KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 14.
Urządzenie drogowe zużywa 7,5 litra paliwa w ciągu 1 godziny pracy. Objętość zbiornika paliwa urządzenia wynosi 15 litrów. Ile razy w ciągu 16 godzin pracy urządzenia należy napełnić jego zbiornik paliwa, jeżeli przed rozpoczęciem pracy zbiornik jest pusty?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz łączne zużycie paliwa: 7,5 l/h × 16 h = 120 l.
Policz liczbę napełnień: pojemność zbiornika 15 l, start z pustym, więc potrzeba 120 l ÷ 15 l = 8 pełnych napełnień. Dlatego poprawna odpowiedź to 8 razy.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy typowego obliczenia eksploatacyjnego: ile razy trzeba zatankować maszynę, znając jej zużycie paliwa na godzinę, czas pracy oraz pojemność zbiornika.

Krok 1: oblicz całkowite zużycie paliwa
Zużycie godzinowe wynosi 7,5 l/h, a czas pracy 16 h. Zatem:

zużycie całkowite = 7,5 × 16 = 120 (litrów)

Maszyna w ciągu całej pracy zużyje łącznie 120 l paliwa.

Krok 2: przelicz zużycie na liczbę napełnień zbiornika
Pojemność zbiornika to 15 l. Skoro przed rozpoczęciem pracy zbiornik jest pusty, to każde "napełnienie zbiornika" dostarcza maksymalnie 15 l paliwa do wykorzystania. Aby dostarczyć łącznie 120 l, liczysz:

liczba napełnień = 120 ÷ 15 = 8

Odpowiedź "8 razy" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "6 razy" oznaczałoby dostarczenie 6 × 15 = 90 l, czyli za mało na 16 godzin pracy (brakowałoby 30 l).
  • "10 razy" oznaczałoby 150 l, czyli więcej niż wynika z danych; taki wynik zwykle bierze się z błędu rachunkowego lub z błędnego założenia o większym zużyciu.
  • "12 razy" oznaczałoby 180 l; to także nie wynika z obliczeń i może wynikać z pomylenia działań (np. mnożenia zamiast dzielenia w drugim kroku).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rób kontrolę sensu wyniku. Jeśli 15 l starcza na 2 godziny (bo 15 ÷ 7,5 = 2), to przez 16 godzin będzie to 16 ÷ 2 = 8 tankowań. Taka szybka kontrola pozwala wyłapać pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż zużycie godzinowe (l/h) przez liczbę godzin pracy (h). Otrzymasz zużycie całkowite w litrach. Przykład: 7,5 l/h × 16 h = 120 l. To podstawowy schemat w planowaniu eksploatacji maszyn na budowie.
Bo całkowite zużycie to 120 l, a jednorazowo (pełny zbiornik) można dostarczyć 15 l. Dzielisz więc 120 ÷ 15 = 8. Dodatkowo start jest z pustym zbiornikiem, więc nie "odejmujesz" żadnego wcześniejszego tankowania.
l/h to litry na godzinę, czyli ile paliwa maszyna zużywa w 1 godzinę pracy. Aby policzyć zużycie w dłuższym czasie, mnożysz l/h przez liczbę godzin. To podobna logika jak w prędkości km/h i drodze.
Możesz policzyć, na ile godzin wystarcza pełny zbiornik: 15 ÷ 7,5 = 2 godziny. Skoro jedna "pełna porcja" paliwa daje 2 h pracy, to przez 16 h potrzebujesz 16 ÷ 2 = 8 napełnień. To szybka kontrola.
Gdy zużycie całkowite nie jest wielokrotnością pojemności zbiornika. Wtedy ostatnie tankowanie może być niepełne, ale nadal jest potrzebne, więc liczbę tankowań zaokrąglasz w górę do pełnej liczby. Tutaj nie trzeba, bo 120 jest podzielne przez 15.
Tak, bo warunek początkowy mówi, ile paliwa masz na starcie. Gdyby zbiornik był pełny, pierwsze 15 l byłoby już dostępne i liczba "napełnień w trakcie" mogłaby wyjść mniejsza. W tym zadaniu zaczynasz od zera.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie mnożenia przez czas (liczenie tylko 7,5 l), pomylenie działań (mnożenie przez 15 zamiast dzielenia), błędna interpretacja "pustego zbiornika" oraz brak kontroli sensu wyniku (czy litrów starczy na liczbę godzin).
Pomagają zaplanować przerwy na tankowanie, zamówić odpowiednią ilość paliwa na zmianę, ocenić ryzyko przestojów oraz porównać spalanie różnych maszyn. To praktyczna część eksploatacji i organizacji robót ziemnych oraz drogowych.
Najpierw musisz przeliczyć to na zużycie w konkretnym czasie lub na konkretną drogę. Potrzebna będzie prędkość albo dystans, by wyznaczyć liczbę kilometrów. Dopiero potem liczysz litry i dzielisz przez pojemność zbiornika, aby dostać liczbę tankowań.
Jeśli pytanie brzmi "ile razy należy napełnić zbiornik", zwykle oznacza to liczbę zdarzeń tankowania. Gdy wychodzi 8,2, to w praktyce potrzebujesz jeszcze jednego tankowania, więc przyjmujesz 9. Zawsze czytaj, czy dopuszczalne są dolewki częściowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Oblicz łączne zużycie paliwa: 7,5 l/h × 16 h = 120 l.Policz liczbę napełnień: pojemność zbiornika 15 l, start z pustym, więc potrzeba 120 l ÷ 15 l = 8 pełnych napełnień."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mnożenie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Dzielenie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzielenie (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z matematyki zawodowej (procenty, proporcje, jednostki)
  • Materiały szkolne z eksploatacji maszyn budowlanych: zużycie paliwa, planowanie pracy
  • Zadania typu maturalnego/egzaminacyjnego z obliczeń praktycznych (jednostki, tempo pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego