KWALIFIKACJA SPL1 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 11.
Rozważasz zmianę dostawcy, który oferuje niższy koszt za jednostkę towaru, ale wyższy koszt składania zamówienia. Jak ta zmiana wpłynie na ekonomiczną wielkość dostawy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W klasycznym modelu ekonomicznej wielkości dostawy (EOQ) optymalna partia rośnie, gdy rośnie koszt złożenia zamówienia, bo opłaca się zamawiać rzadziej, ale więcej sztuk. Niższa cena jednostkowa zwykle nie zmniejsza EOQ, a gdy obniża koszt utrzymania zapasu, może dodatkowo zwiększać optymalną partię.

Pełne wyjaśnienie:

Ekonomiczna wielkość dostawy (EOQ) to taka wielkość partii, która minimalizuje sumę dwóch głównych kosztów: kosztu zamawiania (koszt uruchomienia zamówienia, administracja, transport związany z zamówieniem) oraz kosztu utrzymania zapasu (magazynowanie, kapitał, ryzyko przestarzenia, ubytki).

W klasycznym ujęciu EOQ zależy m.in. od rocznego zapotrzebowania oraz od relacji: im wyższy koszt złożenia zamówienia, tym większa opłacalna partia. Powód jest praktyczny: gdy pojedyncze zamówienie jest drogie w obsłudze, firma minimalizuje liczbę zamówień w roku, zwiększając jednorazową wielkość dostawy. To prowadzi do wzrostu EOQ.

W treści pytania pojawiają się dwie zmiany:

  • Wyższy koszt składania zamówienia → zwiększa EOQ (zamawiasz rzadziej i większymi partiami).
  • Niższy koszt za jednostkę towaru → w czystym modelu EOQ zwykle nie jest czynnikiem bezpośrednim, ale w wielu praktycznych założeniach obniża koszt utrzymania zapasu (np. gdy koszt utrzymania liczony jest jako procent wartości zapasu). Niższy koszt utrzymania także sprzyja większym partiom, więc również "pcha" EOQ w górę.

Dlatego odpowiedź "Ekonomiczna wielkość dostawy wzrośnie." jest uzasadniona: wzrost kosztu zamówienia jednoznacznie zwiększa optymalną partię, a spadek ceny jednostkowej nie daje podstaw do wniosku o spadku EOQ.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Ekonomiczna wielkość dostawy spadnie." To byłoby typowe raczej przy spadku kosztu zamówienia lub wzroście kosztu utrzymania zapasu, a nie przy wzroście kosztu zamówienia.
  • "Ekonomiczna wielkość dostawy pozostanie bez zmian." Trudno obronić przy zmianie kosztu zamówienia, bo jest to kluczowy parametr wpływający na optimum.
  • "Nie można tego stwierdzić bez dodatkowych informacji." W realnych systemach bywa to kuszące, ale w standardowym zadaniu egzaminacyjnym przyjmuje się założenia modelu EOQ, w którym kierunek wpływu kosztu zamówienia na EOQ jest określony.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "koszt złożenia zamówienia rośnie", zapamiętaj schemat: droższe zamówienie → mniej zamówień → większa partia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekonomiczna wielkość dostawy to taka wielkość partii zamówienia, która minimalizuje łączne koszty zapasu: głównie koszty składania zamówień oraz koszty utrzymania zapasu w magazynie. W praktyce pomaga dobrać kompromis między częstymi małymi dostawami a rzadkimi dużymi dostawami.
Gdy koszt złożenia zamówienia rośnie, opłaca się składać mniej zamówień w roku. Żeby nie zabrakło towaru, każde zamówienie musi wtedy obejmować większą partię. Dlatego w klasycznym podejściu wzrost kosztu zamówienia powoduje wzrost ekonomicznej wielkości dostawy.
W wielu zadaniach koszt utrzymania zapasu jest powiązany z wartością towaru (np. jako procent ceny). Jeśli cena jednostkowa spada, spada też koszt utrzymania jednej sztuki w magazynie, więc "kara" za trzymanie większego zapasu jest mniejsza. To sprzyja większym partiom dostaw.
Tak. W modelach EOQ popyt (zapotrzebowanie w okresie) jest jednym z kluczowych parametrów. Im większe zapotrzebowanie na dany towar w skali roku, tym większa zwykle optymalna partia. Na egzaminie zwróć uwagę, czy popyt jest stały i czy nie ma informacji o sezonowości.
Najczęściej przyjmuje się: stały i znany popyt, stały koszt złożenia zamówienia, stały koszt utrzymania zapasu, brak braków magazynowych oraz stały czas dostawy. Jeśli w zadaniu nie podano wyjątków, zwykle zakłada się właśnie taki "podstawowy" model.
Koszt utrzymania zapasu to koszty wynikające z przechowywania towaru: powierzchnia i obsługa magazynu, zamrożony kapitał, ubezpieczenie, straty jakości, przestarzenie lub uszkodzenia. Im większa przeciętna ilość towaru w magazynie, tym większy łączny koszt utrzymania.
Częsty błąd to skupienie się tylko na cenie zakupu i pominięcie kosztu zamawiania. Inny błąd to odwrócenie zależności: myślenie, że wyższy koszt zamówienia oznacza mniejszą partię, choć zwykle oznacza większą. Pomaga zapamiętać: droższe zamówienie = zamawiam rzadziej.
Nie zawsze. Rabaty ilościowe wprowadzają dodatkowy element – zmieniającą się cenę jednostkową zależną od wielkości partii. Wtedy porównuje się koszty całkowite dla różnych progów cenowych. W prostych pytaniach bez progów rabatowych zwykle stosuje się standardową zależność kosztu zamówienia i utrzymania.
Gdy koszt uruchomienia zamówienia jest wysoki (administracja, transport, kompletacja dokumentów) albo gdy dostawy są kłopotliwe organizacyjnie. Wtedy zmniejszenie liczby zamówień obniża koszty zamawiania, a większa partia jest akceptowalna, o ile magazyn i kapitał pozwalają utrzymać wyższy zapas.
Stosuj regułę kierunku wpływu: wzrost kosztu zamówienia zwiększa optymalną partię, a wzrost kosztu utrzymania zapasu ją zmniejsza. Następnie sprawdź, czy cena jednostkowa wpływa w zadaniu na koszt utrzymania (np. procent wartości). To pozwala wybrać poprawny trend bez podstawiania do wzoru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W klasycznym modelu ekonomicznej wielkości dostawy (EOQ) optymalna partia rośnie, gdy rośnie koszt złożenia zamówienia, bo opłaca się zamawiać rzadziej, ale więcej sztuk."

Źródła:

  • Heizer, Render, Munson, "Operations Management: Sustainability and Supply Chain Management", rozdziały dot. Inventory Management/EOQ (wydania aktualne – część o EOQ i zależnościach kosztów)
  • Silver, Pyke, Peterson, "Inventory Management and Production Planning and Scheduling", rozdziały o podstawowych modelach zapasów (EOQ/Harris model)

Materiały:

  • Podręczniki z logistyki zapasów i gospodarki magazynowej (rozdziały o EOQ/partii ekonomicznej)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji magazynowo-logistycznych dotyczące sterowania zapasami
  • Zadania ćwiczeniowe z optymalizacji wielkości zamówienia (koszt zamawiania vs koszt utrzymania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego