KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 7.
Na półkach sklepu spożywczego znajduje się zapas 60 opakowań serka homogenizowanego. Jego termin przydatności do spożycia producent określił sformułowaniem na opakowaniu: "Najlepiej spożyć do 10 marca 2008 roku". W związku z tym od 11 marca kierownik sklepu powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Najlepiej spożyć do" wskazuje datę, po której produkt nie powinien być oferowany w sklepie.
Od następnego dnia po upływie tej daty żywność nie może pozostawać w obrocie, więc kierownik ma obowiązek usunąć ją z półek i wycofać ze sprzedaży. Nie wolno jej ani sprzedać, ani rozdać klientom.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie daty na żywności wyznacza granicę, po której produkt nie powinien być udostępniany klientom w handlu detalicznym. Sformułowanie "Najlepiej spożyć do …" odnosi się do daty minimalnej trwałości (jakości). Po jej upływie produkt może tracić cechy jakościowe, ale kluczowe z punktu widzenia sklepu jest to, że nie może znajdować się w obrocie. Dlatego od 11 marca kierownik sklepu powinien wycofać cały zapas serka ze sprzedaży (zdjąć z półki, odseparować, zablokować sprzedaż, przekazać do właściwej procedury).

Odpowiedź "sprzedać serek" jest błędna, bo oznacza pozostawienie produktu w obrocie mimo upływu daty z opakowania. To narusza zasady bezpieczeństwa żywności i może skutkować sankcjami.

Odpowiedź "zwrócić serek dostawcy z żądaniem wymiany na świeży" może być możliwa w praktyce, ale zależy od umowy z dostawcą i procedur reklamacyjnych. Nie jest to jednak podstawowy, pewny obowiązek "od 11 marca". Bez względu na to, czy sklep finalnie go zwróci, produkt musi zostać najpierw wycofany z ekspozycji i sprzedaży.

Odpowiedź "rozdać serek klientom w formie bezpłatnego dodatku" jest błędna, bo "za darmo" nie oznacza "zgodnie z prawem". Przepisy dotyczą udostępniania w obrocie, a nie tylko odpłatnej sprzedaży. Gratis nadal naraża klientów i sklep na konsekwencje.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o daty na żywności myśl kategoriami obowiązków sklepu (obrót), a nie tego, czy konsument mógłby jeszcze produkt zjeść w domu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja o dacie minimalnej trwałości, czyli czasie, do którego produkt zachowuje deklarowaną jakość (smak, zapach, konsystencję) przy właściwym przechowywaniu. Po tej dacie sklep nie powinien udostępniać produktu w obrocie, nawet jeśli nie widać oznak zepsucia.
"Należy spożyć do" dotyczy żywności szybko psującej się i wiąże się z bezpieczeństwem. "Najlepiej spożyć do" dotyczy głównie jakości. W praktyce sklepu obie daty wyznaczają granicę: po upływie wskazanego dnia produkt trzeba wycofać z obrotu.
Sklep powinien wycofać produkt od dnia następującego po upływie daty wskazanej na opakowaniu. Jeśli widnieje "najlepiej spożyć do 10 marca", to od 11 marca produkt nie może być dalej oferowany klientom i powinien być zdjęty z ekspozycji.
Nie. Nawet jeśli produkt może nie wykazywać oznak zepsucia, sklep nie powinien go wprowadzać do obrotu po upływie daty wskazanej na etykiecie. Dla sprzedawcy kluczowe jest przestrzeganie zasad obrotu żywnością, a nie domowe decyzje konsumenta.
Bo "gratis" nadal oznacza udostępnianie żywności klientom w ramach działalności sklepu. Przepisy i zasady bezpieczeństwa dotyczą obrotu/udostępniania, a nie tylko transakcji odpłatnych. Oddanie za darmo nie usuwa ryzyka i nie zwalnia z obowiązków.
To zależy od umowy z dostawcą, warunków reklamacji i procedur. Zwrot może być możliwy, ale nie jest automatycznym obowiązkiem w każdej sytuacji. Niezależnie od dalszych kroków (zwrot/utylizacja) produkt po dacie musi być natychmiast wycofany ze sprzedaży.
Stosuje się regularne przeglądy półek i magazynu oraz zasady rotacji (np. FEFO/FIFO). Produkty z krótkim terminem przenosi się na przód ekspozycji, a po upływie daty odseparowuje od towaru handlowego. Ważne jest też blokowanie sprzedaży w systemie, jeśli to możliwe.
Najczęściej mylą "można zjeść w domu" z "można sprzedawać w sklepie", albo zakładają, że rozdanie gratis nie podlega zasadom obrotu. Inny błąd to wybór zwrotu do dostawcy jako jedynej odpowiedzi, choć jest to zależne od umowy, a obowiązek dotyczy wycofania ze sprzedaży.
Powinien natychmiast zdjąć produkt z ekspozycji, odseparować go od towaru pełnowartościowego i zgłosić zgodnie z procedurą (kierownikowi/koordynatorowi). Nie należy go sprzedawać ani proponować klientom. Dalsze postępowanie zależy od zasad sklepu.
Warto opanować różnice między oznaczeniami dat, pojęcie "obrót", typowe obowiązki kierownika i sprzedawcy oraz praktyczne procedury wycofania towaru. Pomaga też ćwiczenie zadań sytuacyjnych: co wolno, czego nie wolno (sprzedaż, gratis, zwrot, utylizacja) po upływie daty.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Nie wolno jej ani sprzedać, ani rozdać klientom."

Źródła:

  • Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności – Eur-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32011R1169 (dostęp 2026-03-01)
  • Gov.pl – serwis informacyjny administracji: informacje o datach na żywności ("należy spożyć do" i "najlepiej spożyć przed/do") oraz zasadach wprowadzania do obrotu po upływie daty: https://www.gov.pl/web/gis/ (dział: bezpieczeństwo żywności/znakowanie) (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe GIS i informacje dla konsumentów/przedsiębiorców na gov.pl dotyczące znakowania dat
  • Tekst rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (Eur-Lex) – wymagania dot. informacji o żywności
  • Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia – przegląd obowiązków podmiotów w obrocie żywnością

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego