Aby obliczyć objętość wykopanego gruntu w wykopie liniowym o ścianach pionowych, traktujemy wykop jak bryłę o stałym, prostokątnym przekroju. Wtedy:
V = L · b · h, gdzie:
L – długość wykopu,
b – szerokość wykopu,
h – głębokość wykopu.
Krok 1: Ustalenie rzeczywistej głębokości
W przedmiarze podano głębokość 60 cm, ale wykop wykonano o 10 cm głębiej. Rzeczywista głębokość wynosi więc:
60 cm + 10 cm = 70 cm = 0,70 m.
Krok 2: Zamiana pozostałych wymiarów na metry
Szerokość 55 cm = 0,55 m. Długość jest już w metrach: 200 m.
Krok 3: Obliczenie objętości
V = 200 · 0,55 · 0,70 = 77 m3.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 66 m3 – taki wynik otrzymuje się, gdy policzy się objętość dla głębokości z przedmiaru (0,60 m), czyli 200 · 0,55 · 0,60 = 66. To błąd polegający na pominięciu "przekopania" o 10 cm.
- 50 m3 – wynik zbyt mały; zwykle wynika z błędnego przeliczenia jednostek (np. potraktowania 55 cm jako 0,25 m lub innej omyłki) albo z policzenia tylko pola przekroju bez poprawnego uwzględnienia wszystkich danych.
- 86 m3 – wynik zbyt duży; może powstać przez przyjęcie błędnej głębokości (np. 0,78 m) lub przez niepoprawne przeliczenie centymetrów na metry.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw przelicz wszystkie wymiary do metrów, a potem sprawdź rząd wielkości. Dla 200 m wykopu o przekroju ok. 0,55 m × 0,70 m wynik rzędu kilkudziesięciu metrów sześciennych jest logiczny.