KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 39.
Na rysunku przedstawiono symbol graficzny
Ilustracja przedstawia symbol graficzny filtra, który jest używany w kontekście elektroniki, co jest zgodne z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol filtra na schemacie odnosi się do układu/elementu, którego zadaniem jest kształtowanie widma sygnału (tłumienie wybranych składowych, przepuszczanie innych). Zasilacz, stabilizator i wzmacniacz mają inną funkcję oraz inne oznaczenia graficzne w dokumentacji.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji elektronicznej symbole graficzne służą do szybkiego rozpoznania funkcji elementu lub bloku układu. Odpowiedź "filtra" jest poprawna, gdy przedstawiony znak odpowiada funkcji filtracji, czyli selekcji składowych sygnału: pewne częstotliwości (lub zakłócenia) są tłumione, a inne przepuszczane. Filtry spotyka się m.in. w torach audio, radiowych, pomiarowych oraz w zasilaniu (np. w celu ograniczenia tętnień lub zakłóceń).

Odpowiedź "zasilacza" jest błędna, ponieważ zasilacz to blok wytwarzający energię elektryczną o zadanych parametrach (napięcie/prąd) dla całego urządzenia lub jego części. Na schemacie zasilanie jest zwykle rozpoznawane po połączeniach do szyn zasilających oraz po oznaczeniach typowych dla źródła zasilania, a nie po symbolu kojarzonym z selekcją składowych sygnału.

Odpowiedź "stabilizatora" jest błędna, bo stabilizator odpowiada za utrzymanie możliwie stałej wartości napięcia (lub prądu) mimo zmian obciążenia i wahań napięcia wejściowego. To inna funkcja niż filtracja; stabilizacja dotyczy głównie parametrów zasilania, a nie "wycinania" wybranych składowych sygnału.

Odpowiedź "wzmacniacza" jest błędna, ponieważ wzmacniacz ma za zadanie zwiększyć amplitudę sygnału (napięciową, prądową lub mocy) przy zachowaniu jego kształtu w założonym zakresie. W praktyce rozpoznaje się go po symbolice wskazującej wejście i wyjście toru sygnałowego oraz funkcję wzmocnienia, co odróżnia go od elementów o roli filtrującej.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zadaj sobie pytanie, czy dany symbol opisuje tor sygnału (filtr/wzmacniacz), czy tor zasilania (zasilacz/stabilizator). To pomaga ograniczyć typowe pomyłki wynikające z podobnych skojarzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr to element lub układ, który selektywnie tłumi jedne składowe sygnału, a inne przepuszcza. Najczęściej mówi się o filtrach częstotliwościowych (np. dolnoprzepustowych), ale filtracja może dotyczyć też zakłóceń w zasilaniu. Na schemacie filtr rozpoznaje się po symbolu odpowiadającym funkcji selekcji.
Najpierw oceń funkcję: wzmacniacz służy do zwiększenia amplitudy sygnału, a filtr do jego "oczyszczenia"/selekcji składowych. Wzmacniacze są zwykle kojarzone z blokiem toru sygnałowego (wejście–wyjście i wzmocnienie), a filtr z elementem modyfikującym pasmo lub tłumiącym zakłócenia.
Zasilacz dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach, natomiast stabilizator utrzymuje możliwie stałe napięcie/prąd mimo zmian obciążenia i wahań wejścia. W praktyce stabilizator bywa częścią zasilacza, ale na schemacie pełnią różne role funkcjonalne i mogą mieć różne oznaczenia.
Filtry stosuje się, gdy trzeba usunąć zakłócenia lub ograniczyć pasmo sygnału, np. w torach audio, radiowych, pomiarowych, a także w zasilaniu (redukcja tętnień i zakłóceń). Dobór filtra zależy od tego, co ma być tłumione, a co ma pozostać użyteczne dla działania układu.
Najczęstsze błędy to: wybór na podstawie skojarzenia (bez analizy funkcji), pomylenie toru sygnałowego z torem zasilania oraz ignorowanie kierunku przepływu sygnału (wejście/wyjście). Pomaga nawyk sprawdzania, do jakich bloków dany symbol jest podłączony i jaką pełni rolę.
Ułatwia montaż, uruchamianie i serwis: szybciej identyfikujesz bloki funkcjonalne, lokalizujesz miejsce usterki i dobierasz właściwy element do wymiany. Dobra interpretacja symboli ogranicza ryzyko pomylenia części (np. filtra ze stabilizatorem), co oszczędza czas i koszty naprawy.
Najczęściej filtr kojarzy się z selekcją częstotliwości, ale w praktyce filtracja może dotyczyć też zakłóceń w zasilaniu (np. wygładzanie tętnień) lub tłumienia impulsów. Kluczowe jest to, że filtr "selekcjonuje" – coś ogranicza, a coś pozostawia w sygnale lub napięciu.
Filtr selektywnie tłumi składowe sygnału/zakłócenia, stabilizator utrzymuje stałe napięcie lub prąd, a wzmacniacz zwiększa amplitudę sygnału. W pytaniach egzaminacyjnych często chodzi o dopasowanie symbolu do funkcji, więc warto kojarzyć nie tylko wygląd, ale i zastosowanie.
Pomyłka wynika z tego, że filtry występują także w torze zasilania (np. przeciwzakłóceniowe), więc uczniowie kojarzą je ogólnie z "zasilaniem". W zadaniu trzeba jednak rozpoznać konkretny symbol i jego funkcję. Pomaga sprawdzenie, czy symbol dotyczy obróbki sygnału czy dostarczania energii.
Najskuteczniej: przerabiaj krótkie zestawy symbol–funkcja, a potem rozwiązuj zadania na fragmentach schematów. Dobrą metodą jest też opisywanie własnymi słowami roli bloku (np. "tłumi zakłócenia", "utrzymuje napięcie") i dopiero potem dopasowanie nazwy. To ogranicza zgadywanie.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Symbol filtra na schemacie odnosi się do układu/elementu, którego zadaniem jest kształtowanie widma sygnału (tłumienie wybranych składowych, przepuszczanie innych)."

Materiały:

  • Tablice i atlasy symboli stosowanych w schematach elektronicznych
  • Instrukcje serwisowe (schematy blokowe i ideowe) typowych urządzeń elektronicznych
  • Podręczniki do podstaw elektroniki: bloki funkcjonalne (zasilanie, filtracja, wzmacnianie, stabilizacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego