W zadaniu trzeba policzyć cenę gastronomiczną netto dla jednej porcji (szklanki 200 ml), mając koszt surowców dla całej produkcji oraz informację o marży.
1) Koszt surowców całej produkcji
Do 20 l kompotu zużyto owoce za 54 zł i cukier za 6 zł. Łączny koszt surowców wynosi więc: 54 zł + 6 zł = 60 zł.
2) Liczba porcji (szklanek) z 20 l
Trzeba przeliczyć litry na mililitry: 20 l = 20 000 ml.
Jedna szklanka ma 200 ml, więc liczba szklanek to: 20 000 / 200 = 100.
3) Koszt jednej szklanki (200 ml)
Koszt porcji to koszt całkowity podzielony przez liczbę porcji: 60 zł / 100 = 0,60 zł.
4) Zastosowanie marży 100%
W szkolnych zadaniach z kalkulacji gastronomicznej zapis "marża 100%" bywa używany w znaczeniu narzutu 100% na koszt, czyli cena jest dwukrotnością kosztu: 0,60 zł × (1 + 100%) = 0,60 zł × 2 = 1,20 zł. Taka wartość jest ceną netto dla 1 szklanki.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- 0,60 zł to sam koszt surowca na porcję, bez doliczenia marży (typowy błąd: pominięcie narzutu).
- 3,00 zł sugeruje nieprawidłowe porcjowanie (np. założenie zbyt małej liczby szklanek) albo błędne użycie procentu.
- 6,00 zł najczęściej wynika z dzielenia 60 zł przez 10 zamiast przez 100 lub z pomyłki w przeliczeniu litrów na mililitry.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz liczbę porcji z produkcji zbiorczej, potem koszt jednostkowy, a dopiero na końcu dolicz marżę/narzut zgodnie z definicją przyjętą w zadaniu.
