W pytaniu sprawdzana jest podstawowa zasada dotycząca tego, na rzecz jakich podmiotów może nastąpić wywłaszczenie. Wywłaszczenie jest instytucją o charakterze publicznoprawnym – stosuje się je wyjątkowo, gdy nieruchomość jest potrzebna do realizacji zadań publicznych i nie można osiągnąć celu w inny sposób. Z tego powodu nabywcą w wyniku wywłaszczenia jest co do zasady podmiot publiczny.
Odpowiedź "jednostki samorządu terytorialnego" jest poprawna, ponieważ obok Skarbu Państwa to właśnie JST (np. gmina, powiat, województwo) realizują zadania publiczne w ramach administracji publicznej i mogą być beneficjentem nabycia prawa do nieruchomości w procedurach służących celom publicznym.
Pozostałe propozycje są błędne, bo opisują podmioty, które nie stanowią typowego adresata wywłaszczenia:
- "byłego właściciela nieruchomości" – były właściciel jest stroną, której prawa są ograniczane/odbierane, a nie podmiotem, na rzecz którego następuje wywłaszczenie. W praktyce mogą występować odrębne mechanizmy dotyczące roszczeń lub zwrotu, ale to inny temat niż wskazanie beneficjenta wywłaszczenia.
- "spółdzielni mieszkaniowej" – spółdzielnia działa jako podmiot prawa prywatnego. Nawet jeśli realizuje inwestycje mieszkaniowe, nie jest to równoznaczne z byciem podmiotem publicznym, dla którego przewidziano wywłaszczenie jako instrument władczy.
- "wspólnoty gruntowej" – jest to forma związana ze współwłasnością/zarządem określonych gruntów, ale nie jest to podmiot administracji publicznej właściwy do nabywania nieruchomości w drodze wywłaszczenia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się podmioty prywatne i publiczne, a pytanie dotyczy wywłaszczenia, zwykle kluczem jest rozróżnienie "instrument władczy państwa" → "beneficjent publiczny".
