KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 42.
Sprzedaż w sklepie spożywczym w roku ubiegłym wyniosła 400 000 zł, a na rok bieżący zaplanowano jej wzrost do 500 000 zł. Wskaźnik dynamiki sprzedaży wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik dynamiki to relacja wartości bieżącej do wartości z okresu bazowego wyrażona w procentach: (500 000 / 400 000) × 100% = 1,25 × 100% = 125%. Wynik powyżej 100% oznacza wzrost sprzedaży względem roku ubiegłego.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik dynamiki (często nazywany indeksem dynamiki) służy do porównania wielkości z dwóch okresów: okresu bazowego (tu: rok ubiegły) oraz okresu bieżącego/planowanego (tu: rok bieżący). Standardowo wyraża się go w procentach.

Wzór:
wskaźnik dynamiki = (wartość w okresie bieżącym / wartość w okresie bazowym) × 100%

W zadaniu:
• sprzedaż w roku ubiegłym (bazowa) = 400 000 zł
• sprzedaż planowana na rok bieżący = 500 000 zł

Podstawiamy do wzoru:
(500 000 / 400 000) × 100% = 1,25 × 100% = 125%.

Interpretacja: 125% oznacza, że sprzedaż ma stanowić 125% poziomu z roku ubiegłego, czyli ma wzrosnąć o 25% (bo 125% − 100% = 25%). To ważne rozróżnienie: wskaźnik dynamiki pokazuje poziom "nowe względem starego", a nie sam przyrost.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
• "100%" odpowiadałoby sytuacji bez zmiany (500 000 musiałoby równać się 400 000).
• "110%" oznaczałoby wzrost o 10% (wtedy wartość bieżąca wynosiłaby 440 000).
• "120%" oznaczałoby wzrost o 20% (wtedy wartość bieżąca wynosiłaby 480 000).
Żadna z tych wartości nie pasuje do planu 500 000 zł przy bazie 400 000 zł.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz dwa poziomy (bazowy i bieżący), zawsze sprawdź, co jest mianownikiem. W dynamice mianownik to okres bazowy, a dopiero na końcu przeliczamy na procenty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik dynamiki sprzedaży pokazuje, jaki procent wartości z okresu bazowego stanowi wartość z okresu bieżącego. Liczy się go jako (sprzedaż bieżąca / sprzedaż bazowa) × 100%. Wynik 125% oznacza, że sprzedaż jest na poziomie 125% poprzedniej, czyli wzrost o 25%.
Ustal okres bazowy (np. rok ubiegły) i okres bieżący (np. rok bieżący/plan). Następnie podziel wartość bieżącą przez bazową i pomnóż przez 100%. To ważne, by w mianowniku była wartość z okresu bazowego, bo od niej liczymy zmianę.
Rok ubiegły pełni rolę punktu odniesienia (bazy). Dzielenie przez bazę odpowiada na pytanie: "ile razy" (lub jaki procent) stanowi nowa wartość w stosunku do starej. Gdyby dzielić przez rok bieżący, interpretacja byłaby inna i nie odpowiadałaby typowej definicji dynamiki.
Nie. 125% to poziom sprzedaży w stosunku do bazy. Wzrost względem 100% wynosi tu 25 punktów procentowych, czyli wzrost o 25%. Wzrost "o 125%" oznaczałby poziom 225% (bo 100% + 125% = 225%), co jest zupełnie inną sytuacją.
Porównaj liczby: jeśli bieżąca sprzedaż jest większa od bazowej, wskaźnik musi być > 100%. Jeśli jest mniejsza, wskaźnik < 100%. Gdy różnica wygląda na około jedną czwartą wartości bazowej, wynik około 125% jest logiczny.
Najpierw policz iloraz bieżącej do bazowej. Jeśli wychodzi 1,25, to po przemnożeniu przez 100% otrzymasz 125%. Gdy iloraz jest np. 1,2, wtedy poprawne byłoby 120%. Ta metoda pozwala uniknąć zgadywania i pomyłek w procentach.
Najczęściej myli się przyrost kwotowy z procentowym (np. 100 000 zł traktowane jako 100%), wybiera złą podstawę dzielenia (dzieli przez 500 000 zamiast 400 000) albo zapomina o mnożeniu przez 100%. Pomaga zapisanie krótkiego wzoru przed liczeniem.
Wtedy, gdy wartość bieżąca jest taka sama jak bazowa. Przykładowo, jeśli sprzedaż w roku ubiegłym i bieżącym wynosi po 400 000 zł, iloraz to 1, a po pomnożeniu przez 100% otrzymujemy 100%. Taki wynik oznacza brak zmiany.
Wskaźniki dynamiki pomagają porównywać wpływy lub koszty rok do roku i oceniać realność planu. Jeśli plan zakłada 125% wpływów, to oznacza konieczność wzrostu o 25% względem bazy. To ułatwia analizę, czy założenia są spójne z trendami i możliwościami.
Od wskaźnika dynamiki odejmij 100%. Przykład: dynamika 125% oznacza wzrost o 25%. Dynamika 90% oznacza spadek o 10%. To szybka metoda interpretacji wyniku, ale pamiętaj: najpierw wskaźnik mówi o poziomie względem bazy, dopiero potem o zmianie.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik dynamiki to relacja wartości bieżącej do wartości z okresu bazowego wyrażona w procentach: (500 000 / 400 000) × 100% = 1,25 × 100% = 125%.

Źródła:

  • Główny Urząd Statystyczny (GUS), Vademecum/pojęcia statystyczne – hasła dotyczące indeksów i wskaźników dynamiki (materiały definicyjne), https://stat.gov.pl/ - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl), "Indeks (ekonomia)" – opis indeksów i relacji okresu bieżącego do bazowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Indeks_(ekonomia) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy statystyki opisowej: wskaźniki dynamiki i indeksy (materiały dydaktyczne do matematyki/ekonomii)
  • Kurs/rozdział: procenty w praktyce (obliczenia procentowe i interpretacja)
  • Materiały GUS wyjaśniające pojęcia: indeksy i wskaźniki dynamiki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego