KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 18.
Pojemność naczepy wynosi 100 m3, a objętość właściwa ładunku 4 m3/t. Oblicz współczynnik wypełnienia przestrzeni ładunkowej naczepy, jeżeli umieszczono w niej ładunek o masie 20 ton.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość ładunku oblicza się z masy i objętości właściwej: 20 t × 4 m3/t = 80 m3. Współczynnik wypełnienia to stosunek zajętej objętości do pojemności naczepy: 80/100 = 0,8. Wynik oznacza wykorzystanie 80% kubatury przestrzeni ładunkowej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa kluczowe parametry:

  • pojemność naczepy 100 m3 (maksymalna kubatura przestrzeni ładunkowej),
  • objętość właściwa ładunku 4 m3/t, czyli informacja, jaką objętość zajmuje 1 tona tego ładunku.

Najpierw trzeba policzyć rzeczywistą objętość załadowanego towaru. Skoro 1 tona zajmuje 4 m3, to 20 ton zajmie:

V = 20 t × 4 m3/t = 80 m3.

Następnie oblicza się współczynnik wypełnienia przestrzeni ładunkowej jako iloraz objętości zajętej przez ładunek i całkowitej pojemności naczepy:

k = 80 m3 / 100 m3 = 0,8.

Interpretacja wyniku: 0,8 oznacza, że wykorzystano 80% dostępnej kubatury. To ważne w praktyce logistycznej, bo dla wielu ładunków ograniczeniem jest właśnie objętość, a nie masa (np. towary lekkie, ale "puchate").

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 0,5 sugerowałoby zajęcie 50 m3, co nie zgadza się z obliczeniem 20 × 4 = 80.
  • 0,6 odpowiadałoby 60 m3, czyli tak, jakby masa wynosiła 15 t lub objętość właściwa była inna.
  • 0,4 odpowiadałoby 40 m3 i często wynika z pomylenia działań (np. dzielenia 20/4 zamiast mnożenia) lub błędnej interpretacji jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki. W m3/t naturalnym działaniem do wyznaczenia objętości jest mnożenie przez masę w tonach, aby skrócić "t" i otrzymać m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość właściwa ładunku (m³/t) mówi, ile metrów sześciennych zajmuje 1 tona danego towaru. Im większa wartość, tym ładunek jest "lżejszy objętościowo" i szybciej wypełnia przestrzeń naczepy kubaturą niż masą.
Objętość liczysz przez mnożenie: V = masa [t] × objętość właściwa [m³/t]. Jednostka "t" skraca się i zostaje m³. To podstawowy krok w zadaniach o wykorzystaniu kubatury naczepy lub kontenera.
Współczynnik 0,8 oznacza, że ładunek zajmuje 80% pojemności przestrzeni ładunkowej. W praktyce sugeruje to, że pozostaje ok. 20% wolnej kubatury (pomijając ograniczenia wynikające z kształtu, sztaplowania i zabezpieczenia ładunku).
Dzieli się, bo współczynnik wypełnienia to stosunek: zajęta objętość / dostępna objętość. Dzięki temu wynik jest liczbą bez jednostki i łatwo go interpretować jako procent wykorzystania przestrzeni ładunkowej.
Najczęściej myli się działania (dzielenie zamiast mnożenia), odwraca jednostkę (t/m³ zamiast m³/t) albo liczy wykorzystanie masy zamiast objętości. Pomaga kontrola sensu wyniku: objętość ładunku nie może być większa niż pojemność, jeśli mówimy o jednym załadunku.
W poprawnym modelu obliczeń dla jednej przestrzeni ładunkowej nie powinien przekraczać 1, bo oznaczałoby to, że ładunek ma większą objętość niż dostępna kubatura. Jeśli wychodzi >1, zwykle wskazuje to na błąd w danych, jednostkach albo potrzebę użycia większej naczepy lub innej technologii pakowania.
Ograniczenie objętościowe występuje, gdy ładunek ma dużą objętość na tonę (wysokie m³/t), np. towary lekkie, ale przestrzenne. Wtedy naczepa "kończy się" kubaturą, zanim osiągniesz dopuszczalną masę całkowitą zestawu.
Porównuje się "potrzebną objętość" (masa × m³/t) z pojemnością naczepy oraz masę ładunku z ograniczeniem masowym (ładowność). Jeśli szybciej wyczerpuje się pojemność m³, masz ograniczenie kubaturowe; jeśli masa, to ograniczenie masowe.
Bo przy szybkim liczeniu łatwo wpaść w automatyzm i wykonać "proste" dzielenie 20/4 = 5, a potem odnieść to do 100 m³, co daje 0,05 (lub inne błędne przekształcenia). Testy często sprawdzają właśnie kontrolę jednostek i sensu fizycznego obliczeń.
Trzy kroki: 1) policz objętość ładunku: t × (m³/t) = m³; 2) podziel przez pojemność naczepy; 3) sprawdź sens: wynik między 0 a 1 i zgodny z intuicją (np. 80 m³ z 100 m³ to 0,8).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Objętość ładunku oblicza się z masy i objętości właściwej: 20 t × 4 m3/t = 80 m3."

Źródła:

  • Wikipedia: Stowage factor (definicja i interpretacja objętości na jednostkę masy) — https://en.wikipedia.org/wiki/Stowage_factor - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia: Load factor (transport) (ogólna idea współczynników wykorzystania pojemności/ładowności) — https://en.wikipedia.org/wiki/Load_factor_(transportation) - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z logistyki/transportu omawiające pojęcia: kubatura, współczynnik wypełnienia, objętość właściwa
  • Zadania rachunkowe z planowania załadunku (ograniczenia masowe i objętościowe)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące obliczeń transportowych (ładowność, pojemność, wykorzystanie przestrzeni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego