KWALIFIKACJA BUD1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 18.
Na podstawie Specyfikacji warunków technicznych wykonania zbrojenia w słupach żelbetowych nieuzwojonych, określ ile powinna wynosić minimalna średnica strzemion w zbrojeniu słupa żelbetowego nieuzwojonego, jeżeli największa średnica prętów podłużnych w tym zbrojeniu wynosi 30 mm?
Ilustracja przedstawia fragment specyfikacji technicznej dotyczącej wykonania zbrojenia w słupach żelbetowych nieuzwojonych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie ze specyfikacją średnica strzemion musi spełniać jednocześnie dwa warunki: być ≥ 1/4 największej średnicy prętów podłużnych oraz ≥ 6 mm.
Dla 30 mm: 1/4·30 = 7,5 mm, więc trzeba przyjąć średnicę co najmniej 7,5 mm i dobrać najbliższą wyższą nominalną, czyli 8 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Strzemiona w słupach żelbetowych stabilizują pręty podłużne (utrzymują ich położenie), ograniczają wyboczenie prętów ściskanych oraz współpracują przy przenoszeniu sił poprzecznych. Z tego powodu ich średnica nie może być dobierana "dowolnie" ani tylko według jednego progu.

W podanej specyfikacji technicznej wymaganie jest sformułowane jako dwa warunki minimalne spełniane równocześnie:

  • średnica strzemion nie mniejsza niż 1/4 największej średnicy prętów podłużnych,
  • średnica strzemion nie mniejsza niż 6 mm.

Dla największej średnicy prętów podłużnych 30 mm obliczamy: 1/4 × 30 mm = 7,5 mm. Następnie porównujemy oba minima: 7,5 mm oraz 6 mm. Decyduje większa wartość, czyli 7,5 mm, bo tylko ona spełnia oba warunki jednocześnie.

W praktyce zbrojarskiej dobiera się średnicę nominalną pręta z typowego szeregu średnic. Ponieważ 7,5 mm nie jest standardową średnicą, należy dobrać średnicę nie mniejszą od wymaganej, czyli zaokrąglić w górę do 8 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "7 mm" oraz "6 mm" nie spełniają warunku ≥ 7,5 mm wynikającego z 1/4 największej średnicy pręta podłużnego.
  • "5 mm" nie spełnia żadnego z minimów (ani 6 mm, ani 7,5 mm).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w wymaganiu pojawia się zapis typu "nie mniejsza niż … i nie mniej niż …", traktuj to jako maksimum z dwóch wartości minimalnych i zawsze dobieraj średnicę tak, aby nie zejść poniżej większego ograniczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz 1/4 największej średnicy pręta podłużnego: 1/4 × 30 mm = 7,5 mm. Następnie porównaj z drugim minimum (6 mm) i wybierz większą wartość. Na końcu dobierz średnicę nominalną nie mniejszą od 7,5 mm, czyli 8 mm.
Dwa warunki zabezpieczają konstrukcję w różnych sytuacjach: próg 6 mm gwarantuje "bezwzględne" minimum wykonawcze, a warunek 1/4 średnicy prętów podłużnych wiąże sztywność strzemion z masywnością zbrojenia głównego. Trzeba spełnić oba jednocześnie.
To znaczy, że liczbę wynikową przyjmuje się jako większą z dwóch wartości: (1) 1/4 największej średnicy pręta podłużnego oraz (2) 6 mm. Nie wolno wybrać mniejszej wartości, nawet jeśli spełnia jeden z warunków.
Nie. Jeżeli minimum wynosi 7,5 mm, to 7 mm jest poniżej wymaganego progu. W praktyce dobiera się średnicę nominalną z dostępnego szeregu tak, aby nie zejść poniżej wymaganego minimum, czyli zaokrągla się w górę.
W praktyce często spotyka się strzemiona o średnicach nominalnych 6 mm, 8 mm, 10 mm i 12 mm (zależnie od projektu, średnic prętów podłużnych i wymagań specyfikacji). Dobór zawsze musi wynikać z dokumentacji i sprawdzenia warunków minimalnych.
Decyduje zawsze większe z ograniczeń. Jeśli 1/4 średnicy pręta podłużnego wyjdzie mniej niż 6 mm, to i tak obowiązuje 6 mm. Jeśli wyjdzie więcej (jak przy 30 mm, gdzie jest 7,5 mm), to obowiązuje warunek 1/4.
Strzemiona utrzymują pręty podłużne w zaprojektowanym położeniu, ograniczają ich wyboczenie i "spinają" rdzeń betonowy. Dzięki temu zbrojenie pracuje prawidłowo i łatwiej zachować otulinę oraz geometrię zbrojenia podczas betonowania.
Najczęstsze błędy to: branie tylko minimum 6 mm bez liczenia 1/4 średnicy prętów, mylenie ułamka (np. 1/2 zamiast 1/4) oraz zaokrąglanie w dół (7,5 mm → 7 mm). Pomaga zasada: wybierz większe minimum i dobierz średnicę nie mniejszą.
Gdy wynik minimalny nie jest średnicą nominalną dostępną w praktyce, dobiera się średnicę z szeregu tak, aby była co najmniej równa wymaganiu. To w praktyce oznacza zaokrąglenie w górę do najbliższej dostępnej średnicy.
Ustal dwa progi: wynik z obliczenia (np. 1/4 × średnica pręta) oraz próg stały (np. 6 mm). Następnie wybierz większy próg i dopasuj do najbliższej wyższej średnicy nominalnej. Zapisz krótko: "max(…, …) → średnica nominalna".
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Opis ilustracji (zweryfikowany): "Specyfikacja warunków technicznych wykonania zbrojenia w słupach żelbetowych nieuzwojonych (fragment)", punkt 3: "Średnica strzemion powinna być nie mniejsza niż ¼ największej średnicy prętów podłużnych i wynosić nie mniej niż 6 mm."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót zbrojarskich (dział o strzemionach i słupach)
  • Przykładowe specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót żelbetowych używane w zadaniach egzaminacyjnych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla kwalifikacji BUD.1 dotyczące zbrojenia słupów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego