KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 9.
Na podstawie fragmentu listy płac, określ podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Ilustracja przedstawia fragment indywidualnej listy płac z firmy EMKA sp.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej pracownika to kwota stanowiąca podstawę składek społecznych pomniejszona o składki społeczne finansowane przez pracownika. Z listy płac: 3 200,00 zł − 438,72 zł = 2 761,28 zł. Koszty uzyskania przychodu nie obniżają tej podstawy.

Pełne wyjaśnienie:

Wynagrodzenie brutto jest punktem wyjścia do obliczeń na liście płac, ale podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie jest równa brutto. Dla pracownika etatowego ustala się ją jako:

podstawa składek społecznychskładki społeczne finansowane przez pracownika.

Na przedstawionym fragmencie listy płac widnieje:

  • Podstawa wymiaru składek ubezpieczeń społecznych: 3 200,00 zł
  • Razem składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego: 438,72 zł (suma emerytalnej, rentowej i chorobowej)

Dlatego poprawna podstawa zdrowotna wynosi: 3 200,00 zł − 438,72 zł = 2 761,28 zł.

Odpowiedź "3 088,75 zł" może wynikać z błędnego potraktowania innych potrąceń lub pomylenia podstaw z obliczeniami podatku. Odpowiedź "3 200,00 zł" jest typowym skutkiem pominięcia faktu, że składka zdrowotna nie jest liczona od pełnego brutto, tylko od kwoty pomniejszonej o składki społeczne pracownika. Odpowiedź "2 650,03 zł" sugeruje nieprawidłowe odjęcie elementów, które nie wpływają na podstawę zdrowotną.

Ważna wskazówka egzaminacyjna: koszty uzyskania przychodu służą do ustalania podstawy opodatkowania, a nie podstawy składki zdrowotnej. Dlatego nie należy ich odejmować na etapie wyznaczania podstawy zdrowotnej. Zachowanie właściwej kolejności (brutto → składki społeczne pracownika → podstawa zdrowotna → składka zdrowotna) pozwala uniknąć większości błędów rachunkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, od której nalicza się składkę na ubezpieczenie zdrowotne. W typowej liście płac dla pracownika etatowego jest to podstawa składek społecznych pomniejszona o składki społeczne finansowane przez pracownika. Nie jest to ani brutto, ani podstawa opodatkowania.
Odczytaj z listy płac podstawę składek społecznych (zwykle równa brutto) oraz sumę składek społecznych pracownika (emerytalna + rentowa + chorobowa). Następnie wykonaj działanie: podstawa społecznych − składki społeczne pracownika. Wynik to podstawa składki zdrowotnej.
Ponieważ składka zdrowotna jest naliczana od kwoty pomniejszonej o składki społeczne finansowane przez pracownika. Te składki są obowiązkowymi potrąceniami z wynagrodzenia i zmniejszają podstawę, od której liczy się zdrowotną. Dzięki temu nie nalicza się zdrowotnej od części wynagrodzenia przeznaczonej na inne składki.
Nie. Koszty uzyskania przychodu wykorzystuje się przy obliczaniu podstawy opodatkowania, a nie przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej. Typowy błąd na egzaminie to odjęcie KUP od brutto przy podstawie zdrowotnej. W prawidłowej kolejności KUP pojawiają się dopiero w części podatkowej.
W standardowej liście płac pracownik finansuje trzy składki społeczne: emerytalną, rentową i chorobową. To ich suma (często pokazana jako "razem składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego") jest odejmowana od podstawy społecznych, aby uzyskać podstawę składki zdrowotnej.
Pojawia się po wyliczeniu potrąceń na ubezpieczenia społeczne pracownika. Najpierw wykazuje się brutto i składki społeczne, następnie oblicza się podstawę składki zdrowotnej, a dopiero potem samą składkę zdrowotną (jako procent tej podstawy). Taka kolejność jest kluczowa w zadaniach egzaminacyjnych.
Bo w większości przypadków składka zdrowotna nie jest liczona od pełnej kwoty brutto. Jeśli na liście płac są wykazane składki społeczne pracownika, to podstawa zdrowotna jest niższa od brutto o wartość tych składek. Wyjątkiem byłyby sytuacje, gdy pracownik nie podlega składkom społecznym, ale w typowych zadaniach etatowych to nie występuje.
Wykonaj dwa szybkie testy: (1) wynik powinien być mniejszy od podstawy społecznych (brutto), ale nie "za mały"; (2) różnica między brutto a podstawą zdrowotną powinna równać się sumie składek społecznych pracownika z tabeli. Jeśli różnica się nie zgadza, prawdopodobnie odjąłeś niewłaściwą pozycję.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie podstawy zdrowotnej od brutto bez pomniejszenia o składki społeczne pracownika, odejmowanie kosztów uzyskania przychodu (choć nie wpływają na zdrowotną) oraz mieszanie pojęć podstawy zdrowotnej z podstawą opodatkowania. Pomaga trzymanie stałej kolejności kroków.
Nie zawsze. Gdy pytanie dotyczy wyłącznie podstawy wymiaru, wystarczy ustalić kwotę po odjęciu składek społecznych pracownika. Stawka 9% jest potrzebna dopiero wtedy, gdy zadanie pyta o kwotę składki zdrowotnej. Warto czytać polecenie bardzo uważnie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Podstawa wymiaru składki zdrowotnej pracownika to kwota stanowiąca podstawę składek społecznych pomniejszona o składki społeczne finansowane przez pracownika."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 i art. 81, Dz.U. 2025 poz. 1461
  • Opis ilustracji (zweryfikowany): fragment "INDYWIDUALNA LISTA PŁAC nr 05/2013", pozycje: podstawa społecznych 3 200,00; składki społeczne pracownika 438,72; KUP 111,25 (dane wejściowe do obliczenia podstawy zdrowotnej)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z zakresu list płac dla technika ekonomisty (dział: składki ZUS i składka zdrowotna)
  • Komentarze i opracowania do zasad naliczania składek (część: podstawa zdrowotna pracownika)
  • Przykładowe arkusze kalkulacyjne/listy płac z zadaniami rachunkowymi (brutto, składki społeczne, zdrowotna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego