KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 5.
U podopiecznego z paraplegią występuje porażenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Paraplegia oznacza porażenie lub znaczny niedowład obejmujący obie kończyny dolne (typowo w następstwie uszkodzenia rdzenia kręgowego poniżej odcinka szyjnego). Porażenie po jednej stronie ciała to hemiplegia, czterech kończyn to tetraplegia, a jednej kończyny to monoplegia.

Pełne wyjaśnienie:

Paraplegia to termin neurologiczny odnoszący się do porażenia lub znacznego niedowładu obu kończyn dolnych. Najczęściej wiąże się z uszkodzeniem rdzenia kręgowego na poziomie piersiowym, lędźwiowym lub krzyżowym (czyli poniżej odcinka szyjnego), co pozostawia kończyny górne względnie sprawne.

W praktyce opiekuńczej ma to duże znaczenie, bo osoba z paraplegią zwykle:

  • ma ograniczoną lub zniesioną możliwość chodzenia,
  • może potrzebować wózka i pomocy w transferach (łóżko–wózek, toaleta),
  • wymaga profilaktyki powikłań unieruchomienia (odleżyny, przykurcze, zakrzepica),
  • często potrzebuje wsparcia w higienie i ubieraniu, ale przy zachowanej sile rąk może część czynności wykonywać samodzielnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do paraplegii:

  • "kończyn po jednej stronie ciała" opisuje hemiplegię, typową np. po udarze mózgu, gdzie osłabienie dotyczy jednej połowy ciała.
  • "czterech kończyn" odpowiada tetraplegii (porażeniu czterokończynowemu), zwykle przy uszkodzeniu rdzenia na poziomie szyjnym.
  • "jednej kończyny" to monoplegia, czyli porażenie dotyczące tylko jednej kończyny.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na przedrostki. Para- (dwie), tetra- (cztery), mono- (jedna), hemi- (połowa/ jedna strona). To pozwala szybko i poprawnie rozróżniać typy porażeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Paraplegia to porażenie lub znaczny niedowład obejmujący obie kończyny dolne. Najczęściej wynika z uszkodzenia rdzenia kręgowego poniżej odcinka szyjnego, dlatego kończyny górne mogą pozostać sprawne lub sprawniejsze.
Paraplegia dotyczy kończyn dolnych, a tetraplegia obejmuje cztery kończyny (dolne i górne). W praktyce wskazuje to zwykle na inny poziom uszkodzenia rdzenia: tetraplegia częściej wiąże się z odcinkiem szyjnym.
Hemiplegia oznacza porażenie po jednej stronie ciała (np. prawa ręka i prawa noga). Paraplegia dotyczy obu nóg. Pomyłka wynika często z kojarzenia porażeń z udarem, gdzie hemiplegia występuje częściej.
Monoplegia to porażenie jednej kończyny. Może mieć różne przyczyny (np. uszkodzenie nerwów obwodowych, miejscowe urazy, niektóre choroby neurologiczne). Nie opisuje typowego obrazu uszkodzenia rdzenia jak paraplegia.
Rdzeń kręgowy przewodzi impulsy nerwowe do mięśni i odbiera czucie. Gdy dojdzie do jego uszkodzenia na poziomie poniżej szyi, sygnały do nóg mogą zostać przerwane, co skutkuje porażeniem/niedowładem kończyn dolnych charakterystycznym dla paraplegii.
Typowe są trudności z chodzeniem i transferami, ryzyko odleżyn, potrzeba regularnego pozycjonowania oraz ćwiczeń przeciwprzykurczowych. Często ważna jest też obserwacja skóry, wsparcie w higienie i dopasowanie otoczenia (np. wózek, uchwyty).
Najważniejsze jest zabezpieczenie przed upadkiem: hamulce wózka, stabilne obuwie opiekuna, usunięcie przeszkód i asekuracja tułowia. Dobór techniki zależy od siły rąk podopiecznego; gdy to możliwe, zachęca się do aktywnego udziału w transferze.
Częste błędy to wybór "na ucho" (mylenie para- z hemi-), pomijanie liczby zajętych kończyn oraz automatyczne kojarzenie porażeń z udarem. Pomaga zapamiętanie przedrostków: mono=1, para=2, tetra=4, hemi=połowa.
Przydatne jest skojarzenie liczby: mono = jeden, para = dwa, tetra = cztery, a hemi = połowa (jedna strona ciała). Na egzaminie szybko porównaj to z zakresem porażenia w odpowiedziach.
Nie zawsze. W praktyce klinicznej spotyka się zarówno porażenie, jak i różny stopień niedowładu. W testach egzaminacyjnych termin "paraplegia" najczęściej odnosi się do zajęcia obu kończyn dolnych, niezależnie od nasilenia.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Paraplegia oznacza porażenie lub znaczny niedowład obejmujący obie kończyny dolne (typowo w następstwie uszkodzenia rdzenia kręgowego poniżej odcinka szyjnego)."

Źródła:

  • Merriam-Webster Medical Dictionary – hasło "paraplegia" (definicja), https://www.merriam-webster.com/medical/paraplegia - accessed 2026-02-28
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – informacje o urazach rdzenia kręgowego i konsekwencjach funkcjonalnych, https://medlineplus.gov/spinalcordinjuries.html - accessed 2026-02-28
  • MSD Manual Professional Version – Spinal Cord Injury (omówienie objawów zależnych od poziomu uszkodzenia), https://www.msdmanuals.com/professional/injuries-poisoning/spinal-cord-injury/spinal-cord-injury - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw neurologii (definicje: para-, tetra-, hemi-, monoplegia)
  • Materiały szkoleniowe z opieki długoterminowej: transfery, pozycjonowanie, profilaktyka odleżyn
  • Słowniki i encyklopedie terminów medycznych (hasła: paraplegia, hemiplegia, tetraplegia, monoplegia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego