KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 8.
Solarna stacja napełniająca pracuje z wydajnością 3 dm3/s. Instalację o jakiej objętości może napełnić stacja w ciągu dwóch godzin?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Natężenie przepływu 3 dm³/s oznacza 0,003 m³/s. W 2 h jest 2×3600 = 7200 s. Objętość napełnienia wynosi więc V = Q·t = 0,003 m³/s × 7200 s = 21,6 m³. Taki wynik odpowiada podanej odpowiedzi 21,60 m³.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wydajność (natężenie przepływu objętościowego) stacji: 3 dm³/s. Szukamy objętości, którą da się napełnić w czasie 2 godzin. Korzystamy z zależności:

V = Q · t

gdzie: V – objętość, Q – natężenie przepływu, t – czas.

Krok 1: zamiana jednostek przepływu.
1 dm³ = 1 litr = 0,001 m³, więc:
3 dm³/s = 3 · 0,001 m³/s = 0,003 m³/s.

Krok 2: zamiana czasu na sekundy.
1 h = 3600 s, więc:
2 h = 2 · 3600 s = 7200 s.

Krok 3: obliczenie objętości.
V = 0,003 m³/s · 7200 s = 21,6 m³, czyli po zapisie z dwoma miejscami po przecinku: 21,60 m³.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 10,80 m³ często wynika z użycia 1 godziny zamiast 2 godzin albo z błędnego przeliczenia czasu.
  • Wynik 6,00 m³ zwykle pojawia się, gdy ktoś mnoży tylko 3×2 i traktuje dm³ jak m³ (pominięcie przeliczenia jednostek i/lub sekund).
  • Wynik 32,40 m³ może wynikać z podstawienia błędnego czasu (np. 3 godziny) lub z podwójnego błędu w przeliczeniach.

W praktyce warto wykonać szybkie sprawdzenie sensowności: 3 dm³/s to 3 l/s, czyli 180 l/min i 10,8 m³/h. W 2 h daje to 21,6 m³ – zgodnie z obliczeniami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: 1 dm³ = 0,001 m³. Zatem 3 dm³/s = 3 × 0,001 m³/s = 0,003 m³/s. Ten krok jest kluczowy, bo pomyłka dm³ z m³ daje błąd tysiąckrotny.
Bo przepływ jest podany w jednostce "na sekundę" (dm³/s). Żeby poprawnie zastosować V = Q·t, czas musi być w sekundach: 2 h = 7200 s. Inaczej mieszasz jednostki i wynik będzie nieporównywalny.
To informacja, jaką objętość cieczy stacja tłoczy w czasie. 3 dm³/s to 3 litry na sekundę. W praktyce pomaga to ocenić, ile czasu potrwa napełnianie lub przepompowanie czynnika (np. roztworu glikolu) w obiegu.
Stosuje się wzór V = Q · t, gdzie V to objętość, Q to natężenie przepływu objętościowego, a t to czas. Warunek: jednostki muszą być spójne (np. m³/s i s albo m³/h i h).
Przelicz w myślach na m³/h: 3 dm³/s = 3 l/s = 180 l/min = 10,8 m³/h. Potem pomnóż przez czas: 10,8 m³/h × 2 h = 21,6 m³. To dobra kontrola sensowności.
Najczęściej: brak zamiany godzin na sekundy, pomylenie dm³ z m³, błędne zaokrąglenia oraz nieuwzględnienie, że "na sekundę" wymusza konkretną jednostkę czasu. Pomaga analiza wymiarowa i szybkie oszacowanie w l/s lub m³/h.
Tak: 1 dm³ = 1 litr. Na egzaminie to często ułatwia rachunki, bo przepływ w dm³/s można od razu czytać jako l/s. Potem i tak trzeba przejść do m³, jeśli odpowiedzi są w m³.
dm³/s (czyli l/s) spotyka się w mniejszych układach: instalacje solarne, c.o., chłodnictwo, układy napełniania i płukania. m³/h częściej występuje w większych instalacjach i dokumentacji pomp, bo lepiej pasuje do skali urządzeń.
Najprościej: zamień Q na m³/s oraz t na s, wtedy V wyjdzie w m³. Alternatywnie możesz użyć m³/h i h. Ważne, by nie mieszać "na sekundę" z godzinami bez przeliczenia.
Ćwicz krótkie zestawy zadań na: konwersję jednostek (dm³↔m³, l↔m³, h↔s), wzór V = Q·t oraz kontrolę wyniku oszacowaniem. Na egzaminie zwykle wygrywa uporządkowany schemat: jednostki → wzór → obliczenie → sprawdzenie.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że natężenie przepływu 3 dm³/s oznacza 0,003 m³/s.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Litr" – przeliczenie 1 l = 1 dm³ oraz relacja do m³, https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Metr sześcienny" – zależności jednostek objętości (m³, dm³), https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Natężenie przepływu" – definicja i zależność V = Q·t, https://pl.wikipedia.org/wiki/Nat%C4%99%C5%BCenie_przep%C5%82ywu - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z fizyki/techniki cieplnej: przepływy, jednostki SI i pochodne
  • Zadania rachunkowe z przeliczeń jednostek (dm³↔m³, h↔s)
  • Materiały producentów pomp i stacji napełniających (pojęcie wydajności Q)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego