KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 32.
Na podstawie receptury zamieszczonej w tabeli oblicz, ile surowców podrobowych należy przygotować do produkcji 300 kg kiszki pasztetowej z kaszą manną.
Ilustracja przedstawia tabelę z nagłówkiem 'Receptura na 100 kg kiszki pasztetowej z kaszą manną'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Surowce podrobowe z receptury to wątroba wieprzowa (25 kg) oraz maski i mięso z głów (35 kg), razem 60 kg na 100 kg wyrobu. Dla 300 kg partii stosuje się przelicznik 300/100 = 3, więc 60 kg × 3 = 180 kg. Podgardle nie jest surowcem podrobowym.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać dwa kroki: (1) wybrać z tabeli tylko te pozycje, które są surowcami podrobowymi, a następnie (2) przeliczyć je proporcjonalnie na masę planowanej partii.

Krok 1: identyfikacja surowców podrobowych
W przetwórstwie mięsa do podrobów zalicza się narządy wewnętrzne (np. wątrobę) oraz niektóre części nietuszowe, w tym elementy głowy. Z tabeli jako podrobowe należy więc ująć:

  • wątrobę wieprzową: 25 kg na 100 kg wyrobu,
  • maski i mięso z głów wieprzowych: 35 kg na 100 kg wyrobu.
Razem daje to 25 + 35 = 60 kg podrobów na 100 kg produktu.

Pozycja "kasza manna" jest dodatkiem roślinnym, więc nie wchodzi do surowców podrobowych. Z kolei "podgardle" jest elementem tuszy (część szyjno‑karkowa), a nie podrobem, dlatego również nie powinno być wliczane do masy surowców podrobowych.

Krok 2: przeliczenie na 300 kg
Receptura jest podana na 100 kg. Dla 300 kg stosuje się mnożnik: 300/100 = 3. Zatem masa surowców podrobowych wynosi: 60 kg × 3 = 180 kg.

Dlaczego pozostałe wyniki są nieprawidłowe?

  • "75 kg" wynika z policzenia wyłącznie wątroby (25×3) i pominięcia masek i mięsa z głów, które też są podrobami.
  • "60 kg" to wartość z receptury na 100 kg wyrobu; nie została przeliczona na 300 kg.
  • "25 kg" to ilość wątroby dla 100 kg wyrobu (albo błędne odczytanie tabeli), bez przeliczenia i bez uwzględnienia pozostałych podrobów.

Na egzaminie warto zawsze najpierw podkreślić w tabeli te składniki, które spełniają kryterium z polecenia (tu: podroby), a dopiero potem wykonywać działania rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do surowców podrobowych zalicza się przede wszystkim narządy wewnętrzne (np. wątrobę) oraz wybrane części nietuszowe, w tym elementy głowy (np. maski, mięso z głów). Kluczowe jest odróżnienie ich od elementów tuszy, które mimo dużej zawartości tłuszczu nie są podrobami.
Podgardle jest klasyfikowane jako element tuszy (część szyjno‑karkowa), a nie jako podrób. W zadaniach recepturowych ma to znaczenie, bo polecenie może dotyczyć tylko określonej grupy surowców (np. wyłącznie podrobów), więc podgardla nie wolno wtedy wliczać.
Stosuje się proporcję: mnożnik = 300/100 = 3. Następnie każdą wymaganą ilość z receptury na 100 kg mnoży się przez 3. Jeśli pytanie dotyczy tylko części składników (np. podrobów), najpierw sumuje się te składniki na 100 kg, a dopiero potem przelicza.
W typowej recepturze tego wyrobu do podrobów zalicza się wątrobę oraz maski i mięso z głów, bo są to narządy i części głowy. Dodatki roślinne (np. kasza manna) nie są podrobami, a elementy tuszy (np. podgardle) również nie wchodzą do tej grupy.
Nie, jeżeli polecenie dotyczy wyłącznie surowców podrobowych. Kasza manna jest dodatkiem roślinnym, więc nie powinna być wliczana do masy podrobów. W praktyce kasza wpływa na bilans całej receptury, ale nie zmienia sumy składników podrobowych.
Najczęstsze pomyłki to: wliczanie podgardla do podrobów (bo kojarzy się z "nietypowym" surowcem), liczenie tylko wątroby i pomijanie części głowy oraz brak przeliczenia z 100 kg na masę partii. Pomaga zaznaczenie w tabeli składników spełniających kryterium.
Najpierw przeczytaj dokładnie kryterium z polecenia (np. "surowce podrobowe"), a potem przypisz każdej pozycji z tabeli grupę surowców: podroby, element tuszy, tłuszcz, dodatek roślinny. Dopiero składniki z właściwej grupy sumuj. To ogranicza błędy wynikające z automatycznego liczenia wszystkiego.
Przeliczanie proporcjonalne stosuje się zawsze wtedy, gdy receptura jest podana na określoną bazę (np. 100 kg wyrobu), a produkcja ma inną wielkość partii. W zakładzie to standard przy planowaniu produkcji, zamówieniach magazynowych i kontroli zużycia surowców.
W zadaniach technologicznych liczy się klasyfikacja surowca, a nie sama obecność mięsa. "Mięso z głów" i "maski" to surowce z części głowy, dlatego zalicza się je do podrobów. Mięso z tuszy pochodzi z korpusu zwierzęcia (np. łopatka, karkówka) i stanowi inną grupę.
Ćwicz trzy elementy: odczyt tabeli, klasyfikację surowców (podroby vs tusza vs dodatki) oraz proporcje (np. z 100 kg na 250/300/500 kg). Dobrą metodą jest zapisywanie najpierw sumy interesującej grupy na 100 kg, a potem użycie mnożnika partii.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Surowce podrobowe z receptury to wątroba wieprzowa (25 kg) oraz maski i mięso z głów (35 kg), razem 60 kg na 100 kg wyrobu."

Źródła:

  • www.EgzaminZawodowy.info (tabela "Receptura na 100 kg kiszki pasztetowej z kaszą manną" widoczna na ilustracji) - dostęp 28.02.2026

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mięsa dotyczące podziału surowców (tusza, podroby, tłuszcze, dodatki)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPC.4: receptury i zadania z przeliczeń produkcyjnych
  • Notatki/atlas elementów tuszy i podrobów (nazewnictwo, przykłady surowców)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego