Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2008



PYTANIE NR 39.
Na podstawie informacji zamieszczonych w tabeli określ wartość dominanty przedstawionego szeregu strukturalnego
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika administracji, kwalifikacja A68.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dominanta (moda) to wartość, która w zestawieniu występuje najczęściej (ma najwyższą częstość lub największy udział). W szeregu strukturalnym wybiera się kategorię o największym udziale, a następnie odczytuje odpowiadającą jej wartość. Z tabeli wynika, że taką wartością jest 20.

Pełne wyjaśnienie:

Dominanta (moda) jest miarą tendencji centralnej, która wskazuje najczęściej występującą wartość cechy. W praktyce nie "liczy się" jej jak średniej, tylko odczytuje na podstawie tego, która wartość ma największą częstość (liczebność) lub – w przypadku szeregu strukturalnego – największy udział w strukturze (np. w %).

W szeregu strukturalnym tabela zwykle pokazuje, jak rozkładają się udziały poszczególnych wartości/kategorii w całości zbiorowości. Aby wskazać dominantę, należy:

  • zidentyfikować w tabeli największą częstość lub największy udział procentowy,
  • ustalić, której wartości odpowiada ten największy udział,
  • tę wartość przyjąć jako dominantę.

Odpowiedź "20" jest poprawna, ponieważ odpowiada pozycji w tabeli o najwyższej częstości/udziale, czyli jest wartością najczęściej reprezentowaną w badanej strukturze.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo nie są wartościami o największej częstości/udziale:

  • "17" i "14" to typowe pomyłki wynikające z wybierania wartości mniejszych lub "bardziej typowych" intuicyjnie, bez sprawdzenia, która kategoria ma najwyższą częstość.
  • "26" bywa wybierane, gdy ktoś błędnie zakłada, że dominanta to wartość największa liczbowo, a nie najczęstsza.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w tabeli masz kolumnę z wartościami i kolumnę z częstościami/udziałami, zawsze najpierw szukaj maksimum w częstości/udziale, a dopiero potem odczytuj odpowiadającą mu wartość cechy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest dominanta w statystyce?
Dominanta (moda) to wartość występująca najczęściej w zbiorze danych. W tabeli jest to ta wartość, która ma największą częstość lub największy udział procentowy. Nie wymaga liczenia jak średnia – najczęściej wystarczy poprawny odczyt.
Jak znaleźć dominantę w tabeli częstości?
Najpierw znajdź w kolumnie częstości/udziałów największą liczbę. Potem odczytaj, jaka wartość jej odpowiada w kolumnie wartości cechy. Ta wartość jest dominantą. Uważaj, by nie pomylić kolumn i jednostek (np. %).
Dlaczego dominanta to nie to samo co średnia?
Średnia opisuje "przeciętną" wartość obliczoną z wszystkich danych, a dominanta wskazuje najczęściej powtarzającą się wartość. Możesz mieć średnią 19,2, ale dominantę 20, jeśli 20 pojawia się najczęściej. To różne miary i odpowiadają na inne pytania.
Co to jest szereg strukturalny i jak go rozpoznać?
Szereg strukturalny pokazuje strukturę zjawiska, czyli udziały poszczególnych kategorii w całości (często w %). Rozpoznasz go po tym, że dane opisują "ile stanowi dana część całości", a suma udziałów zwykle daje 100%. Dominantę wybiera się po największym udziale.
Czy w szeregu strukturalnym dominanta może być w procentach?
Nie. Procenty opisują częstość/udział, a dominanta jest wartością cechy (np. liczba, kategoria), która ma największy udział. Najpierw szukasz największego %, a potem odczytujesz wartość, której ten % dotyczy.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy dominancie?
Najczęstsze błędy to: wybór największej wartości liczbowej zamiast najczęstszej, mylenie dominanty ze średnią lub medianą, oraz pomylenie kolumn w tabeli (wartość vs częstość). Pomaga zasada: "dominanta = maksimum częstości".
Kiedy w pracy urzędnika przydaje się dominanta?
Przydaje się w prostych analizach: wskazanie najczęściej zgłaszanego typu sprawy, najpopularniejszej formy kontaktu z urzędem albo najczęściej wybieranej odpowiedzi w ankiecie satysfakcji. To ułatwia planowanie obsady stanowisk i usprawnienia w obsłudze klienta.
Czy dominanta zawsze istnieje i jest jedna?
Nie zawsze. Może się zdarzyć, że dwie wartości mają taką samą najwyższą częstość (wtedy mówimy o dwóch dominantach), albo że wszystkie wartości występują równie często (brak wyraźnej dominanty). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle dobiera się dane tak, by dominanta była jedna.
Jak odróżnić medianę od dominanty w zadaniu z tabelą?
Mediana to wartość "środkowa" po uporządkowaniu danych (wymaga kumulacji częstości), a dominanta to wartość najczęstsza (wystarczy znaleźć największą częstość/udział). Jeśli polecenie mówi o "dominancie", nie licz środka rozkładu, tylko szukaj maksimum w częstości.
Jak przygotować się do zadań z tabel i dominanty na egzamin?
Ćwicz na różnych tabelach: z częstościami, z udziałami % i z kategoriami opisowymi. Rób zawsze ten sam schemat: 1) znajdź największą częstość/udział, 2) odczytaj wartość, 3) sprawdź, czy nie ma remisu. To minimalizuje pomyłki z odczytem.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dominanta (moda) to wartość, która w zestawieniu występuje najczęściej (ma najwyższą częstość lub największy udział)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Dominanta (statystyka)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(statystyka) - dostęp 2026-03-02
  • Encyklopedia PWN: hasło "dominanta" (znaczenie statystyczne) https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/dominanta;3892030.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne ze statystyki opisowej (pojęcia: dominanta, mediana, średnia)
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów (częstości, udziały procentowe)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z analizy danych i tworzenia zestawień
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego