KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 17.
W maju 2018 r. pracownik otrzymał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 2 800,00 zł, premię motywacyjną 200,00 zł oraz zasiłek opiekuńczy 500,00 zł. Ile wyniosą składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawą składek społecznych pracownika jest wynagrodzenie i premia: 2 800 zł + 200 zł = 3 000 zł.
Zasiłek opiekuńczy nie podlega oskładkowaniu, więc nie zwiększa podstawy.
Składki finansowane przez pracownika: 3 000 zł × 13,71% = 411,30 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu najważniejsze są dwa kroki: ustalenie podstawy wymiaru składek oraz obliczenie składek finansowanych przez pracownika.

1) Ustalenie podstawy wymiaru składek
Do podstawy składek na ubezpieczenia społeczne pracownika wlicza się co do zasady przychód ze stosunku pracy, czyli m.in. wynagrodzenie zasadnicze oraz premie. Dlatego do podstawy wchodzą: 2 800 zł (wynagrodzenie zasadnicze) oraz 200 zł (premia motywacyjna). Razem daje to 3 000 zł.

Dlaczego zasiłek opiekuńczy nie jest wliczany?
Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem wypłacanym z ubezpieczenia chorobowego w związku z opieką nad chorym członkiem rodziny. Tego typu zasiłki nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, więc kwota 500 zł nie powinna być doliczana do podstawy. To częsty punkt, na którym uczniowie tracą punkty: mylą "wypłatę w miesiącu" z "przychodem oskładkowanym".

2) Obliczenie składek finansowanych przez pracownika
Składki społeczne potrącane z wynagrodzenia pracownika obejmują łącznie: składkę emerytalną, rentową i chorobową. W zadaniu stosuje się łączną stopę 13,71%.

Obliczenie:

Podstawa: 2 800 zł + 200 zł = 3 000 zł
Składki pracownika: 3 000 zł × 13,71% = 411,30 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 383,88 zł zwykle pojawia się, gdy zastosuje się niewłaściwy procent (np. pominięcie części składek) albo popełni błąd w obliczeniach.
  • Wynik 452,43 zł może wynikać z liczenia składek od kwoty większej niż 3 000 zł (np. częściowe doliczenie świadczenia) lub z użycia błędnej stopy procentowej.
  • Wynik 479,85 zł jest typowy dla błędu polegającego na oskładkowaniu całej wypłaty łącznie z zasiłkiem: (2 800 + 200 + 500) zł = 3 500 zł, a następnie 3 500 zł × 13,71% = 479,85 zł. To właśnie mechanizm "wszystko co wypłacone, to podstawa", który w tym przypadku jest nieprawidłowy.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz procent, zawsze podkreśl w treści, co jest wynagrodzeniem (osładkowane), a co jest zasiłkiem/świadczeniem (często wyłączone z podstawy). Dopiero potem wykonuj rachunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej są to składniki wynagrodzenia brutto ze stosunku pracy, np. pensja zasadnicza oraz premie i dodatki, które stanowią przychód pracownika. Kluczowe jest odróżnienie ich od świadczeń z ubezpieczenia społecznego (zasiłków), które zwykle nie zwiększają podstawy składek.
Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego wypłacanym za okres opieki i nie jest traktowany jak wynagrodzenie za pracę. Dlatego nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i nie nalicza się od niego składek finansowanych przez pracownika.
Najpierw ustal podstawę: zsumuj tylko te wypłaty, które są oskładkowane (np. wynagrodzenie i premia). Następnie pomnóż podstawę przez łączny procent składek pracownika (w typowych zadaniach 13,71%). Wynik zaokrąglaj do 2 miejsc po przecinku.
Z wynagrodzenia pracownika potrąca się składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika: emerytalną, rentową i chorobową. Składka wypadkowa jest finansowana przez pracodawcę, więc nie zwiększa potrąceń po stronie pracownika w takim zadaniu rachunkowym.
Jeżeli premia stanowi składnik wynagrodzenia (przychód ze stosunku pracy), to co do zasady wlicza się do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W zadaniach egzaminacyjnych premia motywacyjna traktowana jest jak typowy składnik płacowy podlegający oskładkowaniu.
Najczęściej uczniowie:
  • doliczają zasiłek opiekuńczy do podstawy składek, bo "został wypłacony w miesiącu"
  • mylą składkę chorobową z zasiłkiem chorobowym/opiekuńczym
  • liczą procent od sumy wszystkich kwot bez analizy, które są oskładkowane
Gdy dana kwota jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego (np. zasiłek opiekuńczy, chorobowy, macierzyński). W takich przypadkach kwota zasiłku nie zwiększa podstawy wymiaru składek społecznych, więc nie nalicza się od niej potrąceń składek pracownika.
Rozdziel wypłaty na dwie grupy: wynagrodzenie za pracę (np. 2 800 zł + 200 zł) oraz zasiłek (500 zł). Składki liczy się od wynagrodzenia i premii, czyli od 3 000 zł. Zasiłek jest poza podstawą, więc 3 500 zł byłoby błędną podstawą.
W praktyce warto znać łączny procent składek finansowanych przez pracownika stosowany w zadaniach (często podawany lub przyjmowany jako stały). Jednak równie ważne jest rozpoznanie, co jest podstawą składek, a co jest zasiłkiem/świadczeniem wyłączonym. Bez tego nawet znajomość procentu nie da poprawnego wyniku.
Ćwicz schemat: 1) ustal podstawę (wynagrodzenia i premie), 2) wyłącz zasiłki, 3) policz procent i zaokrąglij wynik. Rób też zadania z różnymi świadczeniami (chorobowe, opiekuńcze), bo najwięcej błędów wynika z mylenia elementów oskładkowanych i nieoskładkowanych.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 497

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dział o podstawie wymiaru składek)
  • Podręczniki do kadr i płac (temat: podstawa składek i świadczenia z ubezpieczenia chorobowego)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika ekonomisty z obliczeń listy płac

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego