KWALIFIKACJA SPC4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 38.
Przy produkcji konserw, zużycie surowca wynosi 150 kg na 100 kg gotowego produktu. Ile surowca potrzebujesz do wyprodukowania 200 kg konserw?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie 150 kg surowca na 100 kg wyrobu oznacza współczynnik 1,5 kg surowca na 1 kg produktu gotowego. Dla 200 kg konserw trzeba więc pomnożyć 200 × 1,5. Otrzymujemy 300 kg surowca, co odpowiada przeskalowaniu produkcji dwukrotnie względem 100 kg wyrobu.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik "150 kg surowca na 100 kg gotowego produktu" opisuje zależność zużycia surowca od ilości wyrobu gotowego. Najwygodniej zamienić go na przelicznik "na 1 kg produktu".

Krok 1: oblicz przelicznik jednostkowy
150 kg / 100 kg = 1,5. To znaczy, że na każdy 1 kg konserw potrzeba 1,5 kg surowca.

Krok 2: przeskaluj do 200 kg produktu
200 kg × 1,5 = 300 kg.

Dlatego odpowiedź "300 kg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "200 kg" wynika z pomylenia zapotrzebowania surowca z masą produktu gotowego (ignorowanie wskaźnika 150/100).
  • "400 kg" sugeruje błędne przyjęcie, że zużycie wynosi 2 kg surowca na 1 kg wyrobu albo mechaniczne "podwojenie" bez prawidłowego przelicznika.
  • "150 kg" to wartość z treści dla 100 kg produktu; brak tu przeskalowania do 200 kg.

W praktyce takie przeliczenia służą do planowania partii produkcyjnych, zamówień surowca i kontroli odchyleń zużycia od normy technologicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz zużycie surowca przez ilość produktu gotowego: 150/100 = 1,5. Otrzymujesz wskaźnik 1,5 kg surowca na 1 kg wyrobu. To ułatwia późniejsze mnożenie przez planowaną masę produkcji.
Ponieważ podany jest stosunek (kg surowca na kg produktu), a nie różnica mas. W takich sytuacjach zmiana skali produkcji powoduje mnożenie przez współczynnik, a nie dodawanie stałej wartości.
To informacja o normatywnym zużyciu lub planowanej wydajności: aby uzyskać 100 kg konserw, przeciętnie potrzeba 150 kg surowca. W praktyce uwzględnia to ubytki technologiczne (np. obróbkę, odcieki).
Najpierw wyznacz przelicznik: 150/100 = 1,5. Następnie przemnóż masę wyrobu: 200 × 1,5 = 300. Wynik to 300 kg surowca potrzebnego do wyprodukowania 200 kg konserw.
Nie zawsze, ale często tak bywa w praktyce, gdy występują ubytki (parowanie, odcieki, obróbka cieplna) lub gdy część surowca nie trafia do wyrobu. W innym procesie wskaźnik mógłby być bliższy 1,0.
Typowe błędy to: odwrócenie proporcji (100/150 zamiast 150/100), mylenie masy surowca z masą produktu, oraz wybór liczby z treści bez obliczeń (np. 150 lub 200). Pomaga zapisanie jednostek kg/kg.
Oceń rząd wielkości: skoro na 100 kg produktu potrzeba 150 kg surowca, to na 200 kg (czyli dwa razy więcej) potrzeba około 2 × 150 = 300 kg. Taka kontrola szybko wykrywa pomyłki typu 150 lub 400.
Przy planowaniu partii (ile surowca zamówić), przy wyliczaniu kosztu surowca, w rozliczaniu produkcji oraz w kontroli odchyleń (czy rzeczywiste zużycie nie przekracza normy technologicznej).
Zużycie mówi, ile surowca potrzeba na daną ilość wyrobu (tu: 150 na 100). Uzysk zwykle opisuje, ile wyrobu otrzymasz z określonej ilości surowca. To są wielkości odwrotne, więc łatwo je pomylić.
W praktyce i na egzaminie warto podawać jednostkę, bo pokazuje, że rozumiesz wielkość (kg surowca). Nawet gdy w odpowiedziach jest sama liczba, dopisanie "kg" w obliczeniach pomaga uniknąć pomyłek.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Zużycie 150 kg surowca na 100 kg wyrobu oznacza współczynnik 1,5 kg surowca na 1 kg produktu gotowego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Proporcja (matematyka)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy – "Ratios and proportions" (dział o proporcjach), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions - dostęp 2026-03-01
  • CK-12 Foundation – "Proportions" (materiał o rozwiązywaniu proporcji), https://www.ck12.org/book/ck-12-middle-school-math/section/7.2/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje i przeliczenia w recepturach
  • Notatki z technologii przetwórstwa: pojęcia uzysku i zużycia surowca
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z kalkulacji surowcowej w produkcji żywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego