KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
Pokazany na rysunku układ sterowania siłownikiem pneumatycznym składa się z dwóch czujników położenia i sterownika PLC. Układ uruchamiany jest przyciskiem monostabilnym. Ile wejść i wyjść cyfrowych należy wykorzystać w sterowniku?
Ilustracja przedstawia układ sterowania siłownikiem pneumatycznym, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Każdy sygnał podawany do PLC to wejście, a każdy sygnał sterujący elementem wykonawczym to wyjście.
W układzie są dwa czujniki położenia (2 wejścia) oraz przycisk monostabilny uruchamiający pracę (1 wejście). Sterowanie siłownikiem realizuje elektrozawór wymagający jednego sygnału sterującego (1 wyjście).

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu PLC liczbę potrzebnych wejść i wyjść dobiera się przez policzenie wszystkich niezależnych sygnałów doprowadzanych do sterownika oraz wszystkich sygnałów, którymi sterownik musi wysterować elementy wykonawcze.

Wejścia cyfrowe to sygnały dwustanowe (0/1), np. z przycisków, krańcówek i czujników położenia. W zadaniu występują:

  • dwa czujniki położenia siłownika pneumatycznego – każdy daje osobny sygnał informujący o osiągnięciu danego położenia, więc to 2 wejścia,
  • przycisk monostabilny uruchamiający układ – jest to kolejny sygnał dwustanowy do PLC, więc 1 wejście.

Razem daje to 3 wejścia cyfrowe.

Wyjścia cyfrowe PLC służą do podawania sygnałów sterujących na elementy wykonawcze, np. cewki elektrozaworów. W typowym prostym układzie siłownik jest sterowany zaworem z jedną cewką (np. zawór monostabilny z powrotem sprężynowym), co oznacza, że PLC potrzebuje jednego wyjścia do wysterowania tej cewki.

Dlatego poprawna odpowiedź to 3 wejścia, 1 wyjście.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 wejścia, 2 wyjścia – pomija przycisk start albo zakłada dodatkową cewkę zaworu, której nie wynika wprost z opisu.
  • 1 wejście, 1 wyjście – pomija oba czujniki położenia lub błędnie je "sumuje" do jednego sygnału.
  • 1 wejście, 3 wyjścia – błędnie przypisuje wiele wyjść do układu, mimo że wykonawczo kluczowa jest cewka zaworu; czujniki są wejściami, a nie wyjściami.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozpisz krótko listę sygnałów: "co wchodzi do PLC?" i "co PLC ma sterować?". To zwykle eliminuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz wszystkie sygnały, które wchodzą do PLC: przyciski, przełączniki, krańcówki, czujniki. Każdy niezależny sygnał dwustanowy to zwykle jedno wejście cyfrowe. Nie licz elementów wykonawczych jako wejść.
Wejście cyfrowe odbiera informację 0/1 (np. czujnik, przycisk). Wyjście cyfrowe podaje sygnał 0/1 do sterowania (np. cewka elektrozaworu, przekaźnik, lampka). Kierunek: czujnik → PLC (wejście), PLC → wykonawczy (wyjście).
Każdy czujnik położenia informuje o innym stanie (np. pozycja wsunięta i wysunięta). PLC musi widzieć oba sygnały niezależnie, aby poprawnie decydować o sekwencji ruchu i warunkach bezpieczeństwa, więc potrzebne są dwa osobne wejścia.
Przycisk monostabilny działa tylko w czasie nacisku (po puszczeniu wraca). Dla PLC jest to typowy sygnał 0/1, więc wymaga osobnego wejścia cyfrowego. Częsty błąd to pomijanie przycisku start w bilansie I/O.
Najczęściej PLC steruje cewką elektrozaworu. Jeśli zawór ma jedną cewkę i powrót sprężynowy, zwykle wystarczy jedno wyjście cyfrowe. Gdy zawór ma dwie cewki (bistabilny), wtedy potrzebne mogą być dwa wyjścia.
Nie. Dwa wyjścia są potrzebne tylko wtedy, gdy sterujesz dwiema cewkami (np. zawór bistabilny) albo masz osobne sterowanie dwoma funkcjami. W wielu zadaniach szkolnych spotyka się zawór z jedną cewką, więc jest jedno wyjście.
Najczęściej: pominięcie przycisku start/stop, policzenie czujnika jako wyjścia, założenie "na pamięć", że musi być 2× wyjście dla siłownika, oraz nieuwzględnienie, że każdy czujnik to osobny kanał. Pomaga szybka lista I/O przed wyborem odpowiedzi.
Zrób tabelę: symbol sygnału, opis, typ (DI/DO), i adres. Najpierw wpisz wejścia (czujniki, przyciski), potem wyjścia (cewki zaworów, lampki). Taka lista ułatwia dobór PLC i zmniejsza ryzyko błędów w okablowaniu.
Rzadziej, gdy czujnik jest podłączony do modułu zdalnego, magistrali lub wejścia analogowego (np. czujnik z wyjściem proporcjonalnym). W typowych zadaniach egzaminacyjnych czujniki położenia są jednak dwustanowe, więc zajmują wejścia cyfrowe.
Sprawdź, czy zawór ma jedną cewkę i sprężynę powrotną (monostabilny) czy dwie cewki (bistabilny). Jedna cewka zwykle oznacza 1 wyjście, dwie cewki oznaczają 2 wyjścia. Warto też zwrócić uwagę na opis elementu na rysunku.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sterowanie siłownikiem realizuje elektrozawór wymagający jednego sygnału sterującego (1 wyjście).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw PLC (wejścia/wyjścia, sygnały dwustanowe)
  • Podstawy pneumatyki i elektropneumatyki (siłowniki, zawory rozdzielające, cewki)
  • Ćwiczenia z tworzenia listy I/O dla prostych układów wykonawczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego