W zapisie 10N9/h9 pierwsza liczba (10) oznacza wymiar nominalny. Dalej występują dwa pola tolerancji: N9 dla otworu (bo litera jest wielka) oraz h9 dla wałka (bo litera jest mała). Cyfra "9" to klasa dokładności (IT9) dla odpowiedniego elementu.
O tym, czy mamy zasadę stałego wałka czy zasadę stałego otworu, decyduje pole bazowe: h jest typowym oznaczeniem wałka podstawowego (jego odchyłka górna jest równa 0), natomiast Hh9 po stronie wałka, to jest to układ stałego wałka.
Typ pasowania (luźne/mieszane/ciasne) wynika z wzajemnego położenia pól tolerancji otworu i wałka względem linii zerowej. W tym przypadku otwór ma pozycję N, która w układzie ISO znajduje się powyżej linii zerowej, czyli otwór jest "przesunięty" w stronę dodatnich odchyłek. Wałek h ma górną odchyłkę równą 0, a dolną ujemną. Takie zestawienie prowadzi do pasowania z wciskiem, czyli pasowania ciasnego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "luźnego według zasady stałego wałka" – system stałego wałka jest tu rozpoznany poprawnie (h), ale typ pasowania jest mylny: pozycja N dla otworu nie sprzyja luzowi.
- "ciasnego według zasady stałego otworu" – pasowanie ciasne może brzmieć wiarygodnie, ale zasada stałego otworu wymagałaby bazowego pola H po stronie otworu; w zapisie mamy bazę po stronie wałka (h).
- "mieszanego według zasady stałego otworu" – błędna jest zarówno zasada (nie ma H), jak i typ pasowania (nie wynika tu pasowanie mieszane).
W praktyce mechanika-monteru dobór ciasnego pasowania wpustu w rowku bywa uzasadniony koniecznością pewnego przenoszenia momentu obrotowego bez luzu. Taki montaż często wymaga użycia prasy lub innych metod ułatwiających osadzenie elementu.
