KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 22.
Najdokładniejszą spośród wymienionych jest mapa o skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najdokładniejsza (najbardziej szczegółowa) jest mapa o największej skali, czyli z najmniejszym mianownikiem w zapisie 1:n.
Im mniejsze n, tym większe powiększenie i więcej detali na mapie. Spośród podanych najmniejszy mianownik ma 1:25000, więc ta skala daje najwięcej szczegółów.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisywana jako 1:n informuje, ile razy rzeczywistość została zmniejszona na mapie. Odcinek 1 jednostki na mapie odpowiada n jednostkom w terenie. Dla turysty i organizatora obsługi imprez turystycznych kluczowe jest to, że skala wpływa na szczegółowość i możliwość odczytu drobnych elementów (np. ścieżek, pojedynczych zabudowań, zakrętów dróg).

Najbardziej szczegółowa jest mapa o największej skali, czyli z najmniejszym mianownikiem n. Taka mapa przedstawia mniejszy obszar, ale z większą liczbą detali, co w praktyce ułatwia dokładne planowanie marszruty, orientację w terenie i wybór wariantów przejścia.

Dlatego odpowiedź "1:25000" jest poprawna: wśród podanych wartości ma ona najmniejszy mianownik, a więc jest mapą najbardziej "powiększoną" i najdokładniejszą.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ mają większy mianownik, a więc są mapami mniejszej skali (mniej szczegółowymi):

  • "1:100000" – obejmuje większy obszar, ale kosztem szczegółów; częściej służy do ujęcia ogólnego regionu.
  • "1:250000" – jeszcze bardziej uogólnia treść; dobra do planowania przejazdów między miejscowościami, lecz słabsza do nawigacji pieszej w terenie.
  • "1:500000" – bardzo mało szczegółowa w porównaniu z 1:25000; nadaje się raczej do orientacji ogólnej (np. przebieg głównych tras).

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: im mniejsza liczba po dwukropku, tym mapa bardziej szczegółowa. To częsty punkt, na którym uczniowie odruchowo "odwracają" zależność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:n oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada n jednostkom w terenie. Im mniejsze n, tym mniejsze pomniejszenie, a mapa zwykle pokazuje więcej szczegółów (jest bardziej "dokładna"), ale obejmuje mniejszy obszar.
Porównaj mianowniki w zapisie 1:n. Najbardziej szczegółowa jest ta z najmniejszym n, bo ma największą skalę. Przykład: 1:25000 jest bardziej szczegółowa niż 1:100000, bo 25000 < 100000.
Mniejszy mianownik oznacza mniejsze zmniejszenie rzeczywistości, więc na mapie zostaje więcej miejsca na pokazanie obiektów osobno, a nie jako uogólnione symbole. Dzięki temu łatwiej odczytać drogi, ścieżki, zabudowania i detale terenu.
Zwykle nie do nawigacji w terenie. Skala 1:500000 obejmuje duży obszar, ale ma mało szczegółów, więc drobne drogi i ścieżki mogą nie być pokazane. Jest lepsza do planowania ogólnego przejazdów i orientacji regionalnej.
To zależy od celu. Do wędrówek pieszych i rowerowych często wybiera się mapy bardziej szczegółowe (większa skala), a do planowania przejazdu między miejscowościami – mniej szczegółowe (mniejsza skala). Na egzaminie liczy się zasada porównania 1:n.
Najczęstszy błąd to odwrócenie zależności: uczniowie wybierają większy mianownik, myśląc, że "większa liczba" oznacza "więcej szczegółów". Poprawnie jest odwrotnie: mniejszy mianownik = większa skala = większa szczegółowość.
Wystarczy porównać liczby 25000 i 100000. Ponieważ 25000 jest mniejsze, skala 1:25000 jest większa, a mapa będzie dokładniejsza. To szybka metoda bez żadnych obliczeń, tylko proste porównanie liczb.
W typowych zadaniach szkolnych tak: "najdokładniejsza/najbardziej szczegółowa" odnosi się do skali 1:n i oznacza najmniejszy mianownik. W praktyce na dokładność wpływa też jakość danych i opracowania, ale w testach zwykle chodzi o relację skali.
Gdy trzeba pokazać klientowi ogólny zasięg trasy, położenie regionu lub główne połączenia między punktami programu. Mniejsza skala obejmuje większy obszar na jednym arkuszu, co ułatwia prezentację "całości" imprezy turystycznej.
Oprócz skali ważne są: legenda (znaczenie symboli), siatka/mapa współrzędnych, warstwice (rzeźba terenu), oznaczenia szlaków oraz aktualność treści. Skala mówi o szczegółowości, ale czytelność mapy zależy też od tych elementów.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najdokładniejsza (najbardziej szczegółowa) jest mapa o największej skali, czyli z najmniejszym mianownikiem w zapisie 1:n.Im mniejsze n, tym większe powiększenie i więcej detali na mapie.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło: "Skala mapy" (definicja i interpretacja zapisu 1:n), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/skala-mapy;3974472.html - dostęp 2026-02-28
  • OpenStax: "Introductory Statistics" (pojęcie skali jako relacji/ratio; tło matematyczne proporcji 1:n), https://openstax.org/details/books/introductory-statistics - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw kartografii i topografii dla szkół branżowych/technikum
  • Słowniki/encyklopedie geograficzne (hasła: skala mapy, mapa wielkoskalowa)
  • Ćwiczenia praktyczne: porównywanie tego samego obszaru na mapach w różnych skalach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego