KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 4.
Odczytaj wskazanie śruby mikrometrycznej przedstawionej na rysunku.
Ilustracja przedstawia fragment śruby mikrometrycznej, która jest narzędziem pomiarowym używanym do precyzyjnego mierzenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt mikrometru wykonuje się jako sumę: wartości z tulei (pełne mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wartości z bębna (setne mm). Wynik 4,68 mm odpowiada sytuacji, gdy na tulei widać 4,5 mm, a na bębnie 0,18 mm, co razem daje 4,68 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Śruba mikrometryczna (mikrometr zewnętrzny) ma zwykle dwie podziałki, które trzeba dodać:

  • Podziałka na tulei – pokazuje pełne milimetry oraz (w wielu wykonaniach) dodatkową kreskę dla 0,5 mm.
  • Podziałka na bębnie – pokazuje część ułamkową milimetra. W typowym mikrometrze warsztatowym jedna działka bębna odpowiada 0,01 mm (setnej milimetra).

Poprawny wynik 4,68 mm powstaje wtedy, gdy:

  • z tulei odczytujesz 4,5 mm (czyli 4 mm oraz widoczną kreskę 0,5 mm),
  • z bębna odczytujesz 0,18 mm (18 działek po 0,01 mm).

Suma: 4,5 mm + 0,18 mm = 4,68 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 4,18 mm – typowy skutek pominięcia połówki milimetra z tulei (zamiast 4,5 mm przyjmuje się 4,0 mm i dodaje 0,18 mm).
  • 45,18 mm – błąd "przeskalowania" części milimetrowej: dopisanie dodatkowej cyfry w części całkowitej (45 zamiast 4), często wynikający z mylenia zakresu mikrometru lub nieuwagi przy odczycie.
  • 45,68 mm – łączy dwa błędy naraz: zawyżenie części całkowitej (45 zamiast 4) oraz poprawne dodanie 0,68, co daje liczbowo atrakcyjny, ale nierealny wynik dla typowego rysunku w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczyt z tulei obejmuje kreskę 0,5 mm oraz czy bęben liczysz w setnych (0,01), a nie w dziesiątych (0,1). To eliminuje większość pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj wartość z tulei (pełne mm i ewentualnie dodatkowe 0,5 mm). Następnie odczytaj z bębna część ułamkową (zwykle setne mm). Na końcu dodaj oba odczyty i zapisz wynik w mm, np. 4,50 + 0,18 = 4,68 mm.
Kreski na tulei pokazują przede wszystkim pełne milimetry. W wielu mikrometrach widoczna jest też dodatkowa podziałka dla 0,5 mm (połówki milimetra). To element kluczowy: pominięcie 0,5 mm jest jedną z najczęstszych przyczyn błędnego odczytu.
Mikrometr rozdziela informację o wymiarze na dwie skale: tuleja daje część "grubą" (mm i 0,5 mm), a bęben część "dokładną" (np. 0,01 mm). Żadna z nich nie jest pełnym wynikiem sama w sobie, dlatego poprawny pomiar to suma wskazań.
W praktyce szkolnej i warsztatowej bardzo często spotyka się mikrometry, gdzie jedna działka bębna odpowiada 0,01 mm. Istnieją jednak inne wykonania (np. o innej rozdzielczości), dlatego na egzaminie warto sprawdzić opis podziałki na rysunku i nie zakładać automatycznie innego przelicznika.
Różnica wynika zwykle z połówki milimetra na tulei. Jeśli na tulei widać kreskę 0,5 mm (np. 4,5), musisz ją uwzględnić przed dodaniem odczytu z bębna. Pominięcie tej kreski daje wynik zaniżony o 0,50 mm, czyli np. 4,18 zamiast 4,68.
Takie wartości są typową "pułapką" na błąd odczytu części całkowitej. Uczeń może dopisać dodatkową cyfrę (45 zamiast 4) przez nieuwagę lub złe zrozumienie, co pokazuje tuleja. Warto kontrolnie ocenić, czy wynik ma sens względem zakresu i rysunku przyrządu.
Najczęściej: pominięcie 0,5 mm z tulei, mylenie działki bębna (0,01 vs 0,1), dodawanie nie tych wartości co trzeba oraz błędne przepisanie liczby z przecinkiem. Pomaga zasada: tuleja = mm, bęben = ułamki mm, na końcu suma.
Porównaj odczyt z tym, co "widać" na tulei: jeśli na pewno minęło 4 mm, wynik nie może zaczynać się od 0–3. Sprawdź też, czy dodatek z bębna mieści się w przedziale typowo 0,00–0,49 mm (dla skoku 0,5 mm na tulei). Taka kontrola wychwytuje literówki i skoki o dziesiątki mm.
Mikrometru używa się, gdy potrzebujesz większej dokładności i pewnego docisku pomiarowego, np. przy kontroli średnic wałków, sworzni, tulei lub elementów pasowanych. Suwmiarka jest szybsza i bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej dokładna w typowych zastosowaniach warsztatowych.
Ćwicz na wielu rysunkach: osobno odczyt z tulei (mm i 0,5 mm) oraz z bębna (setne). Rób "kontrolę sensu" wyniku i zapisuj obliczenie w jednej linii. Dobrą metodą jest też porównywanie dwóch odpowiedzi różniących się o 0,50 mm – to zwykle sygnał błędu połówki milimetra.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Odczyt mikrometru wykonuje się jako sumę: wartości z tulei (pełne mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wartości z bębna (setne mm)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (mikrometry, suwmiarki, czujniki)
  • Instrukcje producentów mikrometrów (opis podziałek i przykłady odczytu)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu przyrządów pomiarowych dla mechaników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego