KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 36.
Na podstawie przedstawionego fragmentu katalogu wężów hydraulicznych w napędzie hydraulicznym dobierz średnicę węża 2SN łączącego rozdzielacz z siłownikiem, jeżeli ciśnienie robocze w układzie wynosi 300 barów.
Ilustracja przedstawia tabelę z katalogu węży hydraulicznych, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór średnicy węża 2SN w tym zadaniu polega na odczytaniu z dołączonego fragmentu katalogu pozycji odpowiadającej ciśnieniu roboczemu 300 bar.
Wskazana w katalogu średnica dla tego ciśnienia i typu węża to 10,0 mm, a pozostałe wartości nie odpowiadają temu warunkowi.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność korzystania z danych katalogowych przy doborze elementów układu hydraulicznego. W praktyce mechatronik bardzo często nie "wylicza" średnicy przewodu z pamięci, tylko dobiera ją na podstawie tabel producenta, uwzględniając m.in. typ węża (tu: 2SN) i wymagane parametry pracy.

W treści podano, że należy dobrać średnicę węża 2SN łączącego rozdzielacz z siłownikiem przy ciśnieniu roboczym 300 bar. Ponieważ zadanie odwołuje się do przedstawionego fragmentu katalogu, kluczowym krokiem jest poprawny odczyt tabeli/wykresu: odnalezienie w niej typu 2SN oraz wartości odpowiadającej 300 bar i przypisanej do niej średnicy.

Odpowiedź "10,0 mm" jest właściwa, bo według wskazanego fragmentu katalogu to średnica przypisana dla warunku 300 bar dla węża 2SN w tym zastosowaniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 12,5 mm, 16,0 mm i 20,0 mm nie wynikają z odczytu katalogu dla podanego punktu pracy. Częstym błędem jest wybór "większej" średnicy pod wpływem intuicji, że wyższe ciśnienie zawsze wymaga większego przekroju. W rzeczywistości średnica jest dobierana do wielu czynników (np. dopuszczalny przepływ i spadek ciśnienia), a wytrzymałość na ciśnienie zależy też od konstrukcji węża (np. oplotów) i jego klasy, dlatego decydujące są dane producenta.

Na egzaminie warto pamiętać o dwóch rzeczach: (1) jeżeli jest fragment katalogu, odpowiedź zwykle jest do odczytania, a nie do "zgadywania"; (2) trzeba uważać, czy katalog podaje średnicę wewnętrzną (DN) czy inne oznaczenie – pomylenie tych wielkości prowadzi do błędnego wyboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W praktyce dobiera się ją na podstawie katalogu producenta: wybierasz serię węża (np. 2SN), a następnie odczytujesz z tabeli/wykresu średnicę odpowiadającą wymaganemu ciśnieniu i warunkom pracy. Nie opieraj się wyłącznie na intuicji "większe ciśnienie = większa średnica".
2SN to oznaczenie typu/konstrukcji węża (m.in. liczby i rodzaju wzmocnień), które wpływa na dopuszczalne parametry pracy. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, aby odczytywać dane dla tego konkretnego typu, bo inne serie mogą mieć inne dopuszczalne wartości.
Bo katalog zawiera parametry dobrane i potwierdzone przez producenta (np. dopuszczalne ciśnienia dla danego typu i średnicy). W wielu zadaniach egzaminacyjnych celem jest sprawdzenie umiejętności odczytu dokumentacji technicznej, a nie wykonywania obliczeń projektowych.
W rzeczywistości zwykle nie. Oprócz ciśnienia liczą się m.in. przepływ, dopuszczalny spadek ciśnienia, promień gięcia i warunki montażu. W tym typie zadania egzaminacyjnego przyjmuje się jednak, że odpowiedź wynika z katalogu dla podanego ciśnienia i typu węża.
Najczęstsze błędy to: pomylenie wiersza/kolumny, odczyt danych dla innej serii węża niż wskazana (np. nie 2SN), nieuwaga w jednostkach oraz mylenie średnicy wewnętrznej z zewnętrzną. Pomaga zaznaczenie palcem/linijką właściwego wiersza w tabeli.
Trzeba sprawdzić nagłówek kolumny i opis w tabeli: producenci często używają oznaczeń typu DN lub podają wprost "średnica wewnętrzna". Jeżeli odczytasz niewłaściwą średnicę, dobierzesz niepoprawny element, nawet jeśli liczba wygląda "sensownie".
Dzieje się tak w typowych układach wykonawczych, gdy rozdzielacz steruje kierunkiem przepływu oleju do komór siłownika. Wąż/przewód jest wtedy elementem łączącym i musi spełniać wymagania pracy układu, dlatego jego dobór powinien wynikać z dokumentacji i katalogów.
Nie zawsze. O wytrzymałości na ciśnienie decyduje przede wszystkim konstrukcja i klasa węża, a średnica wpływa m.in. na przepływ i spadek ciśnienia. Zbyt duża średnica może być też problemem montażowym. Dlatego dobór wykonuje się według danych producenta.
Najpierw identyfikujesz serię (tu: 2SN), potem szukasz w tabeli parametru z treści (ciśnienie 300 bar) i dopiero na końcu odczytujesz przypisaną średnicę. Pomaga czytanie nagłówków kolumn i upewnienie się, że nie przesuwasz się o jeden wiersz.
Parametry i oznaczenia w katalogach mogą się zmieniać między wydaniami (inne tabele, inne zakresy, nowe serie produktów). Jeśli zadanie opiera się na konkretnym fragmencie katalogu, to jego aktualność zależy od tego, czy w materiałach egzaminacyjnych użyto bieżącego wydania.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Katalogi producentów węży hydraulicznych (sekcje: węże 2SN, ciśnienie robocze, średnice DN)
  • Podręczniki/kompendia z hydrauliki siłowej dla poziomu technikum (parametry przewodów, dobór elementów)
  • Materiały dydaktyczne o czytaniu dokumentacji technicznej i katalogowej w mechatronice

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego