KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 4.
Przedstawiony na rysunku blok z biblioteki sterownika PLC ma za zadanie
Ilustracja przedstawia schemat blokowy z biblioteki sterownika PLC, który jest związany z kwalifikacjami zawodowymi w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok pamięci w PLC służy do podtrzymania (zatrzaśnięcia) stanu 0/1, czyli zapamiętania informacji binarnej po zadziałaniu sygnału sterującego.
Opcje o opóźnieniu i odmierzaniu czasu dotyczą timerów, a zmiana częstotliwości dotyczy generatorów/układów impulsowych, nie pamięci.

Pełne wyjaśnienie:

W bibliotekach sterowników PLC występuje grupa bloków, których główną funkcją jest pamiętanie stanu binarnego (0/1). Taki blok działa jak element bistabilny: po pobudzeniu potrafi utrzymać wynik na wyjściu nawet wtedy, gdy sygnał wejściowy zaniknie. Dzięki temu można "zatrzasnąć" informację, że zdarzenie wystąpiło (np. start, alarm, tryb pracy) i przechowywać ją do momentu skasowania.

Odpowiedź "pamiętanie informacji w postaci binarnej" jest właściwa, bo opisuje właśnie tę cechę: przechowywanie jednego bitu informacji w logice sterownika.

Pozostałe propozycje dotyczą innych klas funkcji:

  • "opóźnienie czasowe sygnału" odnosi się do bloków czasowych, które przesuwają w czasie zadziałanie lub wyłączenie sygnału (np. opóźnienie załączenia/wyłączenia). To nie jest pamięć stanu, tylko przetwarzanie czasowe.
  • "odmierzanie określonego czasu" również opisuje timery (odliczanie, odmierzanie interwału). Timer może wygenerować sygnał po upływie czasu, ale nie jest to to samo co zapamiętanie bitu niezależnie od upływu czasu.
  • "zmianę częstotliwości sygnału cyfrowego" dotyczy raczej generatorów impulsów, modulatorów, liczników z wyjściem impulsowym albo funkcji typu PWM/oscylator. To przetwarzanie przebiegu w domenie czasu, a nie przechowywanie stanu logicznego.

W praktyce mechatronika funkcje pamięci binarnej są używane m.in. do podtrzymania startu napędu, blokady bezpieczeństwa, pamięci alarmu do potwierdzenia oraz realizacji prostych etapów sekwencji. Przy rozwiązywaniu podobnych zadań egzaminacyjnych warto nauczyć się rozróżniać bloki: pamięć (utrzymuje stan), timer (zależy od czasu) oraz generator (tworzy przebieg o określonej częstotliwości).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To utrzymanie stanu logicznego 0/1 (jednego bitu) po zadziałaniu sygnału sterującego. Taki blok działa jak zatrzask/przerzutnik: zapisuje informację i przechowuje ją, aż pojawi się sygnał kasowania lub nadpisania.
Blok pamięci podtrzymuje stan i zwykle ma wejścia typu ustaw/zeruj (set/reset) lub jedno wejście i podtrzymanie. Timer ma parametry czasu i zależność od upływu czasu (opóźnienie lub odmierzanie). Klucz: w pamięci wynik nie wynika z czasu, tylko z historii sygnału.
Timer w PLC zmienia stan wyjścia po upływie zadanego czasu albo utrzymuje wyjście przez określony czas. To funkcje stricte czasowe: opóźnienie załączenia/wyłączenia, impuls o zadanej długości, odliczanie. Pamięć binarna nie wymaga parametru czasu.
Najczęściej: podtrzymanie START/STOP, pamięć alarmu do potwierdzenia, blokady międzyoperacyjne, zapamiętanie trybu pracy (AUTO/RĘCZNY), rejestracja wystąpienia zdarzenia. W praktyce upraszcza to sterowanie, bo krótki impuls może dać trwały efekt.
Nie wprost. Pamięć przechowuje stan 0/1, ale nie mierzy czasu ani nie zlicza impulsów. Można ją łączyć z timerem/licznikiem (np. zapamiętać wynik osiągnięcia czasu lub stanu licznika), jednak funkcje są różne i wymagają innych bloków.
Częste błędy to mylenie podobnych symboli (pamięć vs timer), ignorowanie wejść ustaw/zeruj, zakładanie że "każdy blok" ma związek z czasem oraz zgadywanie po brzmieniu odpowiedzi. Pomaga analiza: czy działanie zależy od upływu czasu, czy od historii stanu.
Oznacza, że przyjmuje tylko dwa stany: 0 lub 1 (fałsz/prawda, wyłącz/załącz). W PLC dotyczy to zmiennych typu BOOL, stanów wejść/wyjść cyfrowych oraz bitów pamięci. W przeciwieństwie do tego sygnały analogowe mają wiele wartości pośrednich.
Gdy sygnał jest krótki (np. przycisk chwilowy), a efekt ma trwać dłużej: praca napędu, aktywny alarm, zezwolenie na ruch osi. Podtrzymanie pozwala, by operator nie musiał stale trzymać przycisku, a sterownik pamiętał decyzję lub zdarzenie.
Nie. Zmiana częstotliwości dotyczy generowania lub przekształcania przebiegu impulsowego (np. dzielniki częstotliwości, generatory, funkcje PWM). Blok pamięci przechowuje stan 0/1 i nie "przelicza" częstotliwości; nie tworzy też przebiegu okresowego.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych klas bloków: pamięć (bistabilne), timery (opóźnienia/impulsy), liczniki oraz podstawowe bramki logiczne. Dobrą metodą jest uruchomienie krótkich programów testowych i obserwacja przebiegów wejść/wyjść w czasie.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Instrukcje producenta PLC do bloków logicznych i pamięci (opis RS/SR, bity retencyjne) – materiały kursowe szkoły
  • Podręcznik do podstaw automatyki i sterowników PLC (rozdziały: logika, przerzutniki, timery)
  • Ćwiczenia w środowisku symulacyjnym PLC: porównanie działania przerzutnika i timerów na przebiegach sygnałów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego