W zadaniach z normatywem surowcowym kluczowe jest założenie, że zużycie surowca rośnie proporcjonalnie do liczby porcji (jeśli nie podano strat zależnych od skali, zaokrągleń technologicznych itp.).
Podano, że na 10 porcji potrzeba 1 000 g filetów z dorsza w panierce. Najpierw warto zauważyć, że 1 000 g to 1,0 kg, ale do obliczeń można pozostać w gramach.
Krok 1: wyznaczenie mnożnika porcji
Liczbę porcji zwiększamy z 10 do 100, czyli:
100 / 10 = 10.
To znaczy, że przygotowujemy 10 razy więcej porcji.
Krok 2: przeliczenie zużycia surowca
Skoro porcji jest 10 razy więcej, to surowca potrzeba 10 razy więcej:
1 000 g × 10 = 10 000 g.
Krok 3: zamiana jednostek
W gastronomii często podaje się większe ilości w kilogramach. Ponieważ 1 000 g = 1 kg, to:
10 000 g = 10 kg, czyli 10,0 kg.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "1,0 kg" ignoruje fakt, że 1 000 g dotyczy 10 porcji, a nie 100. To typowa pomyłka wynikająca z utożsamienia 1 000 g z 1 kg bez przeliczenia liczby porcji.
- "0,1 kg" odpowiadałoby 100 g (a nie 10 000 g) i zwykle wynika z odwrócenia proporcji lub błędu w przesuwaniu przecinka.
- "100,0 kg" to przeszacowanie o 10 razy; mogłoby powstać, gdy ktoś pomnoży przez 100 zamiast przez 10.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz mnożnik nowa liczba porcji / stara liczba porcji, a dopiero potem przemnażaj normatyw. Na końcu sprawdź sensowność wyniku (100 porcji nie może wymagać tylko 1 kg, skoro 10 porcji wymaga 1 kg).
