Aby obliczyć jednostkowy koszt wytworzenia, trzeba sprowadzić produkcję zakończoną oraz produkcję niezakończoną do wspólnej miary. Służy do tego metoda jednostek ekwiwalentnych (czasem nazywana przeliczeniem na "sztuki równoważne").
Krok 1: ustalenie jednostek ekwiwalentnych
• Wyroby gotowe: 500 sztuk (100% przerobu).
• Produkcja niezakończona: 200 sztuk o stopniu przerobu 50%, czyli 200 × 0,5 = 100 jednostek ekwiwalentnych.
Razem jednostki ekwiwalentne: 500 + 100 = 600.
Krok 2: obliczenie kosztu jednostkowego
Całkowity koszt wytworzenia w analizowanym okresie wynosi 30 000 zł. Przy założeniu, że jest to koszt dotyczący tej produkcji, dzielimy go przez liczbę jednostek ekwiwalentnych:
30 000 zł / 600 = 50,00 zł.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 60,00 zł – to wynik dzielenia 30 000 zł przez 500 sztuk, czyli całkowitego pominięcia produkcji w toku. To częsty błąd, bo "gotowe" sztuki są intuicyjnie najłatwiejsze do zauważenia.
- 42,86 zł – to wynik dzielenia 30 000 zł przez 700 (500+200), czyli potraktowania produkcji w toku jak w pełni zakończonej. Błąd polega na ignorowaniu stopnia przerobu.
- 85,71 zł – taki wynik może powstać z niepoprawnego przeliczenia produkcji w toku (np. odwrócenia proporcji 50% lub błędnego założenia, że 50% oznacza inną liczbę jednostek niż 100). Nie jest to zgodne z metodą jednostek ekwiwalentnych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się produkcja niezakończona "przerobiona w X%", niemal zawsze pierwszym krokiem jest policzenie jednostek ekwiwalentnych, a dopiero potem dzielenie kosztu ogółem przez tę wielkość.
