Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 40.
Na rysunku przedstawiono fragment dokumentacji dotyczący przemieszczeń poziomych punktu kontrolowanego nr 202. Które wartości należy zapisać w tabeli wyników, aby odpowiadały one wykresowi składowych wektora przemieszczeń?
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji geodezyjnej dotyczącej przemieszczeń poziomych punktu kontrolowanego nr 202.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składowe wektora przemieszczenia odczytuje się ze zwrotów osi: +ΔX jest w górę, więc wektor 7 mm w dół oznacza ΔX = −0,0070 m. +ΔY jest w prawo, więc 5 mm w prawo to ΔY = +0,0050 m. Zatem XW=278,4500−0,0070=278,4430 m i YW=54,0100+0,0050=54,0150 m.

Pełne wyjaśnienie:

W monitoringu przemieszczeń porównuje się współrzędne pierwotne punktu kontrolnego z współrzędnymi wtórnymi wyznaczonymi w kolejnej epoce. Różnica tworzy wektor przemieszczenia, który rozkłada się na składowe ΔX i ΔY zgodnie z osiami układu.

Na schemacie zwroty dodatnie są podane jawnie: +ΔX jest skierowane w górę, a +ΔY w prawo. Dlatego strzałka opisana "7 mm" skierowana w dół oznacza przemieszczenie przeciwne do +ΔX, czyli ΔX = −7 mm. Strzałka "5 mm" w prawo jest zgodna z +ΔY, więc ΔY = +5 mm.

Następnie trzeba wykonać konwersję jednostek: 1 mm = 0,001 m, zatem:

  • ΔX = −7 mm = −0,0070 m
  • ΔY = +5 mm = +0,0050 m

Współrzędne wtórne liczy się przez dodanie składowych do współrzędnych pierwotnych:

  • XW = XP + ΔX = 278,4500 + (−0,0070) = 278,4430 m
  • YW = YP + ΔY = 54,0100 + 0,0050 = 54,0150 m

Pozostałe propozycje odpowiedzi odpowiadają typowym pomyłkom: pozostawieniu jednej współrzędnej bez zmiany, zamianie znaku ΔX (dodaniu 0,0070 zamiast odjęcia), albo błędnej zmianie składowej Y (np. odjęciu 0,0050 lub użyciu innej wartości). Na egzaminie zawsze najpierw sprawdź zwrot osi (+ΔX, +ΔY), potem przelicz mm na metry i dopiero wykonaj dodawanie z uwzględnieniem znaku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć współrzędne wtórne punktu z przemieszczeń ΔX i ΔY?
Stosuje się proste dodawanie z uwzględnieniem znaku: XW=XP+ΔX oraz YW=YP+ΔY. Najpierw odczytaj kierunki na osi (+ΔX, +ΔY), potem przelicz mm na m (1 mm = 0,001 m) i dopiero podstaw do wzoru.
Dlaczego wektor 7 mm w dół daje ujemne ΔX?
Bo znak zależy od zwrotu osi na rysunku, a nie od intuicji "góra/dół". Jeśli na schemacie +ΔX jest skierowane w górę, to ruch w dół jest przeciwny do zwrotu dodatniego, więc ma znak minus. To częsty błąd przy zadaniach z monitoringiem.
Jak przeliczyć 5 mm na metry w zadaniach geodezyjnych?
Użyj stałej zależności: 1 mm = 0,001 m. Zatem 5 mm = 5 × 0,001 m = 0,005 m. W tabelach wyników często zapisuje się cztery miejsca po przecinku (np. 0,0050 m), aby zachować format współrzędnych.
Co oznaczają współrzędne pierwotne i wtórne w monitoringu przemieszczeń?
Współrzędne pierwotne to wartości z pierwszej (bazowej) epoki pomiarowej, a wtórne to wartości z kolejnej epoki. Różnica między nimi opisuje przemieszczenie punktu kontrolnego. Dzięki temu ocenia się, czy obiekt przemieszcza się w dopuszczalnych granicach.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy odczycie ΔX i ΔY z wykresu?
Najczęstsze pomyłki to: (1) pominięcie zwrotu osi i odwrócenie znaku (np. uznanie ruchu w dół za dodatni), (2) błędna konwersja mm→m (np. 7 mm jako 0,07 m), (3) dodawanie wartości bezwzględnych bez minusa, (4) zmiana nie tej współrzędnej.
Czy w geodezji X zawsze jest "północą", a Y "wschodem"?
Często tak bywa w układach geodezyjnych (X jako kierunek północny, Y jako wschodni), ale w zadaniu egzaminacyjnym decydujące jest oznaczenie na schemacie. Jeśli rysunek pokazuje zwroty +ΔX i +ΔY, to właśnie one determinują znaki składowych przemieszczenia.
Kiedy stosuje się monitoring przemieszczeń punktów kontrolnych na obiektach?
Monitoring prowadzi się, gdy obiekt może się odkształcać lub przemieszczać: na mostach, wysokich budynkach, zaporach, skarpach czy w rejonach wpływów górniczych. Seria pomiarów w kolejnych epokach pozwala wykryć trend i szybko zareagować, zanim deformacje staną się niebezpieczne.
Jak odczytać znak przemieszczenia z osi +ΔX i +ΔY na rysunku?
Porównaj kierunek strzałki przemieszczenia z kierunkiem dodatnim osi. Jeśli strzałka jest zgodna ze zwrotem osi, składowa jest dodatnia. Jeśli jest przeciwnie, składowa jest ujemna. Ta zasada działa niezależnie od tego, czy strzałka jest "w dół", "w lewo" itd.
Jak sprawdzić, czy wynik XW i YW ma sens bez kalkulatora?
Zrób kontrolę znaków i rzędu wielkości: przesunięcie o kilka mm to w metrach wartości rzędu tysięcznych (0,00x). Gdy ΔX jest ujemne, XW powinno być mniejsze od XP. Gdy ΔY jest dodatne, YW powinno być większe od YP.
Dlaczego w tabelach współrzędnych zapisuje się 0,0050 m zamiast 0,005 m?
To kwestia jednolitego formatu zapisu i czytelności w dokumentacji. Współrzędne często mają stałą liczbę miejsc po przecinku (np. cztery), więc nawet małe przyrosty zapisuje się jako 0,0050 m. Ułatwia to porównania, automatyczne obliczenia i ogranicza ryzyko przeoczenia zera.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że składowe wektora przemieszczenia odczytuje się ze zwrotów osi: +ΔX jest w górę, więc wektor 7 mm w dół oznacza ΔX = −0,0070 m.

Materiały:

  • Podręczniki z geodezji inżynieryjnej (działy: monitoring przemieszczeń i odkształceń)
  • Materiały szkoleniowe z tachimetrii precyzyjnej i interpretacji wyników pomiarów
  • Norma PN-EN 13182 (odniesienie kontekstowe do pomiarów przemieszczeń konstrukcji)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego