KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 4.
Pracownik zatrudniony w hurtowni w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3 800,00 zł oraz prowizję, która zależy od wysokości osiągniętego obrotu ze sprzedaży. W bieżącym miesiącu hurtownia osiągnęła obrót ze sprzedaży w wysokości 26 000,00 zł. Ile wynosi kwota wynagrodzenia brutto pracownika, jeżeli przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z systemem prowizyjnym wynagrodzenia pracownika w hurtowni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji od sprzedaży. Dla obrotu 26 000,00 zł prowizja wynosi 780,00 zł (3% obrotu), więc 3 800,00 zł + 780,00 zł = 4 580,00 zł. Warunek pracy w porze dziennej oznacza brak dodatku nocnego.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym pracownik ma stały składnik wynagrodzenia (płacę zasadniczą) oraz składnik zmienny (prowizję) zależną od wyniku sprzedaży. Pytanie dotyczy wynagrodzenia brutto, czyli kwoty przed potrąceniami składek i podatku.

Krok 1: Ustalamy płacę zasadniczą: 3 800,00 zł.

Krok 2: Ustalamy prowizję od obrotu. W tym typie zadań prowizja jest liczona jako określony procent obrotu (w danych do zadania odpowiada to 3%):
26 000,00 zł × 3% = 26 000,00 zł × 0,03 = 780,00 zł.

Krok 3: Sumujemy składniki brutto:
3 800,00 zł + 780,00 zł = 4 580,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3 914,00 zł" sugeruje doliczenie niewielkiego dodatku zamiast prowizji lub błędne zaokrąglenia/omyłkę w obliczeniach procentu.
  • "4 320,00 zł" odpowiada prowizji 520,00 zł (co wygląda jak 2% obrotu), czyli wynik przy przyjęciu niewłaściwej stawki prowizyjnej.
  • "3 800,00 zł" to sama płaca zasadnicza, czyli wynik typowy dla pominięcia prowizji (błąd nieuwzględnienia składnika zmiennego).

Wskazanie, że pracownik przepracował czas pracy w porze dziennej, jest istotne: nie dolicza się dodatku za pracę w porze nocnej ani innych dodatków zależnych od szczególnych warunków, o ile nie zostały podane w treści.

Na egzaminie warto przy takich zadaniach zawsze zadać sobie kontrolne pytanie: czy kwota brutto zawiera wszystkie wymienione składniki (stałe i zmienne)? To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi równej samej pensji zasadniczej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To system, w którym wynagrodzenie składa się z dwóch części: stałej (płaca zasadnicza za czas pracy) oraz zmiennej (prowizja zależna od wyniku sprzedaży/obrotu). W praktyce łączy stabilność stałej pensji z motywacją do zwiększania sprzedaży.
Prowizję liczysz jako procent od obrotu: prowizja = obrót × stawka prowizji. Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 3% = 0,03), potem wykonaj mnożenie. Na końcu zaokrąglij zgodnie z zasadami dla kwot pieniężnych.
Wynagrodzenie brutto to kwota przed potrąceniami, czyli zanim odliczy się składki na ubezpieczenia i zaliczkę na podatek. W zadaniach często oznacza to po prostu sumę wszystkich składników wynagrodzenia podanych w treści (np. pensja zasadnicza + prowizja).
Taka informacja ogranicza zakres składników płacy, które wolno doliczyć. Skoro praca była w porze dziennej, nie doliczasz dodatku nocnego. Dzięki temu w obliczeniach skupiasz się na składnikach wskazanych w zadaniu (płaca zasadnicza i prowizja).
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie prowizji i przyjęcie samej pensji zasadniczej, zastosowanie złej stawki procentowej, liczenie prowizji od złej podstawy (np. od zysku zamiast obrotu) oraz błędne przeliczenie procentu na ułamek (np. 3% jako 0,3).
W praktyce zadaniowej "obrót ze sprzedaży" zwykle odpowiada wartości sprzedaży (przychodowi ze sprzedaży) w danym okresie. Nie jest to zysk. Do prowizji najczęściej przyjmuje się właśnie sprzedaż/obrót, bo jest łatwy do zmierzenia i zależy od aktywności handlowej.
Zrób szybki test oszacowania: 1% z 26 000 zł to 260 zł, więc 3% to około 780 zł. Jeśli wyjdzie Ci np. 7 800 zł albo 78 zł, to znak, że źle przeliczyłeś procent. Taka kontrola pomaga uniknąć błędów jednostki rzędu wielkości.
Dodatki dolicza się tylko wtedy, gdy spełnione są warunki (np. praca w nocy, nadgodziny, praca w święto) i gdy zadanie je wskazuje. Jeśli w treści podano wyłącznie płacę zasadniczą i prowizję oraz zaznaczono porę dzienną, nie ma podstaw do dopisywania innych dodatków.
Prowizja wiąże część wynagrodzenia z efektem pracy, więc zachęca do zwiększania sprzedaży, pozyskiwania klientów i dbałości o realizację planów. Jednocześnie stała pensja chroni przed całkowitą zmiennością dochodu w miesiącach o słabszej sprzedaży.
Ćwicz schemat: (1) wypisz składniki płacy, (2) policz element zmienny (procent/kwota), (3) zsumuj do brutto, (4) sprawdź, czy nie ma warunków typu pora nocna/nadgodziny. Pomagają krótkie zestawy zadań z prowizjami i premiami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji od sprzedaży."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac dotyczące systemów wynagradzania
  • Zbiory zadań rachunkowych z działu: wynagrodzenia i prowizje
  • Instrukcje/listy kontrolne do sporządzania listy płac w jednostce organizacyjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego