KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Silnik zębaty przedstawiono na rysunku
Ilustracja przedstawia cztery różne schematy silników zębatych oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik zębaty rozpoznaje się po prostej budowie: w szczelnym korpusie pracują dwa współpracujące koła zębate, a ciecz wypełnia przestrzenie międzyzębne i przepływa wzdłuż obwodu, wytwarzając moment na wałku.
Na schemacie D widać właśnie dwa koła zębate oraz strzałki przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

Silnik hydrauliczny zamienia energię cieczy roboczej (ciśnienie i przepływ) na energię mechaniczną ruchu, najczęściej obrotowego. Jednym z podstawowych typów silników wyporowych jest silnik zębaty. Jego cechą rozpoznawczą jest bardzo prosta konstrukcja: dwa koła zębate pracujące w szczelnym korpusie.

W silniku zębatym ciecz pod ciśnieniem wpływa do przestrzeni międzyzębnych po stronie zasilania, następnie jest "przenoszona" wzdłuż obwodu w korpusie i wypływa po stronie powrotu. Ponieważ ciśnienie działa na powierzchnie zębów, powstaje moment obrotowy na wale wyjściowym. Na rysunku D widoczne są dwa współpracujące koła zębate o zazębieniu zewnętrznym oraz strzałki pokazujące tor przepływu czynnika – to układ typowy dla silnika (lub pompy) zębatej, a w kontekście pytania: dla silnika zębatego.

Dlaczego pozostałe schematy nie pasują?

  • A: widać wirnik osadzony mimośrodowo i wysuwane łopatki – to cecha silnika/pompy łopatkowej, a nie zębatej.
  • B: przedstawia wirnik z wieloma elementami na obwodzie w korpusie; nie ma pary kół zębatych, więc nie spełnia kluczowego kryterium silnika zębatego.
  • C: układ gwiazdowy z kilkoma cylindrami i tłokami rozmieszczonymi promieniowo – typowy silnik tłokowy promieniowy.

W praktyce egzaminacyjnej częstym problemem jest mylenie silnika zębatego z pompą zębatą, bo schemat może wyglądać podobnie. W takich zadaniach należy trzymać się polecenia (tu: "silnik") oraz rozpoznawać element roboczy: zęby vs łopatki vs tłoki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik zębaty to silnik hydrauliczny wyporowy, w którym moment obrotowy powstaje dzięki pracy dwóch kół zębatych w szczelnym korpusie. Ciecz pod ciśnieniem wypełnia przestrzenie międzyzębne i przepływa wzdłuż obwodu, powodując obrót wału.
Najpewniejszą cechą jest obecność dwóch współpracujących kół zębatych w korpusie. Na schemacie często widać też strzałki przepływu czynnika wokół kół. Jeśli zamiast zębów są łopatki lub tłoki, to nie jest silnik zębaty.
Strzałki pokazują drogę cieczy, która wypełnia przestrzenie międzyzębne i jest transportowana wzdłuż obwodu korpusu z komory ssawnej do tłocznej. To charakterystyczne dla maszyn wyporowych zębatych, gdzie przepływ odbywa się "po bokach" kół.
Często tak, bo mają bardzo podobną konstrukcję: dwa koła zębate w korpusie. Różnica dotyczy funkcji (kierunku przemiany energii) i pracy w układzie. Na egzaminie decyduje polecenie oraz kontekst: "silnik" oznacza odbiór energii z cieczy i oddanie jej na wał.
Najczęściej myli się go z silnikiem łopatkowym (wirnik z wysuwanymi łopatkami) oraz tłokowym promieniowym (tłoki ułożone promieniowo w "gwiazdę"). Różnią się elementem roboczym: łopatki lub tłoki zamiast dwóch kół zębatych.
Silnik łopatkowy ma wirnik z łopatkami, które wysuwają się w rowkach i uszczelniają komory robocze. W zębatym komory tworzą przestrzenie międzyzębne dwóch kół. Na schemacie łopatkowy rozpoznasz po "piórach" (łopatkach), a zębaty po wyraźnych zębach kół.
W silniku tłokowym promieniowym kilka tłoków jest rozmieszczonych promieniowo wokół osi. Ciśnienie cieczy działa na tłoki, a mechanizm zamienia to na obrót. Na rysunku widać "gwiazdę" cylindrów/tłoków, czego nie ma w silniku zębatym.
Silnik zębaty ma prostą konstrukcję, jest zwykle niezawodny i relatywnie tani. Dlatego spotyka się go w hydraulice mobilnej (maszyny budowlane, rolnicze, komunalne), gdzie liczy się odporność i łatwość serwisowania w trudnych warunkach pracy.
Typowe wady to pulsacyjny przepływ i hałas oraz ograniczenia trwałości przy wysokich ciśnieniach w porównaniu z innymi konstrukcjami. W praktyce serwisowej oznacza to konieczność kontroli zużycia, szczelności i jakości oleju, bo zanieczyszczenia przyspieszają degradację.
Ćwicz rozpoznawanie elementu roboczego na przekrojach: zęby, łopatki, tłoki. Ucz się też typowych "sygnałów" na rysunku: dwa koła w korpusie (zębaty), łopatki w wirniku (łopatkowy), układ gwiazdowy (tłokowy promieniowy).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Opis ilustracji dostarczony w treści zadania (zweryfikowany opis: schemat D zawiera dwa koła zębate w korpusie oraz strzałki przepływu).

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z hydrauliki siłowej obejmujące budowę i zasadę działania silników: zębatych, łopatkowych i tłokowych
  • Karty katalogowe producentów silników hydraulicznych (przekroje i opisy elementów)
  • Zestawy rysunków przekrojowych maszyn wyporowych do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego