KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 17.
Oblicz ilość kropli anyżowych, którą należy odważyć do sporządzenia 250,0 mieszanki zgodnie z R.P.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą składu Liquor pectoralis (R.P.), co sugeruje kontekst farmaceutyczny, związany z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liquor pectoralis wg R.P. zawiera 5,0 g kropli anyżowych (Ammonii anisati spiritus) na 200,0 g mieszaniny. Dla 250,0 g stosuje się proporcję prostą: 5,0 × 250,0 / 200,0 = 6,25. "Krople anyżowe" to nazwa preparatu odważanego w gramach, nie liczba kropli.

Pełne wyjaśnienie:

W recepturze R.P. (Farmakopealnej) Liquor pectoralis jest mieszaniną wykrztuśną, w której jednym ze składników są krople anyżowe, czyli Ammonii anisati spiritus. Mimo potocznego skojarzenia ze "zliczaniem kropli", w tym kontekście jest to oficjalna nazwa preparatu galenowego i w recepturze aptecznej odważa się go masowo w gramach.

Skład bazowy wg R.P. (z kontekstu):
Ammonii anisati spiritus 5,0 g
Althaeae sirupus 30,0 g
Aqua ad 200,0 g

Zapis "Aqua ad 200,0" oznacza dopełnienie wodą do całkowitej masy 200,0 g. Jeśli mamy sporządzić 250,0 g tej samej mieszaniny, wszystkie składniki należy przeliczyć proporcjonalnie.

Obliczenie ilości kropli anyżowych:
5,0 g → 200,0 g mieszaniny
X g → 250,0 g mieszaniny
Stąd: X = (5,0 × 250,0) / 200,0 = 6,25 g.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości typu 5,0 lub 5,31 wynikają zwykle z braku przeliczenia do 250,0 g albo z pomylenia mianownika w proporcji. Wyniki 4,25 itp. mogą pochodzić z błędnego założenia, że 200,0 dotyczy tylko wody albo z pomylenia składników (np. podstawienia innej liczby niż 5,0). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie terminologii: "krople anyżowe" to preparat, który odważa się, a następnie stosuje poprawną proporcję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Krople anyżowe" w recepturze to nazwa preparatu galenowego Ammonii anisati spiritus. W praktyce aptecznej traktuje się je jako składnik odważany w gramach, a nie jako liczbę kropli do odmierzenia zakraplaczem.
Słowo "krople" jest tu nazwą tradycyjną, a nie instrukcją odmierzania kroplami. W recepturze R.P. podaje się masy składników, więc Ammonii anisati spiritus należy odważyć na wadze. Liczenie kropli dawałoby niepowtarzalny wynik.
Stosuje się proporcję prostą: jeśli na 200,0 g mieszaniny przypada dana ilość składnika, to na 250,0 g przypada ilość większa w tej samej proporcji. Wzór: X = (ilość bazowa × 250,0) / 200,0.
"Aqua ad 200,0" oznacza: dopełnij wodą do masy całkowitej 200,0 g (nie dodaj 200,0 g wody). Najpierw odważa się inne składniki, a wodę dodaje tak, aby całość ważyła dokładnie 200,0 g.
Wzorcowo jest 5,0 g na 200,0 g. Dla 250,0 g liczysz: 5,0 × 250,0 / 200,0 = 6,25. Wynik 6,25 oznacza gramy preparatu "krople anyżowe", które należy odważyć.
Najczęściej: mylenie "kropli anyżowych" z liczbą kropli, brak przeliczenia na nową masę końcową, pomylenie mianownika (dzielenie przez 250 zamiast 200) oraz nieuwzględnienie, że "ad 200,0" dotyczy całej masy mieszaniny.
Tak. Gdy zmieniasz masę końcową mieszaniny (np. z 200,0 g na 250,0 g), wszystkie składniki przeliczasz proporcjonalnie: zarówno krople anyżowe, jak i syrop prawoślazowy. Woda jest dopełnieniem "ad" do nowej masy.
Jeśli masa końcowa rośnie z 200,0 g do 250,0 g (czyli o 25%), ilość każdego składnika też powinna wzrosnąć o 25%. Dlatego z 5,0 g powinno wyjść 6,25 g. Jeśli wynik jest mniejszy niż 5,0 g, to znak błędu.
Odważanie stosuje się szczególnie wtedy, gdy receptura podaje ilości w gramach (jak w R.P.) albo gdy składnik jest lotny/lepki i odmierzanie objętości byłoby mniej dokładne. W recepturze aptecznej masa jest często pewniejsza do kontroli.
Ćwicz: proporcję prostą, rozumienie zapisu "ad", przeliczanie na inną masę/objętość oraz rozpoznawanie nazw preparatów galenowych. Warto robić krótką kontrolę logiczną (czy wynik rośnie/maleje zgodnie ze zmianą masy końcowej).
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Liquor pectoralis wg r.P. zawiera 5,0 g kropli anyżowych (Ammonii anisati spiritus) na 200,0 g mieszaniny."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z receptury aptecznej (dział: przeliczanie składu i proporcje)
  • Repetytorium z technologii postaci leku dla technika farmaceutycznego (część: mieszaniny, syropy, roztwory)
  • Zbiór zadań rachunkowych z receptury (przeliczanie na inną masę/objętość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego