Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2016



PYTANIE NR 22.
W czerwcu przedsiębiorstwo transportowe przewiozło 200 t ładunku na odległość 1 000 km. Jaki jest koszt 1 tkm, jeżeli miesięczne koszty transportu wyniosły 50 000,00 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt 1 tkm to koszty całkowite podzielone przez pracę przewozową w tkm. Praca przewozowa: 200 t × 1 000 km = 200 000 tkm. Następnie 50 000 zł ÷ 200 000 tkm = 0,25 zł/tkm. Jednostki tkm/zł oznaczają wielkość odwrotną, więc nie pasują do pytania.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik kosztu 1 tkm (zł/tkm) mówi, ile kosztuje przewóz jednej tony ładunku na odległość jednego kilometra. Żeby go policzyć, trzeba najpierw wyznaczyć pracę przewozową w tonowo-kilometrach:

1) Praca przewozowa:
masa × odległość = 200 t × 1 000 km = 200 000 tkm

2) Koszt jednostkowy:
koszty całkowite ÷ praca przewozowa = 50 000 zł ÷ 200 000 tkm = 0,25 zł/tkm

Odpowiedź "0,25 zł/tkm" jest więc poprawna, bo ma właściwą metodę i właściwą jednostkę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,20 zł/tkm" – to wynik zbyt niski; przy podanych danych nie wynika z poprawnego podzielenia 50 000 przez 200 000.
  • "4,00 tkm/zł" – ma odwróconą jednostkę. tkm/zł oznacza, ile pracy przewozowej przypada na 1 zł kosztu (to odwrotność kosztu jednostkowego), a pytanie dotyczy zł/tkm.
  • "40,00 tkm/zł" – również jest wielkością odwrotną i dodatkowo liczbowo nie odpowiada odwrotności 0,25 zł/tkm (która wynosiłaby 4 tkm/zł).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostkę w pytaniu. Jeśli ma być zł/tkm, to w ostatnim kroku musisz dzielić zł przez tkm, a nie odwrotnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest tkm w transporcie?
tkm (tonokilometr) to miara pracy przewozowej: przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km. Liczy się go zwykle jako masa (t) × odległość (km). Dzięki tkm można porównywać przewozy o różnych masach i dystansach.
Jak obliczyć pracę przewozową w tkm?
Pracę przewozową oblicza się jako iloczyn masy ładunku i odległości: tkm = t × km. Przykład: 200 t przewiezione na 1000 km daje 200 000 tkm. To wartość, do której odnosi się wiele wskaźników kosztowych.
Jak obliczyć koszt 1 tkm krok po kroku?
Najpierw policz tkm: masa × odległość. Potem zastosuj wzór: koszt 1 tkm = koszty całkowite / tkm. Na końcu sprawdź jednostkę: wynik musi wyjść w zł/tkm, a nie w tkm/zł.
Dlaczego wynik musi być w zł/tkm, a nie w tkm/zł?
Pytanie o "koszt 1 tkm" dotyczy tego, ile zł przypada na jedną jednostkę pracy (tkm). Jednostka tkm/zł jest odwrotna: mówi, ile tkm "kupisz" za 1 zł. To inny wskaźnik, więc nie odpowiada treści pytania.
Jakie koszty wchodzą w miesięczne koszty transportu w takim zadaniu?
Najczęściej przyjmuje się sumę kosztów stałych (np. amortyzacja, ubezpieczenia, licencje) oraz zmiennych (np. paliwo, wynagrodzenia kierowców, serwis, opłaty drogowe). W zadaniu egzaminacyjnym zwykle korzysta się z podanej kwoty jako kosztu całkowitego.
Czy koszt 1 tkm można porównywać między różnymi trasami?
Tak, to jedno z głównych zastosowań wskaźnika. Porównując zł/tkm dla różnych tras lub okresów, łatwiej ocenić efektywność przewozów. Trzeba jednak pamiętać, że na koszt wpływa m.in. wykorzystanie ładowności, typ ładunku, opłaty drogowe i warunki eksploatacji.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy obliczaniu kosztu tkm?
Najczęstsze są: mylenie jednostek (zł/tkm vs tkm/zł), dzielenie kosztów tylko przez masę albo tylko przez kilometry, pomijanie kroku wyznaczenia tkm oraz brak kontroli sensu wyniku. Pomaga zapisanie wzoru i jednostek przy każdym kroku.
Czy w zadaniach trzeba uwzględniać puste przebiegi pojazdu?
W prostych zadaniach, jeśli nie podano informacji o pustych przebiegach, zwykle się ich nie uwzględnia i liczy się tkm tylko dla przewiezionego ładunku. Jeśli w treści są dane o przejazdach bez ładunku, wtedy analizuje się je oddzielnie (np. przez wozokilometry lub koszty na km).
Kiedy wskaźnik zł/tkm jest szczególnie przydatny w firmie transportowej?
Jest przydatny przy wycenie zleceń, analizie rentowności tras, porównywaniu ofert podwykonawców oraz monitorowaniu wpływu zmian kosztów (np. paliwa) na opłacalność. Pozwala przeliczyć koszty na wspólną bazę niezależną od masy i odległości.
Jak sprawdzić szybko, czy wynik kosztu tkm ma sens?
Zrób kontrolę jednostek: koszty są w zł, a praca w tkm, więc wynik musi być w zł/tkm. Potem oceń skalę: im większa praca przewozowa przy tych samych kosztach, tym mniejszy koszt jednostkowy. Jeśli wyjdzie tkm/zł, to znak, że odwrócono dzielenie.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt 1 tkm to koszty całkowite podzielone przez pracę przewozową w tkm.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tonokilometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Eurostat Statistics Explained: "Glossary: Tonne-kilometre" – https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Tonne-kilometre (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw ekonomiki i organizacji transportu (dział: koszty w transporcie, wskaźniki efektywności)
  • Notatki/ściąga ze wzorami logistycznymi: praca przewozowa, koszt jednostkowy, stawka przewozowa
  • Zestawy zadań rachunkowych z kalkulacji kosztów w transporcie (tkm, wozokm, tony, km)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego