KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 34.
W hurtowni przeprowadzono inwentaryzację, w wyniku której ujawniono różnice w stanie zapasów towarów X i Y. Kierownik jednostki podjął decyzję o kompensacie niedoboru towaru Y z nadwyżką towaru X. Korzystając z danych zawartych w tabeli, ustal wartość kompensaty.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z inwentaryzacją towarów w hurtowni, co jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość kompensaty ustala się na podstawie danych z tabeli jako wartość możliwą do wzajemnego "pokrycia" niedoboru i nadwyżki. W praktyce kompensuje się tylko do wysokości mniejszej z tych różnic (po przeliczeniu na wartość wg właściwych cen/ilości z tabeli). Dla podanych danych daje to 200,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Kompensata różnic inwentaryzacyjnych polega na wzajemnym "zbilansowaniu" niedoboru z nadwyżką, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to uzasadnione i dopuszczone przyjętymi zasadami rozliczania inwentaryzacji w jednostce. W zadaniu wskazano, że kierownik jednostki podjął decyzję o kompensacie niedoboru towaru Y z nadwyżką towaru X, więc należy obliczyć wartość kompensaty na podstawie danych liczbowych z tabeli.

Metoda postępowania jest następująca:

  • Ustalić wartość niedoboru towaru Y: (wielkość niedoboru w szt./kg itp.) × (cena jednostkowa Y z tabeli).
  • Ustalić wartość nadwyżki towaru X: (wielkość nadwyżki) × (cena jednostkowa X z tabeli).
  • Wartość kompensaty to mniejsza z tych dwóch wartości, ponieważ nie da się skompensować więcej niż wynosi dostępna nadwyżka ani więcej niż wynosi sam niedobór.

Dlatego odpowiedź "200,00 zł" jest poprawna: odpowiada wartości, którą można realnie skompensować między wskazanymi towarami na podstawie danych z tabeli.

Pozostałe propozycje odpowiedzi są typowymi wynikami błędów rachunkowych lub interpretacyjnych:

  • "250,00 zł" bywa skutkiem użycia niewłaściwej ceny jednostkowej (np. pomylenie cen X i Y) albo przeliczenia niewłaściwej ilości.
  • "800,00 zł" często wynika z przyjęcia pełnej wartości jednej różnicy (np. całego niedoboru) bez ograniczenia do wartości mniejszej, albo z błędu mnożenia.
  • "1 000,00 zł" jest typowe dla błędu skali (np. pomylenie sztuk z opakowaniami, przesunięcie przecinka) lub zsumowania wartości zamiast wybrania wartości podlegającej kompensacie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz osobno wartość niedoboru i wartość nadwyżki, a dopiero potem wybierz mniejszą jako kompensatę. To ogranicza ryzyko wyboru "dużej" odpowiedzi na skróty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompensata to rozliczenie, w którym niedobór i nadwyżka mogą się wzajemnie "pokryć" w określonym zakresie. W praktyce oznacza to, że ustalasz wartość niedoboru i wartość nadwyżki (na podstawie ilości i ceny), a kompensujesz tylko tyle, ile wynosi mniejsza z tych wartości.
Najpierw przelicz każdą różnicę na pieniądze: ilość × cena jednostkowa z tabeli (osobno dla niedoboru Y i nadwyżki X). Następnie porównaj te dwie wartości. Wartość kompensaty to zwykle mniejsza z nich, bo nie skompensujesz więcej, niż "masz" do pokrycia.
Bo kompensata jest ograniczona faktycznym "zasobem" nadwyżki. Jeśli nadwyżka ma mniejszą wartość niż niedobór, to po jej wykorzystaniu nadal pozostaje część niedoboru do odrębnego rozliczenia. Typowy błąd na egzaminie to przyjęcie pełnej wartości niedoboru bez sprawdzenia limitu.
Najważniejsze są: wielkość niedoboru towaru Y, wielkość nadwyżki towaru X oraz ceny jednostkowe przypisane tym towarom (dokładnie te z tabeli). Bez cen nie da się przejść z ilości na wartość, a zadanie pyta właśnie o wartość kompensaty.
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej finalnie ustala się wartość kompensaty (zł). Ilości są punktem wyjścia, ale dopiero po przemnożeniu przez właściwą cenę z tabeli otrzymujesz wartości do porównania. Samo porównanie ilości może być mylące, gdy ceny X i Y są różne.
Najczęściej: (1) pomylenie cen jednostkowych towarów, (2) kompensowanie "większej" wartości zamiast mniejszej, (3) pominięcie przeliczenia ilości na wartość, (4) błędy w przecinku i zaokrągleniach, (5) zsumowanie niedoboru i nadwyżki zamiast ustalenia części wspólnej do kompensaty.
Stosuje się ją po ustaleniu różnic inwentaryzacyjnych, gdy jednostka uzna, że określone niedobory i nadwyżki mogą się wzajemnie rozliczyć (np. w tej samej grupie zapasów, w podobnych warunkach powstania). W zadaniu przesłanką jest decyzja kierownika jednostki o kompensacie.
Bo kompensata nie jest automatyczna "z definicji" — w praktyce wymaga przyjęcia odpowiednich zasad rozliczania i decyzji organizacyjnej. Na egzaminie to sygnał, że masz wykonać obliczenie kompensaty, a nie rozliczać niedoboru i nadwyżki całkowicie oddzielnie bez ich wzajemnego porównania.
Po obliczeniu wartości niedoboru i nadwyżki sprawdź, czy wynik kompensaty nie przekracza żadnej z nich. Kompensata musi być ≤ wartości niedoboru i ≤ wartości nadwyżki. Jeśli wyszła większa, to znaczy, że użyto złej ceny, złej ilości lub wykonano niewłaściwe działanie (np. dodawanie).
Ćwicz schemat: różnica ilościowa → wartość → porównanie → wniosek. Rozwiązuj zadania, w których ceny X i Y są różne (to wymusza przeliczenie), oraz takie, gdzie nadwyżka jest mniejsza od niedoboru (i odwrotnie). Zwracaj uwagę na zapisy kwotowe i poprawne formatowanie zł i groszy.
info

Około 29% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Wartość kompensaty ustala się na podstawie danych z tabeli jako wartość możliwą do wzajemnego "pokrycia" niedoboru i nadwyżki."

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej: rozdziały o inwentaryzacji i rozliczaniu różnic
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z EKA.7 dotyczące wyceny zapasów i dokumentów magazynowych
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne z zadaniami rachunkowymi o inwentaryzacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego