KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 49.
Na rysunku przedstawiono schemat sterowania rozruchem silnika klatkowego. Po naciśnięciu przycisku S1 pod napięciem będą cewki przekaźników
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z uruchamianiem silnika klatkowego, co jest częścią kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po naciśnięciu przycisku S1 zamyka się tor sterowania, więc pod napięciem znajdują się te cewki, które mają w tym momencie ciągłość obwodu przez zestyki w szeregu (np. STOP, blokady, podtrzymanie). W analizowanym schemacie warunki te spełniają cewki "K1 oraz K2", natomiast tor dla K3 jest w tej chwili przerwany.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniach o schemat sterowania kluczowe jest prześledzenie ciągłości toru sterowania dla każdej cewki po wykonaniu danej czynności (tu: naciśnięcie S1). Nie wystarczy skojarzenie, że "to rozruch silnika, więc zadziałają wszystkie styczniki". Trzeba sprawdzić, czy dla danej cewki istnieje zamknięta ścieżka zasilania: od źródła sterowania, przez zabezpieczenia i przyciski, aż do zacisków cewki.

Po naciśnięciu S1 zwykle dzieją się dwie rzeczy:

  • zostaje podane zasilanie na gałąź START (zestyk NO przycisku),
  • cewki mogą się załączyć tylko wtedy, gdy w ich torze nie ma przerwy na stykach rozwiernych (NC) typu STOP, termik, blokady między stycznikami oraz ewentualne warunki czasowe.

Odpowiedź "K1 oraz K2" jest poprawna, bo w tym układzie po naciśnięciu S1 właśnie dla tych dwóch cewek tor sterowania jest zamknięty (ciągłość przez wymagane zestyki w szeregu). Jednocześnie tor zasilania cewki K3 nie spełnia warunków w tej chwili (jest rozłączony przez odpowiedni zestyk w torze, np. blokadę lub brak spełnienia warunku sekwencji).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "K1 oraz K3" – pomija fakt, że K3 nie ma w momencie naciśnięcia S1 zamkniętego toru sterowania (występuje przerwa na jednym z elementów w szeregu).
  • "K2 oraz K3" – wskazuje dwie cewki, ale pomija cewkę, która jest załączana bezpośrednio w podstawowej sekwencji START lub przez warunek podtrzymania; to typowy błąd wynikający z nieuwzględnienia całego przebiegu obwodu.
  • "K1, K2 oraz K3" – to częsty wybór "na logikę", jednak w poprawnie zaprojektowanych układach rozruchu rzadko dopuszcza się jednoczesne zasilenie wszystkich cewek, bo występują blokady (elektryczne i/lub mechaniczne) zapobiegające błędnym stanom pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: dla każdej cewki "przejdź palcem" po schemacie od zasilania do cewki i sprawdź, czy wszystkie elementy w szeregu są w stanie przewodzenia w tej konkretnej chwili (tu: w chwili naciśnięcia S1, bez dopowiadania sobie późniejszych stanów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cewka stycznika to element elektromagnesu, który po podaniu napięcia przyciąga zworę i przełącza styki mocy oraz pomocnicze. W sterowaniu analizuje się, czy tor zasilania cewki jest zamknięty przez przyciski, zabezpieczenia i blokady.
Prześledź obwód dla każdej cewki: od źródła napięcia sterowania, przez STOP (NC), START (NO) i inne styki w szeregu, do zacisków cewki. Jeśli w danym momencie wszystkie styki "po drodze" przewodzą, cewka jest pod napięciem.
Układy rozruchu mają sekwencję działania i blokady, aby uniknąć stanów niebezpiecznych (np. jednoczesnych sprzecznych połączeń). Dlatego część cewek jest zasilana dopiero po spełnieniu warunków: czasu, podtrzymania lub zadziałania innych styczników.
Samopodtrzymanie to podtrzymanie zasilania cewki po puszczeniu przycisku START. Realizuje się je zwykle stykiem pomocniczym NO tego samego stycznika włączonym równolegle do przycisku START, dzięki czemu cewka pozostaje zasilona.
Najczęściej pomija się styki NC (STOP, termik, blokady), myli się stan "w chwili naciśnięcia" ze stanem "po zadziałaniu sekwencji", albo wybiera się odpowiedź z największą liczbą elementów. Pomaga rozpisanie osobno toru dla każdej cewki.
W praktyce STOP jest zwykle stykiem NC, aby przerwanie przewodu lub uszkodzenie powodowało zatrzymanie (zachowanie bezpieczne). Na egzaminie zawsze trzeba jednak sprawdzić symbol na schemacie, bo to on rozstrzyga stan styków.
Na schemacie oba mają cewkę i styki, ale stycznik zwykle steruje stycznikami mocy silnika (główne styki w torze trójfazowym), a przekaźnik jest elementem pomocniczym/logiki. W zadaniu decydują oznaczenia i powiązane styki.
Kilka cewek pojawia się w układach wielostopniowych, np. z blokadami, hamowaniem, zmianą kierunku lub rozruchem z przełączaniem połączeń. Cewki realizują kolejne stany pracy, a ich jednoczesne zasilenie bywa ograniczone blokadami.
Ćwicz na krótkich schematach: dla każdego polecenia wypisz, które styki są zamknięte/otwarte w danej chwili i czy tor do cewki jest ciągły. Rób to osobno dla każdej cewki, a potem porównuj wynik z odpowiedziami testowymi.
Najprościej zmierzyć napięcie na zaciskach cewki (względem drugiego zacisku/neutralnego, zależnie od układu) oraz sprawdzić ciągłość toru sterowania. Dodatkowo obserwuje się zadziałanie stycznika i jego styków pomocniczych.
info

Około 34% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Po naciśnięciu przycisku S1 zamyka się tor sterowania, więc pod napięciem znajdują się te cewki, które mają w tym momencie ciągłość obwodu przez zestyki w szeregu (np. STOP, blokady, podtrzymanie)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z czytania schematów sterowania (drabinkowych) dla elektromechaników
  • Zadania treningowe: analiza toru sterowania i wskazywanie elementów pod napięciem po wykonaniu danej czynności
  • Instrukcje/DTR maszyn z układami stycznikowymi (sekcje: schematy elektryczne sterowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego