KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 21.
Pomiary stężenia metanu w powietrzu za pomocą metanomierzy przenośnych, w polach metanowych pod stropem wyrobisk górniczych, są dokonywane raz na dobę w dniach, w których prowadzone jest wydobycie przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiary stężenia metanu metanomierzem przenośnym w rejonach metanowych wykonuje pracownik wyznaczony do kontroli zagrożenia metanowego, czyli metaniarz. Funkcje takie jak przodowy, strzałowy czy dozór mają inne zadania organizacyjne i technologiczne, a nie rutynową metanometrię dobową.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, kto wykonuje rutynowe pomiary stężenia metanu w powietrzu metanomierzem przenośnym w polach metanowych, pod stropem wyrobisk, w dniach prowadzenia wydobycia. W praktyce czynność ta jest przypisana do osoby pełniącej funkcję kontroli zagrożenia metanowego, czyli metaniarza. Jest to rola wyspecjalizowana: wymaga systematyczności, znajomości miejsc typowego gromadzenia się metanu (m.in. partie podstropowe) oraz umiejętności prawidłowego wykonania i udokumentowania pomiaru.

Odpowiedź "metaniarzy" jest właściwa, ponieważ wskazuje pracowników, których zadania koncentrują się na pomiarach i ocenie zagrożenia metanowego. W kontekście organizacji robót ma to znaczenie: wyniki takich pomiarów wpływają na decyzje o kontynuacji pracy, przewietrzaniu, a w razie wzrostu stężeń – o ograniczeniach lub wstrzymaniu robót.

  • "przodowych" należy odrzucić: przodowy odpowiada za organizację pracy w przodku i nadzór nad przebiegiem robót, ale nie jest tożsame z wykonywaniem dobowych pomiarów metanu jako zadania podstawowego.
  • "strzałowych" jest niepoprawne: strzałowy zajmuje się robotami strzałowymi i bezpieczeństwem związanym z materiałami wybuchowymi; pomiary atmosfery mogą być elementem procedur przed strzelaniem, lecz nie opisują rutynowej kontroli dobowej w polach metanowych.
  • "osoby dozoru" brzmi wiarygodnie, bo dozór odpowiada za bezpieczeństwo, jednak w tego typu pytaniu chodzi o wykonawcę pomiaru jako czynności specjalistycznej, a nie o ogólną odpowiedzialność nadzorczą. Dozór może wymagać pomiarów, kontrolować ich wykonanie i reagować na wyniki, ale nie musi ich wykonywać osobiście.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gdy pytanie mówi o systematycznych pomiarach metanu metanomierzem przenośnym (zwłaszcza w miejscach krytycznych jak strop), najczęściej chodzi o metaniarza, a nie o funkcje stricte technologiczne (przodek/strzały) ani ogólny nadzór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metaniarz to pracownik wykonujący specjalistyczną kontrolę zagrożenia metanowego. Do typowych zadań należy wykonywanie pomiarów stężenia metanu (np. w partiach podstropowych), zapisywanie wyników oraz informowanie dozoru o nieprawidłowościach, aby można było podjąć działania profilaktyczne.
Metan jest lżejszy od powietrza, dlatego ma tendencję do gromadzenia się w górnych partiach przestrzeni, zwłaszcza przy słabszym przewietrzaniu. Pomiary pod stropem zwiększają szansę wykrycia podwyższonych stężeń w miejscu, gdzie pojawiają się one najwcześniej.
Metanomierz przenośny to ręczny przyrząd do pomiaru stężenia metanu w powietrzu w wyrobiskach. Umożliwia szybkie sprawdzenie atmosfery w konkretnym miejscu i czasie. Wynik pomiaru jest podstawą do oceny bezpieczeństwa i ewentualnego ograniczenia robót.
Osoby dozoru odpowiadają za organizację i bezpieczeństwo robót, ale nie zawsze wykonują pomiary osobiście. Często zlecają i kontrolują ich wykonanie przez wyznaczonych pracowników (np. metaniarzy). W zadaniach egzaminacyjnych "kto wykonuje pomiary" zwykle wskazuje rolę specjalistyczną.
Przodowy kojarzy się z organizacją robót w przodku i kierowaniem brygadą, natomiast metaniarz z kontrolą atmosfery kopalnianej (metanometrią). Gdy w treści pojawiają się pomiary stężeń gazów, miejsca gromadzenia się metanu lub regularność kontroli, najczęściej właściwy jest metaniarz.
Strzałowy jest związany z przygotowaniem i wykonaniem robót strzałowych, gdzie sprawdzenie warunków bezpieczeństwa może obejmować także atmosferę w rejonie robót. Jednak nie oznacza to, że prowadzi on rutynowe, dobowe pomiary w polach metanowych jako stały obowiązek.
Częsty błąd to wybór "osób dozoru", bo brzmi to najbezpieczniej. Inny błąd to mylenie pomiarów rutynowych z pomiarami wykonywanymi okazjonalnie przy konkretnych pracach (np. strzałowych). Pomaga skupienie się na słowie "pomiary" i na tym, kto jest do tego wyznaczony.
"Pola metanowe" to obszary robót, w których występuje istotne zagrożenie metanowe i dlatego wymagane są szczególne środki kontroli oraz profilaktyki. W praktyce oznacza to m.in. większy nacisk na pomiary stężenia metanu, ocenę przewietrzania i reagowanie na wzrost stężeń.
Ucz się ról i odpowiedzialności: kto mierzy (metaniarz), kto organizuje pracę (przodowy), kto odpowiada za roboty strzałowe (strzałowy), a kto nadzoruje (dozór). Dodatkowo powtórz, gdzie metan może się gromadzić i jak interpretować pomiar jako sygnał do działań organizacyjnych.
Najpierw należy zastosować procedury bezpieczeństwa obowiązujące w zakładzie: ograniczyć lub wstrzymać prace, poprawić przewietrzanie i poinformować osoby odpowiedzialne za prowadzenie robót. Kluczowe jest szybkie przekazanie informacji, bo decyzje organizacyjne zależą bezpośrednio od wyniku pomiaru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pomiary stężenia metanu metanomierzem przenośnym w rejonach metanowych wykonuje pracownik wyznaczony do kontroli zagrożenia metanowego, czyli metaniarz."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu wentylacji kopalń oraz zagrożeń gazowych
  • Materiały szkoleniowe kopalń dotyczące metanometrii i pracy metaniarzy
  • Instrukcje obsługi i metodyki pomiarowe dla metanomierzy przenośnych (producenta)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego