KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 6.
Zgodnie z dokumentacją geologiczną udokumentowane złoże kruszywa naturalnego ma miąższość 20 m. Nad złożem zalega nadkład o grubości 2 m, zaś poniżej złoża znajduje się seria iłów o grubości 5 m. Po zdjęciu nadkładu jednym piętrem planuje się wydobycie całego złoża piętrami eksploatacyjnymi o wysokości 5 m. Z ilu pięter złożowych będzie składało się wyrobisko eksploatacyjne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę pięter złożowych wyznacza się, dzieląc miąższość złoża przez planowaną wysokość piętra eksploatacyjnego. Miąższość złoża wynosi 20 m, a wysokość piętra 5 m, więc 20/5 = 4. Informacje o nadkładzie i iłach nie zmieniają liczby pięter w obrębie samego złoża.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu pytanie dotyczy liczby pięter złożowych, czyli liczby poziomów (stopni) eksploatacyjnych, na jakie zostanie podzielona miąższość złoża podczas wydobycia. Kluczowe jest więc rozróżnienie warstw:

  • złoże kruszywa o miąższości 20 m – to ta część ma być wydobywana piętrami,
  • nadkład 2 m – ma zostać zdjęty jednym piętrem, ale nie jest częścią złoża,
  • seria iłów 5 m poniżej złoża – stanowi podłoże/spągowe utwory i również nie jest złożem kruszywa.

Skoro planuje się wydobycie całego złoża piętrami o wysokości 5 m, to liczbę pięter oblicza się jako:

liczba pięter = miąższość złoża / wysokość piętra

Podstawienie danych:

20 m / 5 m = 4

Odpowiedź "4 pięter." jest poprawna, bo dokładnie cztery piętra o wysokości 5 m "pokryją" całą miąższość 20 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3 pięter." oznaczałoby 3 × 5 m = 15 m, czyli nie obejmowałoby całego złoża (brakowałoby 5 m).
  • "5 pięter." oznaczałoby 5 × 5 m = 25 m, czyli wymagałoby eksploatacji poza miąższością złoża (np. wejścia w utwory podścielające), a pytanie dotyczy złoża.
  • "6 pięter." oznaczałoby 30 m, co jeszcze bardziej wykracza poza złoże i jest sprzeczne z podaną miąższością.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się dodatkowe warstwy (nadkład, iły), najpierw sprawdź, czy pytanie dotyczy złoża, czy całej sekwencji geologicznej. Tu liczy się wyłącznie miąższość udokumentowanego złoża.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miąższość złoża to jego "grubość" mierzona prostopadle do powierzchni zalegania, czyli od stropu złoża do spągu. W zadaniach o piętrach eksploatacyjnych miąższość mówi, jaką łączną wysokość materiału złożowego trzeba podzielić na kolejne stopnie wydobywcze.
Najczęściej stosuje się prosty rachunek: liczba pięter = miąższość złoża / wysokość piętra. Wynik powinien odpowiadać liczbie całych pięter potrzebnych do wydobycia całej miąższości złoża. Gdy wynik nie jest całkowity, zwykle rozważa się dodatkowe piętro lub zmianę wysokości.
Nadkład to warstwa zalegająca nad złożem, którą usuwa się, aby odsłonić kopalinę. "Piętra złożowe" odnoszą się do podziału samego złoża na stopnie wydobywcze. Nadkład może być zdejmowany piętrami, ale nie zwiększa liczby pięter w obrębie miąższości kopaliny.
Piętro eksploatacyjne (stopień) to wydzielony poziom robót górniczych o określonej wysokości, na którym prowadzi się urabianie, załadunek i transport urobku lub nadkładu. Wysokość piętra dobiera się m.in. do technologii, sprzętu i warunków geologicznych.
Warstwy podścielające (poniżej spągu złoża) uwzględnia się wtedy, gdy pytanie dotyczy np. całego profilu geologicznego, głębokości wyrobiska, robót przygotowawczych albo gdy plan obejmuje wybieranie poniżej spągu (np. z przyczyn technologicznych). Jeśli pytanie mówi o piętrach złożowych, liczy się tylko miąższość złoża.
Typowe pomyłki to: dodawanie do miąższości złoża nadkładu lub warstw spągowych, mylenie "pięter złoża" z "piętrami całego wyrobiska", a także wykonywanie działań bez sprawdzenia, czego dotyczy pytanie. Pomaga zapisanie: liczę tylko miąższość kopaliny.
Nie. Wysokość piętra jest parametrem projektowym i zależy od warunków geologicznych, sprzętu urabiającego i transportowego, stabilności skarp oraz organizacji robót. W zadaniach egzaminacyjnych wysokość jest podana w treści i na jej podstawie wykonuje się obliczenia liczby pięter.
Warto przeliczyć w drugą stronę: liczba pięter × wysokość piętra i porównać z miąższością złoża. Jeśli jest mniej – nie wydobędziesz całego złoża. Jeśli jest więcej – "wychodzisz" poza złoże. To szybki test kontrolny, który na egzaminie pozwala wychwycić błędy rachunkowe i interpretacyjne.
Często jest to element kontekstu technologicznego (np. informacja o konieczności zdjęcia nadkładu przed eksploatacją) lub sprawdzenie, czy zdający potrafi wybrać dane istotne dla pytania. Na egzaminie to sygnał, aby odróżnić parametry złoża od parametrów robót przygotowawczych.
Ćwicz schemat: zidentyfikuj, co liczysz (złoże czy nadkład), wypisz dane z jednostkami, wykonaj działanie i zrób kontrolę wyniku (mnożenie wsteczne). Dodatkowo powtarzaj definicje: strop, spąg, miąższość, piętro, skarpa.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że liczbę pięter złożowych wyznacza się, dzieląc miąższość złoża przez planowaną wysokość piętra eksploatacyjnego.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw górnictwa odkrywkowego (definicje: piętro, nadkład, miąższość)
  • Zadania rachunkowe z projektowania odkrywek (podział złoża na piętra)
  • Notatki/opracowania szkolne z geologii złożowej: miąższość, strop, spąg

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego