Odpowiedź skokowa pokazuje, jak układ reaguje na nagłą zmianę wymuszenia (np. skok wartości zadanej). Na jej podstawie można ocenić dwie rzeczy: stabilność oraz to, czy przebieg ma oscylacje.
Stabilność w sensie praktycznym (dla takiego zadania egzaminacyjnego) oznacza, że po pewnym czasie wielkość regulowana nie rośnie bez ograniczeń, tylko dąży do stanu ustalonego (wartości stałej). Jeżeli przebieg "uspokaja się" i zbiega do poziomu końcowego, układ uznaje się za stabilny.
Oscylacje to wahania wokół wartości docelowej. Mogą występować zarówno w układach stabilnych, jak i niestabilnych:
- W układzie stabilnym oscylacje są zwykle tłumione — amplituda kolejnych wahań maleje, a przebieg z czasem zbliża się do stałej.
- W układzie niestabilnym oscylacje są narastające albo przebieg w ogóle nie dąży do wartości stałej (może "uciekać" w górę/dół).
Dlatego odpowiedź "stabilny, występują w nim oscylacje" jest poprawna wtedy, gdy na wykresie widać oscylacje, ale jednocześnie widać tendencję do ustalenia (brak rozbiegania).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "niestabilny, występują w nim oscylacje" byłoby prawdziwe przy oscylacjach narastających lub braku zbieżności do stanu ustalonego. Sama obecność falowania nie przesądza o niestabilności.
- "stabilny, nie występują w nim oscylacje" dotyczy przebiegu monotonicznego (bez przeregulowania i wahań). Jeśli na rysunku widać falowanie, ta odpowiedź odpada.
- "niestabilny, nie występują w nim oscylacje" pasuje do przebiegów rozbieżnych monotonicznie (np. narastanie bez ograniczeń). To inny typ niestabilności niż oscylacyjna.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy sygnał w długim czasie dąży do stałej (stabilność), a dopiero potem zaznacz, czy po drodze występują wahania (oscylacje).
