Ekonomiczna wielkość dostawy (EOQ) to taka wielkość partii, która minimalizuje sumę dwóch głównych kosztów: kosztu zamawiania (koszt uruchomienia zamówienia, administracja, transport związany z zamówieniem) oraz kosztu utrzymania zapasu (magazynowanie, kapitał, ryzyko przestarzenia, ubytki).
W klasycznym ujęciu EOQ zależy m.in. od rocznego zapotrzebowania oraz od relacji: im wyższy koszt złożenia zamówienia, tym większa opłacalna partia. Powód jest praktyczny: gdy pojedyncze zamówienie jest drogie w obsłudze, firma minimalizuje liczbę zamówień w roku, zwiększając jednorazową wielkość dostawy. To prowadzi do wzrostu EOQ.
W treści pytania pojawiają się dwie zmiany:
- Wyższy koszt składania zamówienia → zwiększa EOQ (zamawiasz rzadziej i większymi partiami).
- Niższy koszt za jednostkę towaru → w czystym modelu EOQ zwykle nie jest czynnikiem bezpośrednim, ale w wielu praktycznych założeniach obniża koszt utrzymania zapasu (np. gdy koszt utrzymania liczony jest jako procent wartości zapasu). Niższy koszt utrzymania także sprzyja większym partiom, więc również "pcha" EOQ w górę.
Dlatego odpowiedź "Ekonomiczna wielkość dostawy wzrośnie." jest uzasadniona: wzrost kosztu zamówienia jednoznacznie zwiększa optymalną partię, a spadek ceny jednostkowej nie daje podstaw do wniosku o spadku EOQ.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Ekonomiczna wielkość dostawy spadnie." To byłoby typowe raczej przy spadku kosztu zamówienia lub wzroście kosztu utrzymania zapasu, a nie przy wzroście kosztu zamówienia.
- "Ekonomiczna wielkość dostawy pozostanie bez zmian." Trudno obronić przy zmianie kosztu zamówienia, bo jest to kluczowy parametr wpływający na optimum.
- "Nie można tego stwierdzić bez dodatkowych informacji." W realnych systemach bywa to kuszące, ale w standardowym zadaniu egzaminacyjnym przyjmuje się założenia modelu EOQ, w którym kierunek wpływu kosztu zamówienia na EOQ jest określony.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "koszt złożenia zamówienia rośnie", zapamiętaj schemat: droższe zamówienie → mniej zamówień → większa partia.