KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 7.
O jakiej średnicy należy wykonać otwór pod nit o średnicy 6 mm? Skorzystaj z danych w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnica otworu pod nit musi być nieco większa od średnicy nitu, aby umożliwić wsunięcie trzpienia i uformowanie zakuwki bez zadziorów. Zgodnie z tabelą do nitu 6 mm przyjmuje się otwór 6,5 mm. Pozostałe wartości są zbyt małe lub zbyt duże. To typowy luz montażowy w nitowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniach nitowych otwór nie jest wykonywany "na styk" z średnicą nominalną nitu. W praktyce potrzebny jest luz montażowy, aby nit dało się swobodnie włożyć do otworu oraz aby podczas zakuwania (kształtowania łba zakuwkowego) nie dochodziło do zadzierania krawędzi otworu i klinowania nitu.

Dlatego w tabelach technologicznych podaje się zalecane średnice otworów większe od średnicy nitu. Dla nitu o średnicy 6 mm w podanej tabeli wskazano otwór 6,5 mm, co stanowi typową wartość zapewniającą poprawny montaż przy jednoczesnym utrzymaniu właściwego prowadzenia nitu.

Odpowiedzi rozpraszające pokazują typowe pomyłki:

  • "6,0 mm" – błąd wynikający z mylenia średnicy nominalnej nitu z wymaganą średnicą otworu; w praktyce taki otwór często utrudnia montaż.
  • "6,1 mm" – intuicyjne "minimalne powiększenie", ale w wielu tabelach nadal jest to zbyt mało, by zapewnić pewne osadzenie bez problemów technologicznych.
  • "6,6 mm" – wartość nadmiernie duża względem zaleceń z tabeli; zbyt duży otwór może pogarszać centrowanie nitu i jakość połączenia.

Na egzaminie kluczowe jest, aby zawsze odczytać wartość dokładnie z tabeli/rysunku technologicznego i nie kierować się wyłącznie intuicją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luz montażowy to celowe powiększenie otworu względem średnicy nitu, aby nit dało się włożyć bez klinowania oraz poprawnie zakuć. Zmniejsza ryzyko zadziorów i uszkodzeń krawędzi, a montaż jest szybszy i powtarzalny.
Bo podczas montażu trzeba wsunąć nit w otwór i następnie uformować zakuwkę. Gdy otwór jest "na styk", pojawiają się opory, możliwość zakleszczenia i zadzierania materiału. Tabele doboru uwzględniają typowe tolerancje wykonania.
Najpierw ustal średnicę nitu z treści zadania, potem znajdź w tabeli odpowiadający jej wiersz/kolumnę i odczytaj zalecaną średnicę otworu. Zwróć uwagę na jednostki (mm) i zapis z przecinkiem dziesiętnym.
Najczęściej wybiera się średnicę równą nitowi (np. 6,0 mm), bo brzmi logicznie, ale pomija luz montażowy. Drugi błąd to wybór "prawie tej samej" wartości (6,1 mm) bez sprawdzenia tabeli. Trzeci: zawyżanie średnicy otworu.
Tak. Różne nity (np. pełne, zrywalne) oraz różne materiały i grubości łączonych elementów mogą mieć odmienne zalecenia. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest oparcie się na podanej tabeli lub zaleceniach w dokumentacji.
Gdy montaż jest seryjny lub gdy elementy mają już niewielkie odchyłki wymiarowe. Zbyt mały otwór utrudnia włożenie nitu, może wymagać rozwiercania na stanowisku i zwiększa ryzyko zadziorów. To pogarsza jakość i wydłuża czas montażu.
Zbyt duży otwór może osłabić prowadzenie nitu, pogorszyć centrowanie połączenia i zwiększyć ryzyko nieszczelności lub luzów. W skrajnych przypadkach zakuwka nie wypełnia prawidłowo otworu, co obniża trwałość połączenia.
Dobiera się wiertło o średnicy równej średnicy otworu zalecanej w tabeli dla danego nitu. Jeśli tabela wskazuje 6,5 mm, należy użyć wiertła 6,5 mm (o ile technologia i materiał nie wymagają innego podejścia, np. rozwiercania do wymiaru).
Nie w sposób pewny. Intuicja podpowiada, że otwór bywa większy od nitu, ale konkretna wartość (np. 6,5 mm) zależy od przyjętej tabeli/normy lub zaleceń producenta. Na egzaminie należy bazować na danych podanych w zadaniu.
Przećwicz odczyt danych z tabel i rysunków technologicznych oraz powtórz zasady doboru wymiarów wykonawczych (otwory, wiertła, tolerancje). Warto też znać typowe skutki błędnego doboru: zadziorowanie, trudny montaż, pogorszenie jakości połączenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Średnica otworu pod nit musi być nieco większa od średnicy nitu, aby umożliwić wsunięcie trzpienia i uformowanie zakuwki bez zadziorów."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mechanicznej (dział: połączenia nierozłączne i nitowanie)
  • Instrukcje producentów nitów (tabele zalecanych średnic otworów)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące doboru tolerancji i pasowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego