Określenie typu wyrobiska w górnictwie odkrywkowym opiera się na cechach geometrycznych i położeniu względem ukształtowania terenu, które są przedstawiane na rysunku (najczęściej przekroju lub schemacie sytuacyjnym).
Odpowiedź "stokowe" jest właściwa, gdy wyrobisko jest prowadzone w powiązaniu ze stokiem – czyli wykorzystuje naturalne nachylenie terenu, a skarpy oraz dno wyrobiska układają się w sposób charakterystyczny dla robót rozwijanych na zboczu. Na schematach typowym sygnałem jest to, że część wyrobiska "otwiera się" w kierunku stoku, a przebieg robót jest związany ze spadkiem terenu.
Odpowiedź "upadowe" bywa mylona ze stokowym, bo także dotyczy kierunkowości robót. Jest jednak powiązana z inną logiką układu (np. z kierunkiem upadu warstw/złoża), więc samo "nachylenie" na rysunku nie wystarcza – kluczowe jest, czy rysunek wskazuje związek wyrobiska z budową geologiczną, czy z ukształtowaniem powierzchni.
Odpowiedź "wgłębne" pasuje do wyrobisk prowadzonych jako wyraźne zagłębienie w terenie, gdzie eksploatacja postępuje w głąb, a wyrobisko jest "otoczone" skarpami. Jeśli rysunek pokazuje wyrobisko związane ze stokiem, to nie jest to typ wgłębny.
Odpowiedź "korytarzowe" kojarzy się uczniom z wyrobiskami podziemnymi (korytarzami), dlatego jest częstą pułapką. W kontekście odkrywek nie opisuje typowego układu skarp i dna wyrobiska pokazywanego na rysunkach klasyfikacyjnych. W zadaniach egzaminacyjnych taka odpowiedź zwykle pełni rolę dystraktora sprawdzającego, czy zdający nie przenosi automatycznie skojarzeń z górnictwa podziemnego.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi najpierw nazwij na rysunku stok terenu, skarpy i dno, a dopiero potem dopasuj typ wyrobiska. To ogranicza wybór "na intuicję" i zmniejsza ryzyko pomylenia pojęć.
