przyrosty Δx i Δy, a potem oblicza współrzędne punktu przez dodanie tych przyrostów do X i Y stanowiska.
Stosuje się proste zależności: X_P = X_A + Δx oraz Y_P = Y_A + Δy. Kluczowe jest zachowanie znaków (plus/minus) przyrostów oraz dodanie Δx do X, a Δy do Y. To najczęstsze miejsce pomyłek na egzaminie.
Znak informuje o kierunku zmiany współrzędnej. Ujemne Δx oznacza, że X maleje względem stanowiska, a dodatnie Δy, że Y rośnie. Pominięcie minusa lub zamiana znaku zmienia położenie punktu na mapie, często o dziesiątki metrów, więc wynik staje się błędny.
Najczęstsze są: zamiana X z Y, błędne przepisanie wartości z tabeli (np. zgubienie minusa), dodanie Δx do Y lub Δy do X oraz zbyt szybkie zaokrąglanie. W zadaniach testowych odpowiedzi często celowo odzwierciedlają właśnie takie pomyłki.
Sprawdź kierunek zmian: jeśli Δx jest ujemne, to X_P musi być mniejsze od X_A; jeśli Δy jest dodatnie, to Y_P musi być większe od Y_A. Taka kontrola "na znakach" pozwala szybko odrzucić część odpowiedzi. Potem dopiero zweryfikuj liczby działaniami.
Nie zawsze. Jeśli w dzienniku lub tabeli podano już gotowe przyrosty Δx i Δy, to do współrzędnych wystarcza ich dodanie do X_A i Y_A. Azymut i odległość są potrzebne na wcześniejszym etapie, gdy dopiero wyznacza się Δx i Δy z pomiarów.
W minimalnym wariancie potrzebujesz współrzędnych stanowiska A (X_A, Y_A) oraz przyrostów Δx i Δy dla punktu P. Alternatywnie można użyć odległości i azymutu/kąta, aby dopiero policzyć Δx i Δy. Egzamin często podaje część danych już obliczonych.
Ustal stały nawyk: zapisuj zawsze w tej samej kolejności X, potem Y, dokładnie jak w treści i w tabeli. Pomaga też sprawdzenie znaków: jeśli tylko jedna współrzędna ma się zmniejszyć (np. ujemne Δx), to w poprawnym wyniku tylko X powinno być mniejsze od wartości stanowiska.
Najczęściej w pomiarach sytuacyjnych, gdy z jednego stanowiska tachimetru mierzy się wiele punktów szczegółów terenowych (np. naroża budynków, krawędzie jezdni, ogrodzenia). Metoda jest szybka, bo pozwala od razu wyliczyć współrzędne punktów w przyjętym układzie odniesienia.
Ćwicz schemat: odczyt danych z tabeli → kontrola znaków → podstawienie do wzorów → rachunek → szybka weryfikacja sensowności (czy X maleje/rośnie zgodnie z Δx, a Y zgodnie z Δy). Warto przerobić kilka dzienników tachimetrycznych, bo format tabel bywa powtarzalny.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w metodzie biegunowej współrzędne punktu P liczy się przez dodanie przyrostów do współrzędnych stanowiska:X_P = X_A + Δx, Y_P = Y_A + Δy.

Źródła:

  • Opis ilustracji: tabela 8.7 "Obliczenie współrzędnych punktu zdjętego metodą biegunową" (dane: X_A=1000,00; Y_A=1000,00; Δx=-83,07; Δy=+107,41). Źródło: załączona ilustracja do pytania (baza zadania).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji dotyczące metody biegunowej i tachimetrii (skrypt szkolny/uczelniany)
  • Zestawy zadań rachunkowych: obliczanie przyrostów i współrzędnych punktów
  • Instrukcje ćwiczeń z opracowania dzienników tachimetrycznych (przykładowe tabele i obliczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego