KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 1.
W archiwum zauważasz, że dokumenty zaczynają blaknąć i stają się trudne do odczytania. Które urządzenie biurowe powinieneś użyć, aby zapewnić długotrwałe przechowywanie informacji z tych dokumentów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skaner pozwala wykonać cyfrową kopię treści dokumentu, dzięki czemu informacja zostaje utrwalona nawet wtedy, gdy oryginał na papierze dalej blaknie. Drukarka tworzy wydruk, niszczarka usuwa dokument, a faks służy głównie do przesyłania, nie do trwałego zabezpieczenia zasobu.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli dokumenty w archiwum zaczynają blaknąć i stają się trudne do odczytania, kluczowe jest szybkie zabezpieczenie informacji, czyli utrwalenie samej treści niezależnie od stanu nośnika (papieru). Najbardziej właściwym urządzeniem biurowym do takiego celu jest skaner, ponieważ umożliwia wykonanie kopii cyfrowej (obrazu dokumentu), którą można następnie przechowywać, kopiować i udostępniać bez dalszego niszczenia oryginału.

Dlaczego pozostałe urządzenia nie spełniają celu?

  • Drukarka nie przenosi informacji z blaknącego dokumentu "do środka" komputera sama z siebie. Może jedynie wydrukować coś, co już jest w postaci pliku. Bez wcześniejszego pozyskania obrazu/tekstu (np. skanerem) nie rozwiązuje problemu utraty czytelności.
  • Niszczarka do papieru działa przeciwnie do wymaganego celu: fizycznie niszczy dokument. W archiwum może być używana wyłącznie w procedurach brakowania/niszczenia, a nie do zabezpieczania treści blaknących materiałów.
  • Faks służy przede wszystkim do przesyłania kopii dokumentu na odległość. Choć historycznie wiąże się z "kopią", nie jest narzędziem archiwalnym do długotrwałego utrwalania informacji i zwykle obniża jakość (kompresja, wydruk po stronie odbiorcy).

W praktyce archiwalnej skanowanie jest często pierwszym krokiem do: tworzenia kopii użytkowych, ograniczania dostępu do oryginałów, a także dalszej obróbki (np. porządkowania plików, opisu metadanymi). Sam skan nie zastępuje konserwacji papieru, ale chroni informację, gdy stan fizyczny dokumentu szybko się pogarsza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skanowanie tworzy kopię cyfrową treści dokumentu, więc informacja może zostać zachowana i powielana nawet wtedy, gdy oryginał nadal traci czytelność. Dodatkowo ogranicza się konieczność częstego sięgania po oryginał, co zmniejsza ryzyko dalszych uszkodzeń.
Do digitalizacji używa się skanera, ponieważ zamienia obraz strony na plik (np. graficzny), który można przechowywać i kopiować. Drukarka nie pobiera treści z papieru, niszczarka ją usuwa, a faks jest narzędziem do przesyłania, nie do trwałego zabezpieczenia zasobu.
Drukarka wykonuje wydruk z istniejącego pliku, ale sama nie "zgrywa" treści z papieru do postaci cyfrowej. Jeśli treść zanika na oryginale, najpierw trzeba ją pozyskać (np. skanerem), a dopiero potem ewentualnie można drukować kopie użytkowe.
Nie jest to zalecane. Faks służy głównie do transmisji, a jakość bywa ograniczona (kompresja, gorsza czytelność drobnych znaków). Do archiwizacji i zabezpieczenia informacji lepsza jest kopia cyfrowa ze skanera, bo łatwiej ją kontrolować, kopiować i przechowywać.
Warto skanować, gdy dokument jest zagrożony utratą czytelności (blaknięcie, kruchość papieru) albo gdy spodziewane jest częste udostępnianie. Skan działa jako kopia informacyjna/użytkowa, dzięki czemu oryginał można ograniczyć do przechowywania i ochrony.
Najczęściej myli się funkcje urządzeń: wybiera się drukarkę "bo robi kopie", mimo że nie pobiera treści z papieru; albo zakłada się, że faks zapewnia trwałe przechowanie. Klucz to odróżnić: utrwalenie treści (skan) vs wydruk vs transmisja vs niszczenie.
Chodzi o zachowanie treści dokumentu w formie, którą można odczytać mimo degradacji oryginału. W pytaniu egzaminacyjnym oznacza to wykonanie kopii (np. skanu) i jej przechowywanie tak, aby w razie potrzeby dało się odtworzyć informację bez korzystania z blaknącego papieru.
Skanowanie daje plik cyfrowy, który można archiwizować i kopiować bez straty oryginału. Kserowanie (kopiowanie) daje kolejną kartkę papieru i nie rozwiązuje problemu zarządzania plikami oraz długiego utrzymania kopii w systemie. W pytaniu o utrwalenie informacji zwykle chodzi o skan.
Tak, ale w innym typie pytania: niszczarka jest właściwa, gdy mowa o zniszczeniu dokumentacji zgodnie z procedurą brakowania lub ochroną danych po wycofaniu akt. W pytaniu o zabezpieczenie blaknącej treści byłaby błędem, bo prowadzi do utraty informacji.
Najpierw ustal cel: czy chodzi o utrwalenie treści, ochronę nośnika, udostępnianie czy brakowanie. Potem dopasuj narzędzie: skaner do digitalizacji, drukarka do wydruku, faks do przesyłania, niszczarka do niszczenia. Ta analiza zwykle wystarcza do pewnego wyboru.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Skaner pozwala wykonać cyfrową kopię treści dokumentu, dzięki czemu informacja zostaje utrwalona nawet wtedy, gdy oryginał na papierze dalej blaknie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skaner (informatyka)" — opis funkcji urządzenia i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skaner_(informatyka) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Digitalizacja" — definicja digitalizacji i ogólny cel utrwalania treści w postaci cyfrowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Digitalizacja (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu digitalizacji i reprografii w archiwistyce (skanowanie, formaty plików, podstawy jakości)
  • Instrukcje producentów skanerów dotyczące rozdzielczości, trybów skanowania i zapisu plików
  • Podstawowe opracowania o ochronie i zabezpieczaniu zbiorów archiwalnych (czynniki niszczące, profilaktyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego