KWALIFIKACJA EKA7 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 23.
Przedsiębiorstwo wyprodukowało w ciągu miesiąca 200 sztuk wyrobów gotowych i 80 sztuk produktów przerobionych w 50%, ponosząc koszty działalności produkcyjnej w wysokości 240 000,00 zł. Wartość produkcji niezakończonej na koniec miesiąca wyniosła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wycenić produkcję niezakończoną stosuje się jednostki równoważne. 80 szt. w 50% to 40 j.r. Łącznie wykonano 200 + 40 = 240 j.r. Koszt 1 j.r. = 240 000 / 240 = 1 000 zł. Wartość produkcji w toku: 40 × 1 000 = 40 000 zł. To odpowiada odpowiedzi 40 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu występują dwa rodzaje wytworów w miesiącu:

  • wyroby gotowe: 200 sztuk (100% przerobu),
  • produkty przerobione w 50%: 80 sztuk (czyli produkcja niezakończona o stopniu zaawansowania 50%).

Aby wycenić produkcję niezakończoną, przelicza się ją na jednostki równoważne (ekwiwalent wyrobów gotowych). Oznacza to, że część rozpoczęta, ale nieukończona, "wnosi" do kalkulacji tyle, ile wynika ze stopnia przerobu.

Krok 1: Jednostki równoważne produkcji w toku
80 szt. × 50% = 40 jednostek równoważnych.

Krok 2: Łączna liczba jednostek równoważnych w miesiącu
200 (wyroby gotowe) + 40 (ekwiwalent WIP) = 240 jednostek równoważnych.

Krok 3: Koszt jednej jednostki równoważnej
Łączne koszty działalności produkcyjnej: 240 000 zł.
Koszt 1 jednostki równoważnej = 240 000 zł / 240 = 1 000 zł.

Krok 4: Wycena produkcji niezakończonej na koniec miesiąca
Wartość produkcji w toku = 40 jednostek równoważnych × 1 000 zł = 40 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 80 000 zł – typowy wynik błędu polegającego na przyjęciu, że 80 sztuk w toku to 80 pełnych jednostek (pominięcie 50% przerobu) lub na niepoprawnym oszacowaniu ekwiwalentu.
  • 120 000 zł – może wynikać z dzielenia kosztów przez niewłaściwą liczbę jednostek lub z błędnego założenia, że produkcja w toku stanowi połowę kosztów całego miesiąca bez przeliczenia na ekwiwalent.
  • 1 000 zł – to koszt jednej jednostki równoważnej, a nie wartość całej produkcji niezakończonej. Odpowiedź myli koszt jednostkowy z wartością zapasu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się informacja "w X%", najpierw zamień ją na ułamek (np. 50% = 0,5) i policz ekwiwalent. Dopiero potem licz koszt jednostkowy i wartość produkcji w toku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się jednostki równoważne: liczbę sztuk w toku mnoży się przez stopień przerobu. Dla 80 sztuk w 50%: 80 × 0,5 = 40 jednostek równoważnych. Dopiero tę wielkość wykorzystuje się do obliczenia kosztu jednostkowego i wyceny produkcji niezakończonej.
Jednostki równoważne to sposób przeliczenia produkcji niezakończonej na "ekwiwalent" wyrobów gotowych. Uwzględnia się stopień zaawansowania (np. 50%), aby częściowo wykonane sztuki nie były liczone jak w pełni ukończone. To ułatwia rozliczenie kosztów na produkty.
Bo każda z tych 80 sztuk ma wykonane tylko pół pracy/zużycia kosztów w porównaniu do wyrobu gotowego. W rachunku kosztów liczy się więc ekwiwalent: 80 × 50% = 40. Traktowanie ich jak 80 pełnych jednostek zawyża liczbę jednostek i zniekształca wycenę zapasów.
Najpierw liczysz łączną liczbę jednostek równoważnych: 200 (gotowe) + 80 × 50% = 240. Następnie dzielisz koszty miesiąca przez 240: 240 000 / 240 = 1 000 zł za jednostkę równoważną. Ten koszt wykorzystujesz do wyceny produkcji w toku.
W praktyce zadaniowej to łączna kwota kosztów przypadających na wytworzenie produktów w danym okresie (np. materiały, robocizna, koszty wydziałowe). W tym typie zadań traktuje się je jako pulę kosztów do rozliczenia na jednostki równoważne, aby wycenić wyroby gotowe i zapas produkcji w toku.
Procedura jest stała: (1) przelicz produkcję w toku na jednostki równoważne, (2) ustal koszt 1 jednostki równoważnej, (3) pomnóż ekwiwalent WIP przez koszt jednostkowy. W tym zadaniu: 40 × 1 000 = 40 000 zł.
Jeśli zadanie nie podaje zapasu początkowego produkcji w toku, zwykle przyjmuje się, że rozliczasz tylko koszty i produkcję z bieżącego miesiąca. Gdyby istniał zapas początkowy, pojawiłyby się dodatkowe dane do rozliczenia (np. stopień zaawansowania na początek okresu).
Najczęstsze pomyłki to: pomijanie stopnia przerobu (liczenie 80 szt. jak 80 pełnych), dzielenie kosztów tylko przez wyroby gotowe (200), mylenie kosztu jednostkowego (1 000) z wartością zapasu (40 000) oraz błędy w procentach (50% = 0,5).
Sprawdź proporcje: WIP odpowiada 40 jednostkom równoważnym, a w sumie jest 240 jednostek równoważnych. To 1/6 całości. Zatem wartość WIP powinna być ok. 1/6 z 240 000 zł, czyli 40 000 zł. Taki test szybko wychwytuje wyniki typu 120 000 zł.
Ćwicz schemat: jednostki równoważne → koszt jednostkowy → wycena WIP. Rozwiązuj dużo krótkich zadań z procentami zaawansowania (25%, 40%, 60%) i pilnuj zapisu działań. Na egzaminie najwięcej punktów tracą osoby, które poprawnie liczą, ale nie rozpoznają, że trzeba przeliczyć produkcję w toku.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby wycenić produkcję niezakończoną stosuje się jednostki równoważne."

Źródła:

  • IFRS/IAS: IAS 2 Inventories (Zapasy), zasady wyceny zapasów i kosztu wytworzenia – ifrs.org (dokument standardu IAS 2)
  • IFRS for SMEs Standard: Section 13 Inventories, omówienie wyceny zapasów – ifrs.org (tekst standardu dla MŚP)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z rachunku kosztów (temat: produkcja w toku, jednostki równoważne)
  • Zadania ćwiczeniowe z kalkulacji kosztu wytworzenia i wyceny zapasów w produkcji
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące wyceny zapasów i rozliczania kosztów produkcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego