KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 8.
Schemat przedstawia zasadę działania
Ilustracja przedstawia schemat blokowy, który ilustruje zasadę działania korektora graficznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korektor graficzny służy do kształtowania brzmienia przez niezależną regulację wzmocnienia w kilku pasmach częstotliwości (zwykle realizowaną filtrami pasmowymi i regulatorami). Tuner satelitarny i konwerter dotyczą odbioru/konwersji sygnałów RF, a wzmacniacz zasadniczo wzmacnia sygnał bez podziału na pasma.

Pełne wyjaśnienie:

Korektor graficzny (equalizer) to układ/urządzenie audio przeznaczone do zmiany charakterystyki częstotliwościowej sygnału. W praktyce realizuje się to przez podział toru na kilka (lub kilkanaście) pasm oraz możliwość niezależnego podbicia lub tłumienia każdego z nich. W schematach blokowych i ideowych często widać więc równoległe gałęzie filtrów pasmowych (albo filtry o częstotliwościach środkowych), których wzmocnienie jest regulowane, a następnie sygnały są sumowane na wyjściu.

Odpowiedź "korektora graficznego." jest poprawna, ponieważ taki sposób działania (korekcja w pasmach) jest cechą wyróżniającą korektory. Sama nazwa "graficzny" odnosi się do sposobu prezentacji nastaw (np. suwakami), ale od strony zasady działania kluczowe jest sterowanie wzmocnieniem w pasmach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "tunera satelitarnego." – tuner/odbiornik satelitarny służy do odbioru i demodulacji sygnału z zakresów radiowych, zwykle zawiera tory RF/IF, demodulator i dekoder. Jego zasada działania nie polega na równoległej korekcji pasm audio.
  • "wzmacniacza." – wzmacniacz ma przede wszystkim zwiększać amplitudę/moc sygnału (np. w torze audio), a nie selektywnie wzmacniać wybrane pasma. Może zawierać korekcję barwy, ale jeśli schemat pokazuje wiele pasm/filtrów, to wskazuje na korektor.
  • "konwertera." – konwerter najczęściej kojarzy się z układem zmiany postaci sygnału (np. częstotliwości, standardu, poziomu), a w technice satelitarnej z LNB (konwersja częstotliwości). To inna funkcja niż korekcja widma audio.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie widać kilka gałęzi opisanych pasmami/częstotliwościami oraz niezależną regulację każdej gałęzi, najczęściej chodzi o korektor (equalizer), a nie o "zwykły" wzmacniacz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korektor graficzny to urządzenie/układ, który pozwala podbijać lub tłumić wybrane pasma częstotliwości sygnału audio. Realizuje to przez zestaw filtrów (pasmowych lub półkowych) i regulację wzmocnienia w każdym paśmie, co zmienia brzmienie dźwięku.
Najczęściej widać wiele równoległych gałęzi filtrów dla różnych pasm (np. niskie/średnie/wysokie) oraz elementy regulacji (potencjometry/suwaki) zmieniające wzmocnienie w tych gałęziach. Na końcu występuje sumowanie sygnałów do jednego wyjścia.
Wzmacniacz zwiększa poziom sygnału w całym paśmie (lub w szerokim zakresie), natomiast korektor zmienia kształt widma – selektywnie podbija/tłumi częstotliwości. Dlatego schemat z kilkoma pasmami i niezależną regulacją wskazuje na korektor.
To regulacja wzmocnienia osobno dla różnych zakresów częstotliwości (np. bas, środek, sopran). W praktyce realizuje się to filtrami, które "przepuszczają" tylko fragment pasma, a następnie umożliwiają jego wzmocnienie lub tłumienie przed ponownym zsumowaniem sygnału.
Najczęściej stosuje się filtry pasmowe (band-pass) o dobranych częstotliwościach środkowych albo filtry półkowe dla skrajów pasma. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie idei: wiele filtrów + niezależna regulacja daje korektor.
Korektory stosuje się w nagłośnieniu (dopasowanie brzmienia do pomieszczenia), w studiu i w sprzęcie domowym. Pomagają korygować podbicia/rezonanse, poprawić czytelność mowy lub ograniczyć sprzężenia akustyczne przez stłumienie problematycznych pasm.
Tuner satelitarny jest elementem toru odbiorczego: zajmuje się odbiorem sygnału, jego przemianą częstotliwości, demodulacją i dekodowaniem. Korekcja pasm audio nie jest jego zasadą działania. Na schematach tunera dominują bloki RF/IF i demodulatory, nie filtry pasm audio.
Konwerter to układ zmieniający postać sygnału, np. częstotliwość (konwerter częstotliwości), standard lub poziom. W technice satelitarnej popularny jest konwerter w antenie (LNB), który konwertuje sygnał z wysokich częstotliwości na niższe. To inna funkcja niż korekcja audio.
Typowe pomyłki to wybór "wzmacniacza" tylko dlatego, że jest wejście i wyjście, albo mylenie pojęć z toru RF (tuner/konwerter) z torem audio. Warto szukać cechy wyróżniającej: podział na pasma i niezależna regulacja to znak korektora.
Ćwicz czytanie schematów blokowych: rozpoznawaj filtry, wzmacniacze operacyjne, sumatory i potencjometry. Ucz się typowych funkcji urządzeń (korektor, wzmacniacz, odbiornik). Dobrą metodą jest opisywanie "co robi każdy blok" zamiast zapamiętywania pojedynczych rysunków.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Korektor graficzny służy do kształtowania brzmienia przez niezależną regulację wzmocnienia w kilku pasmach częstotliwości (zwykle realizowaną filtrami pasmowymi i regulatorami)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Equalizer" (audio), https://en.wikipedia.org/wiki/Equalization_(audio) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Satellite receiver", https://en.wikipedia.org/wiki/Satellite_receiver - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Frequency converter", https://en.wikipedia.org/wiki/Frequency_converter - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Dokumentacje serwisowe i schematy blokowe urządzeń audio (korektory, przedwzmacniacze)
  • Podręczniki/rozdziały o filtrach analogowych i aktywnych
  • Materiały dydaktyczne o torze audio i charakterystyce częstotliwościowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego