W układzie przekaźnikowo-stycznikowym typu START/STOP występują trzy kluczowe funkcje: uruchomienie, zatrzymanie oraz samopodtrzymanie (podtrzymanie własne stycznika/wyjścia).
1) Mapowanie sygnałów fizycznych na PLC
- Przycisk START jest zwykle zwierny (NO). W stanie spoczynku nie przewodzi, więc wejście PLC ma stan 0. Po naciśnięciu przewodzi, więc wejście przyjmuje stan 1.
- Przycisk STOP jest zwykle rozwierny w sensie funkcji bezpieczeństwa (fizycznie NC): w spoczynku jego styki są zamknięte, a po naciśnięciu – otwarte. To oznacza, że w typowym podłączeniu do PLC: STOP niewciśnięty → wejście ma stan 1, STOP wciśnięty → wejście przechodzi na 0.
2) Typ styku w LD nie musi być "taki sam" jak typ przycisku
W LD styk NO jest "prawdziwy" (zamyka się logicznie), gdy zmienna/wejście ma wartość 1. Styk NC jest "prawdziwy", gdy zmienna/wejście ma wartość 0. Dlatego dla fizycznego STOP (NC) podłączonego do wejścia, które w spoczynku ma 1, aby obwód sterowania był spełniony w spoczynku, w programie wygodnie stosuje się styk NO od tego wejścia. Wciśnięcie STOP powoduje spadek wejścia do 0 i rozłączenie szczebla.
3) Samopodtrzymanie
Samopodtrzymanie realizuje się przez równoległe połączenie (w LD: gałąź równoległa) styku START oraz styku własnego wyjścia (%Q0.0). Dzięki temu po krótkim naciśnięciu START wyjście załącza się i "trzyma" stan, dopóki warunek STOP pozostaje spełniony.
Dlaczego pozostałe programy są błędne?
- Warianty, które używają dla START styku NC w LD, odwracają logikę uruchamiania (układ byłby "prawdziwy" w spoczynku albo zachowywałby się odwrotnie niż przycisk).
- Warianty, które używają dla STOP styku NC w LD, często powodują, że układ nie przewodzi w spoczynku (bo wejście STOP ma 1, a styk NC w LD wymaga 0), przez co napęd/wyjście nie da się poprawnie uruchomić lub zachowanie jest nielogiczne.
- Każdy brak prawidłowej gałęzi samopodtrzymania (%Q0.0 równolegle do START) skutkuje tym, że wyjście działa tylko podczas trzymania przycisku START, a to nie odpowiada układowi przekaźnikowo-stycznikowemu z podtrzymaniem.
Właściwy wybór to taki, który jednocześnie: ma START jako styk NO, ma podtrzymanie przez styk %Q0.0 oraz ma STOP zrealizowany tak, aby w spoczynku przewodził, a po naciśnięciu rozłączał szczebel.
