Różnice inwentaryzacyjne (np. ujawnione niedobory lub nadwyżki) są skutkiem porównania stanu rzeczywistego ze stanem wynikającym z ewidencji. Z punktu widzenia rachunkowości kluczowe jest, aby ich skutki zostały przypisane do właściwego okresu sprawozdawczego, czyli do roku obrotowego, którego dotyczą. Dzięki temu sprawozdanie finansowe odzwierciedla rzetelnie stan aktywów oraz koszty i przychody związane z ujawnionymi różnicami.
Odpowiedź "w księgach roku obrotowego, którego dotyczą." jest poprawna, bo rozliczenie różnic jest elementem domknięcia ksiąg i przygotowania danych na dzień bilansowy. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli część czynności inwentaryzacyjnych lub wyjaśniających trwa po dniu bilansowym, celem jest takie ujęcie, aby skutki dotyczyły właściwego roku (zgodnie z zasadą przypisywania zdarzeń do okresu, którego dotyczą).
Pozostałe odpowiedzi wskazują momenty, które nie powinny decydować o ujęciu różnic:
- "po zatwierdzeniu wyniku finansowego." – zatwierdzenie jest czynnością formalną po sporządzeniu sprawozdania; nie powinno przesuwać ujęcia zdarzeń, które dotyczą zamykanego roku.
- "po weryfikacji bilansu przez biegłego rewidenta." – badanie (jeśli występuje) jest kontrolą poprawności danych, a nie warunkiem powstania lub ujęcia zdarzeń w księgach.
- "w kolejnym roku obrotowym…" – przeniesienie rozliczenia na następny rok prowadzi do zafałszowania danych roku, w którym różnice faktycznie dotyczą stanu majątku na dzień bilansowy.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "kiedy księgować" zwykle chodzi o właściwy okres sprawozdawczy, a nie o etap formalny (zatwierdzenie, badanie). Najpierw ustal, którego roku dotyczą skutki, a dopiero potem myśl o dokumentach i procedurach.
