Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 8.
Jak nazywa się zasada poszanowania związku zespołów archiwalnych z terytorium, na którym powstały?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasada pertynencji (w ujęciu terytorialnym) oznacza poszanowanie związku zespołów archiwalnych z obszarem, na którym wytworzono akta. Dlatego poprawne jest "Pertynencji." Pozostałe propozycje dotyczą innych pojęć: registratury (miejsce/komórka akt), proweniencji (związek z twórcą), zasad kancelaryjnych.

Pełne wyjaśnienie:

Zasada "Pertynencji." odnosi się do kryterium przynależności zespołów archiwalnych opartego na związku z określonym obszarem (terytorium), na którym materiały powstały lub z którym są historycznie powiązane. Treść pytania wprost wskazuje na "poszanowanie związku zespołów archiwalnych z terytorium", co jest typowym opisem pertynencji terytorialnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Registratury." – registratura to pojęcie związane z praktyką kancelaryjną i obiegiem/organizacją akt w jednostce (miejsce gromadzenia akt, system prowadzenia akt). Nie jest to nazwa zasady określającej przynależność zespołów do terytorium.
  • "Proweniencji." – zasada proweniencji (pochodzenia) łączy materiały archiwalne z twórcą (urzędem, instytucją, osobą), a nie z samym terytorium. Uczniowie często wybierają ją, bo jest bardzo znana, ale w tym pytaniu kluczowe jest słowo "terytorium".
  • "Kancelaryjna." – określenie "kancelaryjna" odnosi się do zasad pracy kancelarii (np. rejestrowania spraw, znakowania akt, obiegu dokumentów). To inny obszar niż zasady przypisywania zespołów archiwalnych do terytorium lub twórcy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się terytorium/obszar/miejsce powstania, szukaj odpowiedzi związanej z pertynencją. Gdy mowa o twórcy/urzędu/instytucji, wtedy właściwym tropem jest proweniencja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zasada pertynencji w archiwistyce?
Zasada pertynencji to sposób ujmowania przynależności materiałów archiwalnych, w którym podkreśla się ich związek z określonym kryterium (np. terytorium). W wariancie terytorialnym akcentuje się powiązanie zespołu z obszarem, na którym powstał.
Jak odróżnić pertynencję od proweniencji na egzaminie?
Klucz tkwi w słowach z pytania. Jeśli jest mowa o terytorium/miejscu – tropem jest pertynencja. Jeśli o twórcy (urząd, instytucja, osoba) – chodzi o proweniencję. To dwa różne kryteria przypisywania i porządkowania materiałów.
Dlaczego odpowiedź "Proweniencji" nie pasuje do związku z terytorium?
Proweniencja łączy materiały z ich pochodzeniem, czyli z twórcą akt. Terytorium może być informacją pomocniczą, ale nie jest osią tej zasady. Gdy pytanie wprost akcentuje obszar, poprawniejszym terminem jest pertynencja (w ujęciu terytorialnym).
Co oznacza słowo "registratura" w pracy archiwisty?
Registratura dotyczy sfery kancelaryjnej: miejsca i sposobu gromadzenia oraz przechowywania akt w jednostce (zanim trafią do archiwum) oraz prowadzenia rejestrów/spisów. To nie jest nazwa zasady o przynależności zespołów do terytorium lub twórcy.
Czy "zasada kancelaryjna" to to samo co zasada archiwalna?
Nie. Zasady kancelaryjne regulują tworzenie i obieg dokumentacji (rejestracja spraw, znakowanie, spisy). Zasady archiwalne dotyczą m.in. przynależności zespołów, porządkowania i opracowania zasobu. W pytaniu o terytorium chodzi o zasadę archiwalną.
Jakie słowa w pytaniu sugerują zasadę pertynencji terytorialnej?
Sygnałami są wyrażenia typu: "terytorium", "obszar", "na którym powstały", "związek z miejscem". Gdy widzisz takie sformułowania, spodziewaj się odpowiedzi związanej z pertynencją, a nie z proweniencją czy organizacją registratury.
Kiedy w praktyce archiwalnej pojawia się problem pertynencji?
Najczęściej przy ocenie, do jakiego zespołu przypisać materiały historycznie związane z danym obszarem, zwłaszcza gdy zmieniały się granice, administracja lub właściwość urzędów. Wtedy rozważane bywa kryterium terytorialne zamiast wyłącznie kryterium twórcy.
Jakie są typowe błędy uczniów przy pytaniach o pertynencję i proweniencję?
Typowe pomyłki to: wybór "proweniencji", bo brzmi bardziej znanie, bez sprawdzenia, czy pytanie dotyczy twórcy czy terytorium; mylenie registratury z zasadą opracowania; oraz automatyczne wskazywanie "kancelaryjna", gdy pada słowo "zasada", mimo że chodzi o kryterium archiwalne.
Czy na egzaminie EKA.2 trzeba znać definicje zasad archiwalnych?
Tak, bo pytania często sprawdzają terminologię: zespół archiwalny, registratura, zasady opracowania i porządkowania. Warto umieć rozpoznać, czy pytanie dotyczy kryterium twórcy, terytorium czy procedur kancelaryjnych.
Jak szybko sprawdzić, czy pytanie testuje terytorium czy twórcę akt?
Zadaj sobie dwa pytania pomocnicze: "Czy chodzi o miejsce powstania?" (wtedy pertynencja terytorialna) oraz "Czy chodzi o urząd/instytucję, która wytworzyła akta?" (wtedy proweniencja). Ta szybka kontrola ogranicza odpowiedzi intuicyjne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Zasada pertynencji (w ujęciu terytorialnym) oznacza poszanowanie związku zespołów archiwalnych z obszarem, na którym wytworzono akta."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Perty­nencja (archiwistyka)" / "Zasada pertynencji" (definicje i kontekst terytorialny): https://pl.wikipedia.org/wiki/Pertynencja (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – "Zasada proweniencji" (rozróżnienie względem kryterium pochodzenia/twórcy): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zasada_proweniencji (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki omawiające zasady pertynencji i proweniencji
  • Słowniki terminologii archiwalnej (hasła: pertynencja, proweniencja, zespół archiwalny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.2 dotyczące opracowania i porządkowania zasobu
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego