KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 19.
Podczas pomiaru napięcia UCE spoczynkowego punktu pracy tranzystora m.cz. woltomierzem analogowym o podziałce 100 działek, ustawionym na zakresie 0,3 V, wskazówka wskazuje 80 działek. Ile wynosi wartość mierzonego napięcia?
Ilustracja przedstawia analogowy woltomierz z podziałką o zakresie 100 działek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres 0,3 V oznacza, że 100 działek odpowiada 0,3 V. Jedna działka to 0,3/100 = 0,003 V = 3 mV. Dla wskazania 80 działek napięcie wynosi 80 · 3 mV = 240 mV (czyli 0,24 V).

Pełne wyjaśnienie:

Woltomierz analogowy ma podziałkę 100 działek, a ustawiony jest na zakresie 0,3 V. Oznacza to, że pełne wychylenie wskazówki (100 działek) odpowiada napięciu 0,3 V.

Ponieważ skala w takim zadaniu jest traktowana jako liniowa, stosujemy proporcję:

1 działka = 0,3 V / 100 = 0,003 V.

Następnie przeliczamy wolty na miliwolty:

0,003 V = 3 mV.

Wskazówka pokazuje 80 działek, więc:

U = 80 · 0,003 V = 0,24 V.

A w miliwoltach:

0,24 V = 240 mV.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "240 mV".

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "120 mV" odpowiadałoby 0,12 V, czyli 40 działkom na skali 0–0,3 V. Taki wynik często wynika z omyłkowego przyjęcia, że 80 działek to "40% skali" albo z pomylenia proporcji.
  • "180 mV" to 0,18 V, czyli 60 działek. Ten wybór bywa skutkiem policzenia 0,3 V · 0,6 zamiast 0,3 V · 0,8 (pomylenie odczytu działek).
  • "60 mV" to 0,06 V, czyli 20 działek. Taki błąd może wynikać z dzielenia 0,3 V przez 5 (nieuzasadnione uproszczenie) albo z błędu w przesunięciu przecinka przy zamianie V na mV.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw wyznacz, ile wynosi jedna działka na danym zakresie, a dopiero potem mnoż przez liczbę działek. Na końcu sprawdź sens wyniku: 80/100 to 80% zakresu, więc wynik powinien być bliski 0,24 V, a nie np. 0,06 V.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal, ile działek ma pełna skala i jaki jest ustawiony zakres (wartość dla pełnego wychylenia). Potem policz wartość 1 działki: zakres/liczba działek. Na końcu pomnóż przez wskazaną liczbę działek i ewentualnie przelicz jednostki (V na mV).
W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że podziałka liniowa ma określoną liczbę działek, a pełne wychylenie wskazówki odpowiada wybranemu zakresowi. Jeśli zakres to 0,3 V, to cała skala (100 działek) reprezentuje 0,3 V, a nie "dowolną" wartość.
Zakres 0,3 V oznacza, że przyrząd jest ustawiony tak, aby maksymalne wskazanie na tej skali odpowiadało 0,3 V. Dzięki temu odczyt z podziałki przelicza się proporcjonalnie do 0,3 V, co zwiększa czytelność przy małych napięciach.
To prosta zamiana jednostek: 1 V = 1000 mV. Wystarczy pomnożyć przez 1000: 0,24 V = 240 mV. Typowy błąd to pomnożenie przez 100 lub błędne przesunięcie przecinka, dlatego warto zapamiętać stałą relację 1000.
Najczęściej myli się procent skali (np. 80 działek traktowane jako 0,08 zakresu), pomija się wyznaczenie wartości 1 działki albo popełnia się błąd w jednostkach (V/mV). Pomaga kontrola sensu: 80/100 to 80% zakresu, więc wynik powinien być bliski 0,8·0,3 V.
W tym typie zadania kluczowa jest technika pomiaru i przeliczenie wskazania z podziałki, a nie szczegółowa teoria tranzystora. Oznaczenie UCE jest kontekstem (mierzone napięcie w układzie), ale obliczenie polega na proporcji skali i zamianie jednostek.
180 mV odpowiada 60% zakresu 0,3 V. Jeśli ktoś pomyli 80 działek z 60 działkami (np. przez nieuwagę) albo źle przepisze dane, może dojść do takiej wartości. Poprawna metoda zawsze zaczyna się od obliczenia wartości jednej działki i mnożenia przez 80.
Zasada praktyczna: wybierz możliwie najniższy zakres, który nie spowoduje przekroczenia skali. Wtedy wychylenie jest większe, a błąd odczytu (np. 1 działka) stanowi mniejszy procent wyniku. Zbyt wysoki zakres daje małe wychylenie i gorszą rozdzielczość.
Miernik analogowy bywa wygodny do obserwacji zmian w czasie (np. "pływanie" napięcia, wahania) dzięki ruchowi wskazówki. Cyfrowy zwykle daje większą dokładność liczbową. Na egzaminie ważne jest, by umieć odczytać oba typy przyrządów i poprawnie przeliczać skalę.
Użyj kontroli procentowej: 80 działek z 100 to 80% skali. 80% z 0,3 V to 0,24 V. Taka szybka kontrola pozwala wyłapać błędy o rząd wielkości (np. 60 mV), zanim zaznaczysz odpowiedź w teście.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Zakres 0,3 V oznacza, że 100 działek odpowiada 0,3 V."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Multimetr (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Miliwolt (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej: odczyt skali analogowej i zakresy pomiarowe
  • Repetytorium/zbiór zadań z pomiarów elektrycznych (proporcje, podziałki, jednostki)
  • Instrukcje obsługi mierników analogowych (zwrócenie uwagi na zakres i pełną skalę)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego