Koszt wytworzenia dania to 15 zł, a cena sprzedaży to 45 zł. Najpierw oblicza się zysk (różnicę między ceną a kosztem):
zysk = 45 zł − 15 zł = 30 zł.
Następnie trzeba ustalić, jaka jest podstawa procentowania. W praktyce gastronomicznej w kalkulacjach często spotyka się liczenie "procentu" jako relacji zysku do kosztu (to jest narzut):
narzut = (zysk / koszt) × 100% = (30 / 15) × 100% = 200%.
Dlatego odpowiedź "200%" pasuje do obliczenia zysku w procentach względem kosztu.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne w tym ujęciu?
- "66,67%" otrzymuje się, gdy zysk dzieli się przez cenę sprzedaży: 30/45 × 100%. To jest typowe dla marży liczonej od ceny, ale nie dla narzutu od kosztu.
- "300%" sugeruje zbyt wysoki udział zysku; oznaczałoby to, że zysk jest trzykrotnością kosztu (przy koszcie 15 zł musiałby wynosić 45 zł, a wtedy cena sprzedaży byłaby 60 zł).
- "150%" odpowiadałoby sytuacji, w której zysk stanowi 1,5 kosztu (zysk 22,50 zł przy koszcie 15 zł), co nie pasuje do danych z zadania.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy procent ma być liczony od kosztu (narzut) czy od ceny sprzedaży (marża). Najbezpieczniej jest policzyć zysk, a potem świadomie wybrać podstawę dzielenia.
