Podatność gruntu na erozję zależy głównie od tego, jak łatwo cząstki można oderwać od podłoża i następnie przetransportować (przez wodę lub wiatr). Kluczowe są: uziarnienie, spójność/kohezja oraz struktura gruntu.
Odpowiedź "Piasek sypki" jest właściwa, ponieważ piasek to grunt niespoisty. Oznacza to, że pojedyncze ziarna są słabo powiązane ze sobą i przy braku okrywy roślinnej lub zabezpieczenia powierzchni łatwo ulegają oderwaniu. W praktyce budowlanej luźne piaski są szczególnie narażone na:
- erozję wietrzną (wywiewanie) – gdy powierzchnia jest sucha i odsłonięta,
- erozję wodną – gdy na powierzchni występuje spływ wody po opadach lub przy niewłaściwym odwodnieniu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?
- "Glinka" (grunt spoisty lub półspoisty) ma większą kohezję niż piasek, więc cząstki trudniej oderwać. Może ulegać rozmywaniu w określonych warunkach (np. długotrwałe działanie wody), ale typowo jest mniej podatna niż luźny piasek.
- "Żwir" ma większe ziarna i masę, więc wiatr praktycznie go nie przenosi, a do poruszenia przez wodę zwykle potrzebne są większe prędkości przepływu. Dlatego w typowych warunkach powierzchniowych żwir jest mniej erodowalny niż drobny, sypki piasek.
- "Ił" ma bardzo drobne cząstki, ale jednocześnie zwykle wykazuje wysoką spójność. Cząstki iłu mogą być łatwo transportowane po oderwaniu, jednak samo oderwanie bywa utrudnione przez kohezję; dlatego w ujęciu ogólnym nie jest to najprostszy do erodowania materiał w porównaniu z luźnym piaskiem.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się grunt niespoisty i luźny (np. piasek sypki), często będzie on najbardziej wrażliwy na erozję, zwłaszcza gdy pytanie nie doprecyzowuje rodzaju erozji i zakłada typowe warunki budowy (odsłonięta powierzchnia, brak umocnień).
