KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 11.
W jaki sposób i przewodem o jakim przekroju ma być wykonana trójfazowa wewnętrzna linia zasilająca (WLZ), której obciążalność prądowa wynosi 220 A?
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą obciążalności prądowej przewodów miedzianych (Cu) w izolacji PVC.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór WLZ wykonuje się z tabel obciążalności długotrwałej, gdzie decydują: prąd obciążenia oraz sposób ułożenia przewodu (np. C/E).
Przy obciążalności 220 A dla wskazanego w zadaniu sposobu ułożenia właściwy jest przewód o przekroju 95 mm2; pozostałe kombinacje nie spełniają wymaganego prądu.

Pełne wyjaśnienie:

Wewnętrzną linię zasilającą (WLZ) dobiera się tak, aby jej obciążalność prądowa długotrwała była co najmniej równa prądowi obciążenia. W praktyce nie "zgaduje się" przekroju, tylko korzysta z tabel obciążalności, w których uwzględnione są warunki oddawania ciepła przez przewód.

Kluczowe są dwa elementy podane w pytaniu:

  • Obciążalność prądowa 220 A – to wartość, którą przewód musi przenieść w sposób ciągły bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury pracy izolacji.
  • Sposób wykonania (C/E) – to skrótowy opis metody ułożenia (warunki chłodzenia). Różne metody ułożenia dają różne dopuszczalne prądy dla tego samego przekroju, dlatego sposób C i sposób E nie są zamienne.

Odpowiedź "Sposób E i 95 mm2" jest poprawna, ponieważ dla tej metody ułożenia właśnie taki przekrój spełnia wymaganie 220 A wynikające z tablic obciążalności. Warianty z przekrojem 70 mm2 są zbyt małe dla 220 A w typowych tabelach – prowadziłyby do przeciążenia, a w konsekwencji do nadmiernego nagrzewania izolacji, skrócenia trwałości i ryzyka uszkodzeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Sposób C i 95 mm2" – mimo właściwego przekroju wskazuje inny sposób ułożenia niż wynikający z doboru dla zadanych warunków. W takich zadaniach metoda ułożenia jest częścią poprawnego wyniku.
  • "Sposób E i 70 mm2" – poprawna metoda ułożenia, ale za mały przekrój, więc brak spełnienia wymaganej obciążalności 220 A.
  • "Sposób C i 70 mm2" – jednocześnie błędna metoda i zbyt mały przekrój.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się pary "metoda ułożenia + przekrój", nie wybieraj samego przekroju. Najpierw ustal metodę (C/E), a dopiero potem odczytaj z tabel minimalny przekrój zapewniający wymagany prąd.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
WLZ (wewnętrzna linia zasilająca) to odcinek instalacji w budynku, który doprowadza energię od złącza/licznika do rozdzielnicy głównej lub rozdzielnic. Musi być dobrany na odpowiedni prąd i warunki ułożenia, bo pracuje zwykle z dużym obciążeniem.
To dopuszczalny prąd długotrwały, który przewód może przenosić w danych warunkach ułożenia bez przegrzewania izolacji. Nie jest to prąd chwilowy ani rozruchowy. W praktyce bierze się go z tabel obciążalności, zależnych od sposobu ułożenia i chłodzenia.
Bo sposób ułożenia zmienia warunki odprowadzania ciepła. Ten sam przekrój w lepiej chłodzonych warunkach może przenieść większy prąd niż w warunkach gorszego chłodzenia. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych metoda ułożenia jest częścią odpowiedzi, a nie dodatkiem.
Najczęściej trzeba skorzystać z tablic obciążalności prądowej: wybierasz metodę ułożenia (np. C/E), odszukujesz prąd obciążenia i dobierasz najmniejszy przekrój, który zapewnia co najmniej tę wartość. Potem sprawdzasz, czy odpowiedź zawiera właściwą parę: metoda + przekrój.
Tak, w wielu typowych zestawieniach obciążalności 70 mm2 nie osiąga 220 A w danych warunkach ułożenia, więc byłby przeciążony. Skutek to nadmierne nagrzewanie, przyspieszone starzenie izolacji i większe ryzyko awarii. Zawsze weryfikuj dobór w tabelach dla konkretnej metody.
Poza prądem i metodą ułożenia zwykle potrzebne są: materiał żyły (miedź/aluminium), liczba żył obciążonych, temperatura otoczenia, sposób grupowania z innymi przewodami oraz długość trasy (spadek napięcia). Egzamin często upraszcza te założenia, ale w pracy trzeba je sprawdzić.
Tak, w praktyce dobór przewodu i zabezpieczenia powinien być spójny: przewód nie może być przeciążany, a zabezpieczenie ma zadziałać, zanim przewód się przegrzeje. Jednak w pytaniach opartych o "obciążalność 220 A" punkt startowy jest prąd obciążenia i warunki ułożenia, a nie sam dobór wyłącznika.
Gdy zapotrzebowanie mocy jest duże lub występują odbiorniki trójfazowe (np. większe silniki, kuchnie elektryczne, rozdział obciążenia na fazy). WLZ trójfazowa pozwala ograniczyć prądy w poszczególnych żyłach i lepiej bilansować obciążenie instalacji budynku.
Typowe pomyłki to: ignorowanie metody ułożenia (C/E), wybieranie przekroju "na pamięć" bez tabel, mylenie obciążalności z prądem zabezpieczenia oraz nieuwzględnianie, że różne warunki chłodzenia dają różne prądy dla tego samego przekroju. Pomaga zasada: metoda ułożenia najpierw, przekrój potem.
Zwykle nie. Pytania o parę "sposób ułożenia + przekrój" sprawdzają umiejętność pracy z tablicami obciążalności i rozumienie wpływu warunków ułożenia na prąd dopuszczalny. Bez tej wiedzy łatwo wybrać przekrój zbyt mały (ryzyko przeciążenia) lub dobrać złą metodę.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie (tablice/zasady doboru obciążalności przewodów)
  • IEC 60364-5-52, Low-voltage electrical installations – Selection and erection of electrical equipment – Wiring systems (ampacity and installation methods)

Materiały:

  • Tablice obciążalności prądowej długotrwałej przewodów i kabli stosowane w praktyce projektowej
  • Podręczniki/kompendia z zakresu instalacji elektrycznych niskiego napięcia (dobór przewodów, metody ułożenia)
  • Materiały szkoleniowe SEP dotyczące doboru przewodów i zabezpieczeń w instalacjach nn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego