KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 24.
W hurtowni w czasie inwentaryzacji stwierdzono:
-niedobór towaru "A" 7 sztuk po 20 zł,
-nadwyżkę towaru "B" 5 sztuk po 15 zł.
Niedobór towaru "A" i nadwyżka towaru "B" kwalifikuje się do kompensaty. Kompensata powstałych różnic inwentaryzacyjnych wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompensata polega na wzajemnym rozliczeniu niedoboru i nadwyżki (gdy dopuszczalna). Wartość niedoboru: 7×20=140 zł, a wartość nadwyżki: 5×15=75 zł.
Do kompensaty przyjmuje się kwotę niższą, więc wynik to 75 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Kompensata różnic inwentaryzacyjnych oznacza, że część niedoboru można "pokryć" nadwyżką, jeśli spełnione są warunki dopuszczające takie rozliczenie (w zadaniu podano wprost, że niedobór towaru "A" i nadwyżka towaru "B" kwalifikują się do kompensaty).

Najpierw należy ustalić wartości obu różnic:

  • wartość niedoboru towaru "A": 7 szt. × 20 zł = 140 zł,
  • wartość nadwyżki towaru "B": 5 szt. × 15 zł = 75 zł.

Istota kompensaty w tym ujęciu polega na tym, że można skompensować tylko do wysokości mniejszej z tych wartości, bo nie da się "zlikwidować" większego niedoboru nadwyżką o niższej wartości. Dlatego kwota kompensaty to 75 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 65 zł zwykle wynika z przypadkowego działania lub pomylenia ceny/ilości; nie odpowiada wartości żadnej z różnic ani zasadzie "do wysokości mniejszej wartości".
  • 105 zł może być efektem odejmowania 140−35 albo innych nieuzasadnionych przekształceń; kompensata nie jest "dowolną różnicą", tylko konkretną kwotą rozliczenia.
  • 140 zł odpowiada wartości niedoboru, ale kompensata nie może być równa wartości większej, jeśli nadwyżka ma wartość 75 zł.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o kompensacie najpierw zawsze licz wartości (ilość × cena), a potem wybieraj mniejszą wartość jako kwotę możliwą do skompensowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompensata to rozliczenie niedoboru i nadwyżki przez ich wzajemne "pokrycie", jeśli można je ze sobą zestawić zgodnie z zasadami przyjętymi w jednostce. W praktyce oznacza to, że część niedoboru może zostać skorygowana nadwyżką, ale tylko do określonej wartości.
Najpierw przelicz ilość na wartość: ilość × cena. Dla niedoboru i nadwyżki robisz to osobno, np. 7 szt. × 20 zł oraz 5 szt. × 15 zł. Dopiero na podstawie tych wartości ustala się kwoty do rozliczenia lub kompensaty.
Bo nie da się skompensować niedoboru kwotą większą niż posiadana nadwyżka (i odwrotnie). Kompensata jest ograniczona "słabszą stroną" rozliczenia, czyli mniejszą z wartości. Reszta większej różnicy pozostaje do odrębnego rozliczenia.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych kompensata jest liczona w wartości, czyli w złotych, po wycenie różnic (ilość × cena). Porównywanie samych sztuk może prowadzić do błędu, gdy towary mają różne ceny jednostkowe.
Najczęściej uczniowie: (1) odejmują wartości (np. 140−75) zamiast ustalić kwotę kompensaty, (2) przyjmują większą wartość (140) "bo to niedobór", (3) mieszają ilości i ceny. Pomaga schemat: wycena obu różnic → wybór mniejszej wartości.
Nie zawsze. W praktyce kompensata bywa ograniczona do sytuacji, gdy różnice są porównywalne i spełniają warunki określone w polityce rachunkowości/instrukcji inwentaryzacyjnej. W tym zadaniu warunek dopuszczalności kompensaty jest podany wprost.
To informacja, że nie musisz oceniać przesłanek formalnych (czy kompensata jest dopuszczalna). Masz przyjąć, że można ją zastosować i policzyć kwotę kompensaty na podstawie wartości niedoboru i nadwyżki. Dzięki temu zadanie sprawdza głównie rachunek i zasadę "do wysokości mniejszej wartości".
Najpierw wyceń: niedobór 7×20=140 zł, nadwyżka 5×15=75 zł. Kwota kompensaty to mniejsza wartość, czyli 75 zł. Pozostała część niedoboru (140−75) nie jest kompensatą, tylko różnicą pozostającą do dalszego rozliczenia.
Gdy w treści nie ma informacji o możliwości kompensaty albo wynika, że kompensata nie jest dopuszczalna, wtedy rozlicza się niedobory i nadwyżki oddzielnie. W takich zadaniach pytanie zwykle brzmi o "wartość niedoboru" lub "wartość nadwyżki", a nie o kompensatę.
Kluczowe są: ilość i cena jednostkowa dla każdej różnicy oraz informacja, że można zastosować kompensatę. Bez tych danych nie policzysz wartości (zł). Jeśli występują różne towary, zawsze przechodź na wartości, bo ceny mogą być inne.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Kompensata polega na wzajemnym rozliczeniu niedoboru i nadwyżki (gdy dopuszczalna)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z inwentaryzacji i rozliczania różnic (podręczniki do EKA.7)
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne z wyceny zapasów i kompensaty
  • Instrukcja inwentaryzacyjna jednostki (procedury wewnętrzne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego