KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 17.
W jakim czasie spycharka gąsiennicowa 74 kW/100 KM powinna usunąć warstwę humusu o grubości 20 cm na powierzchni 1500 m², jeżeli usunięcie takiej warstwy na powierzchni 100 m² przez taką samą spycharkę zajmuje 0,33 maszynogodzin (m-g)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas pracy skaluje się proporcjonalnie do powierzchni przy tej samej grubości i tej samej spycharko.
Dla 100 m² potrzeba 0,33 m-g. Powierzchnia 1500 m² jest 15 razy większa (1500/100=15), więc czas wynosi 0,33×15=4,95 m-g. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego mnożnika lub błędu zapisu.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie jest typowym obliczeniem eksploatacyjnym, w którym zakłada się proporcjonalność czasu do zakresu robót, jeśli warunki są takie same: ta sama spycharka, ta sama grubość zdejmowanej warstwy (20 cm) i porównywalne warunki pracy.

Dane wejściowe mówią, że usunięcie warstwy humusu na powierzchni 100 m² zajmuje 0,33 maszynogodziny (m-g). Należy policzyć czas dla 1500 m².

Krok 1: wyznaczenie skali powierzchni.
1500 m² / 100 m² = 15. Oznacza to, że nowa powierzchnia jest 15 razy większa od powierzchni bazowej.

Krok 2: przeskalowanie czasu.
Skoro czas dla 100 m² to 0,33 m-g, to dla 1500 m² wynosi:
0,33 × 15 = 4,95 m-g.

Odpowiedź "4,95 m-g" jest poprawna, bo wynika wprost z proporcji. Dobrą praktyką jest szybkie oszacowanie: 0,33 to około 1/3, a 15 × 1/3 ≈ 5, więc wynik 4,95 jest realistyczny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "6,60 m-g" sugeruje użycie błędnej skali (np. pomylenie 15 z 20 lub inne przypadkowe przeliczenie) albo podwojenie czasu bez uzasadnienia w danych.
  • "300,00 m-g" to typowy efekt potraktowania 0,33 jak czasu dla 1 m² albo zastosowania mnożnika 1000/5 itp. Bez kontroli skali wynik wychodzi nienaturalnie duży.
  • "495,00 m-g" zwykle wynika z przesunięcia przecinka (4,95 → 495) lub użycia mnożnika 1500 zamiast 15 (czyli nieuwagi, że punkt odniesienia to 100 m²).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz, ile razy zmienia się wielkość robót (tu: 15 razy), a dopiero potem przemnażaj czas. Na końcu sprawdź sens wyniku prostym przybliżeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się proporcję: jeśli dla 100 m² jest podany czas w m-g, to dla innej powierzchni liczysz mnożnik (np. 1500/100=15) i mnożysz czas bazowy przez ten mnożnik. Na końcu sprawdź sens wyniku szybkim oszacowaniem.
m-g to maszynogodzina, czyli umowna jednostka ewidencji czasu pracy maszyny. W praktyce służy do planowania robót i kosztów: im więcej m-g, tym dłużej pracuje sprzęt i tym wyższe są koszty eksploatacji.
Bo porównujemy tę samą maszynę i tę samą grubość warstwy (20 cm). Gdy warunki są stałe, a zmienia się tylko powierzchnia, przyjmuje się liniowe skalowanie: dwa razy większa powierzchnia wymaga około dwa razy więcej czasu.
Najczęstsze są: użycie złego mnożnika (np. 1500 zamiast 15), pomylenie punktu odniesienia (czas dla 1 m² zamiast dla 100 m²) oraz błąd przecinka (4,95 zapisane jako 495). Pomaga zapisanie kroku: 1500/100.
W tym zadaniu grubość jest stała i taka sama w danych bazowych oraz w pytaniu, więc nie zmienia rachunku (czas skaluje się tylko z powierzchnią). Grubość byłaby istotna, gdyby porównywano różne grubości lub podano wydajność w m³/h.
Zrób oszacowanie: 0,33 m-g to około 1/3 m-g na 100 m². Dla 1500 m² jest 15 razy więcej, więc wynik powinien być bliski 15×1/3≈5 m-g. Jeśli wychodzi kilkaset m-g, to niemal na pewno jest błąd skali lub przecinka.
Gdy zmienia się grubość zdejmowanej warstwy, albo gdy wydajność maszyny podano w m³/h (objętościowo). Wtedy najpierw liczysz kubaturę: powierzchnia × grubość, a dopiero potem czas z wydajności objętościowej.
Kluczowe są: powierzchnia i grubość humusu, warunki terenowe, rodzaj i moc maszyny, technologia pracy (zrzut/przemieszczenie urobku), odległości transportu urobku oraz organizacja frontu robót. Te czynniki wpływają na realną wydajność i m-g.
W samym rachunku nie, bo czas odniesienia (0,33 m-g/100 m²) jest podany dla tej samej spycharki. Moc jest informacją identyfikującą maszynę i sugeruje, że nie należy porównywać z inną klasą sprzętu o innej wydajności.
Ćwicz schemat: rozpoznaj, czy zadanie jest powierzchniowe czy objętościowe, policz mnożnik skali, wykonaj działania na jednostkach i zawsze rób kontrolę wyniku oszacowaniem. Warto też zapamiętać typowe pułapki: 100 m² vs 1 m² oraz przecinek dziesiętny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Czas pracy skaluje się proporcjonalnie do powierzchni przy tej samej grubości i tej samej spycharko.Dla 100 m² potrzeba 0,33 m-g."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Jednostka czasu" (kontekst godziny jako jednostki) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_czasu (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN: hasło "proporcja" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/proporcja;3963133.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót ziemnych (planowanie i odhumusowanie)
  • Materiały szkolne z matematyki: proporcjonalność prosta i obliczenia praktyczne
  • Instrukcje/opracowania szkoleniowe dotyczące normowania i ewidencji pracy maszyn (maszynogodziny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego